Rundveehouderij

Achtergrond 4505 x bekeken 31 reacties

‘Wie slaat met de vuist op tafel?’

De Nederlandse melkveehouder verliest de strijd op de wereldmarkt als er geen ketenregisseur voor de zuivel komt. Die moet de financieringsstructuur herzien.

"De winstgevendheid van de Nederlandse melkveehouderij loopt internationaal gezien flink achter. Ingrijpende hervormingen zijn nodig om de toekomst van de sector veilig te stellen”, stelt scheidend voorzitter van European Dairy Farmers Harm Holman.

Hoe staat de Nederlandse melkveehouderij er voor?

“Kenmerkend voor de sector is het ongebreidelde optimisme. De melkveehouders zijn enthousiast en technisch zeer kundig. Toch moet ik met lede ogen aanzien dat ze wat betreft hun financiële positie achterlopen op hun concurrenten wereldwijd. En ze onderschatten dat nog wel eens.”

Wat gaat dan fout?

“De gemiddelde kostprijs ligt te hoog. We beschikken in Nederland over de beste zui­vel­in­dus­trie ter wereld. Dat helpt ons, maar het grootste deel van deze winst gaat verloren aan onze kostenstructuur. Belangrijke zuivellanden als Nieuw-Zeeland, de Verenigde Staten, en ook Engeland en Ierland werken met een gemiddelde kostprijs onder 30 cent per kilo melk. We moeten wel met deze landen concurreren op de wereldmarkt.”

Naam: Harm Holman (57). Organisatie: Nederlandse afdeling van European Dairy Farmers. Functie: voorzitter. Foto's: Jan Willem van Vliet

Waardoor ligt de gemiddelde kostprijs in Nederland te hoog?

“Twee dingen zijn funest. Banken willen financieren en veehouders kunnen zich niet beheersen. De kostprijs stijgt waar ruim wordt gefinancierd. Melkveehouders investeren meestal met geleend geld en kijken hoeveel ze kunnen lenen in plaats van wat ze nodig hebben. Het belang van een rendabele financiering verliezen ze daarbij uit het oog.”

Zowel banken als melkveehouders zouden terughoudender moeten zijn?

“Banken denken te veel vanuit hun eigen positie, ze gaan voor maximaal eigen gewin. We denken in Nederland te kunnen financieren op 34,5 cent per kilo melk en zijn één van weinige landen die werken met een afschrijvingstermijn van 25 tot 30 jaar. Veel boeren zijn daardoor in wezen lijfeigene van de bank. Elders investeren melkveehouders uit de cashflow. Als al geleend wordt, lossen ze de leningen in twee tot drie jaar af. Het enige wat veel Nederlandse veehouders nog redt, is de waardestijging van hun grond.”

 

De zuivelconsumptie groeit wereldwijd en Nederland is een sterk exporterend land. Liggen er geen mooie jaren in het verschiet?

“Als ik ergens moe van word zijn het bestuurders van zuivelondernemingen en banken die wijzen op de goede vooruitzichten voor de Nederlandse zuivel. Dat de consumptie met een stijgende wereldbevolking toeneemt geloof ik, maar ik vind het een te simpele, bijna naïeve gedachte dat dit automatisch leidt tot meer melkgeld. Een structurele melkprijs van 40 cent gaat hem niet worden. De productie groeit enorm zodra de melkprijs stijgt.

Daarbij moeten we zorgen voor een onberispelijk product. Ook daar voorzie ik problemen als niet drastisch wordt ingegrepen. Zaken als duurzaamheid en maatschappelijke waardering staan onder druk. Neem bijvoorbeeld weidegang, een imagotijdbom. We hebben iets afgesproken wat we waarschijnlijk niet waar kunnen maken.”

Al met al moet er een hoop anders. Wie neemt de regie?

“De zuivelondernemingen, de banken en LTO lijken het erover eens dat ze willen gaan voor het grondgebonden gezinsbedrijf dat zich duurzaam ontwikkelt en weidegang toepast. Rabobank, FrieslandCampina en de overheid kunnen zaken afdwingen. Maar hoeveel melkveehouders heeft Rabobank al financiering geweigerd omdat ze niet duurzaam werken? En bij hoeveel melkveehouders heeft FrieslandCampina geweigerd de melk op te halen omdat ze niet duurzaam werken? Daadkrachtig optreden kan veel ellende voorkomen. Banken, zuivel noch overheid hebben het lef om bedrijven die ongewenst acteren een halt toe te roepen, te zeggen wat we wel en niet willen.”

