Akkerbouw

Achtergrond

Veel grove wortels, minder kilo’s witlof

Spruit Witlofkwekerij werkt nu volop met pennen uit 2017. Dat groeiseizoen wordt gekenmerkt door een laag aantal planten en grove wortels.

In de dagen tussen kerst en oud en nieuw wordt bij Spruit Witlofkwekerij onverminderd hard doorgewerkt. Het is een drukte van belang in de bedrijfshallen. Twee heftrucks rijden af en aan en op verschillende plekken wordt lopendebandwerk verricht. Het sorteren, schoonmaken en verpakken van verse kroppen gebeurt in een strak tempo. Even verderop wordt intussen een nieuwe lading witlofpennen rechtop in bakken gezet. Deze pennen gaan straks naar een vochtige en donkere ruimte. Daar vindt in drie weken tijd het groeiproces van de kroppen plaats. Witlof is een jaarrondproduct. Het trekken gaat continu door, zes dagen per week.

Roel Spruit staat al tientallen jaren aan het hoofd van de onderneming. Hij maakt graag wat tijd vrij om in de kantine te vertellen over het bedrijf en de recente ontwikkelingen. “Ik ben ook het aanspreekpunt voor onze akkerbouwers.”

Overzicht van het sorteren en schoonmaken van verse kroppen. Rechts vooraan Dirk Spruit, met daarachter zijn ouders Marian en Roel. - Foto's: Lex Salverda
Overzicht van het sorteren en schoonmaken van verse kroppen. Rechts vooraan Dirk Spruit, met daarachter zijn ouders Marian en Roel. - Foto's: Lex Salverda

130 hectare witlof

Afgelopen jaar teelden twintig akkerbouwbedrijven op contractbasis 130 hectare witlof voor Spruit Witlofkwekerij, variërend van 3 tot 20 hectare per bedrijf. “In 2018 laten we wederom 130 hectare inzaaien met witlofzaad”, vertelt Spruit. Volgens hem rendeert witlof het best in een 1-op-4-vruchtwisseling. De Noord-Hollander werkt vooral samen met akkerbouwers uit de Noordoostpolder. Enkele telers zijn afkomstig uit Zeeland. Gedurende het groeiseizoen houdt Spruit de kwaliteit van de planten nauwlettend in het oog. Hij onderhoudt een goed contact met de telers en neemt regelmatig een kijkje op het land. “De ontwikkeling van het gewas is bepalend voor de kwaliteit in onze trekkerij.”

Roel Spruit (65) in Nibbixwoud (N.-H.). Spruit Witlofkwekerij is een familiebedrijf. Roel Spruit staat al decennia aan het hoofd van de onderneming. Hij werkt samen met zijn vrouw Marian (61) en hun vier zoons Thijs (37), Dirk (35), Ruud (34) en Koos (32). Twintig akkerbouwers telen op contractbasis 130 ha voor Spruit Witlofkwekerij, dat 35 medewerkers heeft. In 2016 werd 2,6 miljoen kilo witlof geproduceerd. Spruit behoort tot de tien grootste kwekerijen van ons land. Samen zijn deze bedrijven goed voor 60% van de markt. Spruit heeft de afzet geregeld via AGF Direct. De witlof is vooral bedoeld voor de binnenlandse markt.
Roel Spruit (65) in Nibbixwoud (N.-H.). Spruit Witlofkwekerij is een familiebedrijf. Roel Spruit staat al decennia aan het hoofd van de onderneming. Hij werkt samen met zijn vrouw Marian (61) en hun vier zoons Thijs (37), Dirk (35), Ruud (34) en Koos (32). Twintig akkerbouwers telen op contractbasis 130 ha voor Spruit Witlofkwekerij, dat 35 medewerkers heeft. In 2016 werd 2,6 miljoen kilo witlof geproduceerd. Spruit behoort tot de tien grootste kwekerijen van ons land. Samen zijn deze bedrijven goed voor 60% van de markt. Spruit heeft de afzet geregeld via AGF Direct. De witlof is vooral bedoeld voor de binnenlandse markt.