'Veel boeren zijn in wezen lijfeigene van de bank'

Zou het niet beter zijn als LTO de regie in handen neemt?

“Bij LTO komen ze er niet aan toe verder te kijken dan de dag van morgen, terwijl de discussie juist zou moeten gaan over hoe te komen tot een sterke en concurrerende melkveesector over tien jaar. Neem de invoering van fosfaatrechten, een gevolg van het niet goed aftikken van de grondgebondenheid. LTO is te veel bezig met iedereen te pleasen.”

Wat moet er gebeuren?

“Het wordt tijd dat één van die partijen met de vuist op tafel slaat. Ze zouden een fonds moeten oprichten voor herstructurering van zowel de melkvee- als varkenssector. Door fosfaatrechten op te kopen kunnen we tot een warme sanering komen voor mensen die problemen hebben, en mogelijkheden creëren voor ondernemers die blijven.”

Hoe vul je zo’n fonds?

“Room onze GLB-gelden af met € 20 miljoen. De zuivel zou een gelijk bedrag kunnen bijdragen, net als Rabobank. Als we dan de overheid ook nog kunnen overtuigen € 40 miljoen bij te dragen hebben we € 100 miljoen om de twee sectoren duurzaam te hervormen.”

Robert Bodde en Jan Willem Veldman

Laatste reacties

  • farmer4life1

    Compleet mee eens

  • alco1

    Hoewel ik Harm hoog heb staan, draagt ook hij de oplossing niet aan.
    Hij noemt ook de invoering van de fosfaatrechten niet goed aftikken van de grondgebondenheid, maar gaat daarna wel verder met de waarde van de fosfaatrechten, om warm te saneren!

  • .....

    Beetje Wilders-achtig figuur die Harm, veel schreeuwen maar geen oplossingen

  • piethermus1

    Geen mooiprater en geen meeprater met de hardste schreeuwers, die Harm. Komt ook met inzichten en geeft richting. Wie durft de regie te pakken en de dominante sector in de landbouw de goeie kant op te sturen. Hoogmoed komt immers voor de val, tenzij men de hoogmoed laat varen. Het zal niet meevallen om sommigen schreeuwens hun hoogmoedige houding in te laten zien. In iets meer dan een half jaar tijd van hosanna naar mineur is toch raar. Bij ons on de akkerbouw zie je sommige boeren hetzelfde kwaken. Van top naar flop en omgekeerd, Maar bij akkerbouw weten we dat we weersafhankelijk zijn van de opbrengst met daaraan een gerelateerde goede of slechte prijs en/of misoogst door bijv overvloedige neerslag.

  • Mozes

    Harm is een visionair die verder kijkt dan de waan van de dag. Hij is de melkveewoordvoerder die ik het meest respecteer.
    In meerdere reacties heb ik gewaarschuwd dat onbegrensde groei van de melkveehouderij leidt tot een steeds hogere kostprijs waardoor wij niet meer concurrerend zijn tegenover andere landen. Wij moeten ons in Nederland veel meer richten op rendement in de melkveehouderij en minder eenzijdig op volume.

  • Peltjes

    Roerend mee eens en ook nog met oplossing. Ik denk dat hij bedoelt, dat de fosfaatrechten die de intensieve boer moet inleveren betaald/vergoed moeten worden uit dat op te richten fonds.

  • landboer

    Je lijkt wel van de NMV Mozes!

  • leftturn

    visie op zijn eigen sector is erg helder. oplossing leidt tot niets, fosfaat is niet het enigste probleem. nitraat, ammoniak, geur en methaan volgen. moet er dan weer een zak geld van elders komen plus een offer van een andere sector?
    eerst pleiten voor grondgebondenheid en dan toch weer willen groeien? duurzame productie bepleiten en vervolgens meer koeien willen melken. erg goede kijk op eigen sector, maar nu nog consequent blijven.

  • Peltjes

    Hoe moet het dan lefturn? Mest verwerken met bakken vol subsidie?