Bij de teelt van witlof is bemesting een belangrijk aandachtspunt, aldus Spruit. “Je moet niet te zwaar bemesten. Zo voorkom je een te grote bladontwikkeling.” Hij adviseert zijn telers over de bemesting en houdt gegevens daarover bij. “Meten is weten.” De ziektedruk is volgens hem relatief laag. “Wat dat betreft is witlof een redelijk eenvoudig te telen gewas.”

Minder planten

Spruit kijkt met gemengde gevoelens terug op groeiseizoen 2017. Het aantal wortels varieerde van 160.000 tot 210.000 per hectare. Omgerekend komt dat neer op 30 tot 40 ton. “De kiemomstandigheden waren niet heel gunstig. De opkomst was onregelmatig. Dat heeft geresulteerd in minder planten en grovere wortels, mede door een uitzonderlijk groeizaam jaar.”

De ideale penwortel heeft een diameter van 3,5 tot 5 centimeter. Veel wortels waren dermate grof dat ze ongeschikt bleken voor gebruik. “Per hectare hadden we zeker 10.000 tot 20.000 wortels in de maat 5 tot 6 centimeter. Die zijn niet geschikt voor ons. Dan praat je toch over een procent of 10. Dit jaar hebben we 500 kisten met ongeschikte wortels vernietigd. Normaal zijn dit 50 tot 100 kisten.”

Deze pennen komen uit de koeling. Ze worden rechtop in een kweekbak gezet (zie achtergrond).
Deze pennen komen uit de koeling. Ze worden rechtop in een kweekbak gezet (zie achtergrond).

Het aantal pennen per kist viel dan ook een stuk lager uit dan normaal. Gingen er in 2016 nog 6.000 tot 6.500 pennen in een kist, dit jaar waren dat er 5.000 tot 5.500.

Spruit kan 100 hectare witlofpennen opslaan. “Er staan hier 4.000 kisten in de koeling. Iedere week halen we er 80 uit.” Een deel van de pennen wordt bewaard in Rutten (Fl.).

Na het koelen en ontdooien gaan er 400 witlofpennen in één kweekbak. Het aantal kilo’s verschilt per ras en per partij. In 2016 lag de gemiddelde opbrengst per bak tussen 68 en 70 kilo. Dat gaat met de oogst van 2017 niet lukken, vermoedt Spruit. “Ik denk dat we 5 tot 10% lager uitkomen. Een gemiddelde opbrengst van 65 kilo per bak zou al mooi zijn.”

In 3 weken tijd hebben de witlofpennen kroppen gekregen. Hier worden ze van elkaar gescheiden.
In 3 weken tijd hebben de witlofpennen kroppen gekregen. Hier worden ze van elkaar gescheiden.

Uitbreiden naar 150 hectare

De witlof wordt per kilo betaald. De marktsituatie is de laatste jaren redelijk stabiel, met middenprijzen tussen 65 en 80 cent per kilo. “De prijzen van dit jaar vallen daarbinnen.” Spruit heeft 60% van de productie op contract gezet. Het resterende deel gaat voor de weekprijs weg. Het gros van de kroppen wordt in Nederlandse supermarkten verkocht.

Naar schatting 10 tot 20% wordt geëxporteerd. Japan vormt voor Spruit een interessante markt. Kroppen roodlof worden per stuk verpakt en vervoerd naar het land van de rijzende zon.

Veel grove wortels, minder kilo’s witlof

De consumptie van witlof vertoont de laatste jaren een licht dalende trend. Spruit Witlofkwekerij wil een belangrijke speler blijven en zet daarom volop in op kwaliteit. Dat gaat gepaard met schaalvergroting. De komende jaren wil familie Spruit het areaal uitbreiden richting 150 hectare.

De focus op een hoogwaardig product begint op het land en wordt daarna verlegd naar de kwekerij. Het groeiproces wordt dagelijks gecontroleerd en indien nodig bijgestuurd. “Het is de kunst om de pitlengte te beperken tot maximaal 60%. We streven naar een mooie krop, met een gewicht van zo’n 170 gram. Daar zijn we hier iedere dag mee bezig”, vertelt Roel Spruit, die zich na het gesprek aan de lopende band voegt en meehelpt met het oogsten.

Of registreer je om te kunnen reageren.