  • Mozes

    Fout @landboer, de NMV wil productiebeperking omdat ze menen dat ze daarmee een hogere opbrengstprijs krijgen. Ik pleit voor beperking van de veeintensiteit binnen Nederland omdat een te hoge veeintensiteit leidt tot extreme kostprijsverhoging.

  • landboer

    Hier in het noorden is nog ruimte zat Mozes ,dus daarom hoeft er echt geen productiebeperking te zijn. Maar ik weet nog steeds heel zeker dat productiebeperking wel leidt tot een hogere opbrengstprijs! Afschaffing melkquotering was niet in het belang van de boeren!

  • piethermus1

    Het grootste probleem bij een aantal van mijn collega's is de te grote fixatie op de eigen situatie en het eigen erf, kortom de eigen oogkleppen. Dat maakt een aantal van ons tot roependen in de woestijn. Als men dan toch ondernemer is en zichzelf ondernemer waant, dan dient men ook de grote boze buitenwereld beter te leren kennen. Je wilt ook als boer toch immers je spullen aan de buitenwereld verkopen, omdat je klanten zijn?

  • alco1

    @Mozes. De kostprijsverhoging die jij noemt heb je zelf in de hand. Je gaat wel of niet over produceren.
    De productie beperking met als middel de fosfaatrechten geeft veel rancune, vooral bij bedrijven met zgn. latente ruimte.

  • bb40

    Goeie analyse van holman, maar de oplossing ligt vooral bij de individuele boer.

  • Parel

    Nederland is geschikt voor de melkveehouderij net als Nieuw-Zeeland. Dat is wereldwijd bekend.
    Rara politiepet, waarom heeft de melkveehouderij in Nederland een beperking opgelegd gekregen in de vorm van een fosfaatplafond, terwijl grondgebondenheid van de melkproductie het streven én het doel van de mestwetgeving is??????
    Het is ten enen malen onlogisch om melkveehouderij uit te oefenen in een woestijn, terwijl dat toch geschied. En ook in de bergen is het erg onlogisch om melkkoeien te houden. En toch gebeurt dat ook in de EU.
    EU en Economische Zaken denk eerst even na, voordat je aan fosfaatrechten begint en de mestwetgeving onnodig ontkracht.

  • Parel

    Nederland is geschikt voor de melkveehouderij net als Nieuw-Zeeland. Dat is wereldwijd bekend.
    Rara politiepet, waarom heeft de melkveehouderij in Nederland een beperking opgelegd gekregen in de vorm van een fosfaatplafond, terwijl grondgebondenheid van de melkproductie het streven én het doel van de mestwetgeving is??????
    Het is ten enen malen onlogisch om melkveehouderij uit te oefenen in een woestijn, terwijl dat toch geschied. En ook in de bergen is het erg onlogisch om melkkoeien te houden. En toch gebeurt dat ook in de EU.
    EU en Economische Zaken denk eerst even na, voordat je aan fosfaatrechten begint en de mestwetgeving onnodig ontkracht.

  • alco1

    Parel. Er zijn weer boeren enorm blij gemaakt met de fosfaatrechten onder hun bedrijf. Ze dromen al van een rijke ouderdag. Ook zijn er die ineens kapitaal intensiever zijn en weer meer kunnen lenen. Deze tweespalt zal het gezonde boerenverstand gaan dwarsbomen.

  • bb40

    Komt nog bij dat het in Nederland fiscaal aantrekkelijk is om met vreemd vermogen te werken, wat leidt tot verkeerd uitleggen van afschrijvingen.

  • PIETER123

    deel twee de oplossing.
    Boeren hebben in verleden altijd overleeft denk met een schrijver deze EU niet.Dus maar een denkwijze van een deel van de oplossing:
    Nu Junker de hoogste baas in de EU de marges van de supermarkten ter discussie stelt.Immers water is duurder dan melk bij de supers.En dat de Belgen met hun trekkers al 2.5 cent hebben afgedwongen van deze grootverdieners en van de marge en weer naar boeren toe gaat.
    Waarom kunnen we dit niet in Nederland met het merk ""Grondige Weidemelk"" een nieuwe app. zoals A-ware wil in de markt zetten.En zo de bom onder deze weidemelkstichting gooien.
    Liep deze week in de melkput met dit idee rond.
    ""Na Brussel is het nu oogsten.""
    Twee trekkers bij de Jumbo en de zwarte piet en de hete aardappel moet dan maar eens met niet LTO bestuurders doorgesproken worden.
    Harm weer een paar vingers van de vuist.
    Hoop dat we wakker worden want cashflow daar moet je wel voor werken met elkaar in de belangenbehartiging en een beweging van onderuit van de praktische boeren.
    Vast hebben boeren nog meer vingers en tips om die vuist compleet te maken.

  • PIETER123

    Waar is deel 1 redactie die hier voor is verzonden

  • landboer

    Volgens mij heeft er iemand bij Boerderij met de vuist op de computer geslagen....

  • Jaap39

    Kan deel 1 nog even opnieuw getypt Pieter123?

    Ben benieuwd.

  • maatje 1904

    Zodra de melkveehouders in nederland meer cashflow hebben slaan ze onmiddelijk aan het bouwen en graven zo hun eigen graf.

  • PIETER123

    Als je een beetje kritiek op de LTO hebt komt die vuist op de computer bij de Boerderij.Was wel blij dat grondig opgericht was en nu mee praat in de toekomst.
    Had in deel 1 het artikel van Harm vergeleken met een artikel van Herman Wijfels voor de bankencrisis in 2008.
    Hij houd van agrarische beeldspraken.Zo vond hij de banken in de VS als een hooiopslag met gat in het dak.
    Je weet dan zeker dat tot de bodem de zaak aan het verrotten is terwijl de buiten kant nog goed er uitziet.Oplossingen zijn we zelf aan zet als boeren.Alleen boeren zeggen wat de kostprijs is zodat supers hun marge aanpassen.Hoe dom kun je zijn.Kraan water weet je wat de prijs ook is en bereken dan de marge.Maar het is niet normaal dat een super 5% daalt met de prijs en een boer 30%.

  • Jaap39

    Lidl gaat in Duitsland 5 cent meer betalen.

    Gaan we dit Europees ook doen?
    Supermarkten zijn natuurlijk erg gevoelig voor de publieke opinie.

    Een zichzelf respecterend supermarkt kan hier niet achterblijven.

    Gezien de marges op bijvoorbeeld kaas is het erg eenvoudig voor de retailer een stukje marge aan de veehouders te gunnen.
    Waarom moet er 50% marge gemaakt worden op de kaas in de supermarkt?

  • alco1

    Pieter en Jaap. Wens en realiteit liggen mijlen ver uit elkaar.

  • piethermus1

    Als LTO slecht tegen kritiek kan, komt dat wellicht omdat boeren zelf slecht tegen kritiek kunnen. Als boer ben je immers baas op je eigen toko (en niet meer dan dat) en sommige boerenbestuurders binnen LTO nemen die houding blijkbaar van thuis mee naar hun LTO-bestuurdersbaan. In het verleden zou dat best eens zo kunnen zijn. Boeren in besturen zijn/waren soms van die zelfvoldane haantjes. Je hebt er soms wel eens een paar tussen. Zou dat het zijn?

  • Koen Franken

    Bij een overschot markt , is verkopende partij altijd de klos . Niks nieuws .

  • fendt 305 LS

    piethermus1, je slaat de spijker op zijn kop. Als die gasten voor het afschaven van de quotering eerst eens hun lichtje op hadden gestoken in de varkens sector of de bloemen sector dan hadden ze een beetje het gevoel kunnen krijgen van waar uit ze de veehouderij heen gingen sturen en met alle gevolgen van dien. Maar uit ervaring weet ik dat het grote bestuur hardleers is en oogkleppen op heeft.

  • zon

    Lto kan nu zien waar de afschaffing van het quotum toe leid.
    Lto afdeling pluimvee wil ook bij de kippen het quotum(rechten)afschaffen.
    Ik hoop nu dat het tot hun nu ook doorgedrongen is waar afschaffing van de rechten toe gaat leiden.

  • alco1

    fendt en zon. Kunnen jullie hier ook de motivatie aangeven waarom het quotum wel weg kon? Niet? Laat je dan eens eerst voorlichten. Met de motivatie kun je niet eens zijn, maar niet zo dom lullen als hierboven.

Laad alle reacties (27)

Of registreer je om te kunnen reageren.