Home

Achtergrond 1465 x bekeken 5 reacties

Milieu en inkomen centraal bij GLB

Het Europees landbouwbeleid is na zeven jaar aan herziening toe. Inkomenstoeslagen komen onder druk.

Olivier Chartier en Evelien Cronin, twee jonge analisten van onderzoeksbureau Ecorys, stonden anderhalve week geleden voor een vergaderzaal van de Europese Commissie. Meer dan 600 belangstellenden uit heel Europa – van boeren uit Schotland tot beleidsambtenaren uit Brussel, van belangenbehartigers uit Roemenië tot milieuactivisten uit Spanje – hadden zich verzameld om kennis te nemen van de uitkomsten van een grote enquête van de Europese Commissie over de toekomst van het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB).

Drie boodschappen

Europees landbouwcommissaris Phil Hogan pikte drie boodschappen op uit de enquête, zei hij in een korte toelichting aan journalisten, vlak nadat hij kennis had genomen van de analyses van Chartier en Cronin.

 

  • De Europese burger wil voedsel van hoge kwaliteit, zei Hogan.
  • De Europese burger wil dat de boeren meer bijdragen aan milieu en duurzaamheid.
  • En er moet meer geïnvesteerd worden in plattelandsgebieden, zodat de diensten daar verbeteren.

 

Twee derde van de boeren die de enquête heeft ingevuld, geeft aan dat ze meer willen doen voor milieu en voor klimaat, constateerde Hogan. “Dat is een opmerkelijk cijfer dat ik niet eerder heb

gezien. Ik noem dat een doorbraak.”

Boeren aan zet

Het is tijd voor samenwerking en niet voor aanscherping van tegenstellingen tussen maatschappelijke groeperingen en plattelandsbewoners. Wie moet de doelstellingen op gebied van milieu, klimaat en duurzaamheid in plattelandsgebieden bereiken? Hogan: “Als ik die vraag stel aan natuur- en milieuorganisaties, kunnen ze maar één antwoord geven: de boeren. Boeren hebben het milieu ook nodig, die hebben ook belang bij duurzaamheid. Maar onze boeren moeten betaald worden om te kunnen leven, zoals alle beroepsgroepen.”

Europees landbouwcommissaris Phil Hogan tijdens de conferentie waar de resultaten van de Europese conultatie over het gemeenschappelijk landbouwbeleid werden bekendgemaakt. Foto: Georges Boulougouris
Europees landbouwcommissaris Phil Hogan tijdens de conferentie waar de resultaten van de Europese conultatie over het gemeenschappelijk landbouwbeleid werden bekendgemaakt. Foto: Georges Boulougouris

Biodiversiteit

Op welke manier boeren een bijdrage kunnen leveren aan biodiversiteit, milieu en klimaat is nog een onopgeloste puzzel. Dat de vergroeningsmaatregelen uit het huidige beleid vooral ergernis en administratieve rompslomp opleveren en een beperkte bijdrage aan biodiversiteit, daar is praktisch iedereen het over eens. De vraag is of boeren gestimuleerd moeten worden (premies) als ze bijdragen aan milieu- of duurzaamheidsdoelstellingen of dat maatregelen moeten worden opgelegd (straffen, boetes) als ze niet aan regels op dat gebied voldoen. Controle en handhaving mogen in elk geval geen groot beslag leggen op het budget, evenmin als adviseurs of accountants. Zorg dat het geld zoveel mogelijk direct bij de boer terechtkomt, vindt oud-landbouwminister Cees Veerman.

Budget staat onder druk

Het budget voor het Gemeenschappelijk landbouwbeleid staat hoe dan ook onder druk. Dat vereist scherpe keuzes, die niet per se moeten leiden tot een verlaging van het geld voor de boeren. Cees Veerman, die samen met oud-landbouwcommissaris Franz Fischler een discussiestuk maakte voor het Europees parlement, stelt dat met een effectieve
benutting van het geld veel meer bereikt kan worden (zie kader hieronder).

Consultatie voedt Europese Commissie bij beleid

Begin juli presenteerde de Europese Commissie de uitkomsten van een uitgebreide consultatie van Europese burgers.
Het was een succesvolle campagne gezien de respons van meer dan 322.916 burgers, organisaties en bedrijven. De uitkomst werd ‘vervuild’ door publiekscampagnes van onder andere landbouw- en milieuorganisaties en provincies.
Van ruim 320.000 ingevulde enquêtes bleven na opschoning 58.520 unieke bijdragen over, waarvan iets meer dan een derde van boeren kwam, ongeveer de helft van burgers en de rest van bedrijven of organisaties.
Van die bijdragen kwamen er 660 uit Nederland: 227 van boeren, 322 van burgers en 111 van burgers of bedrijven. Meer dan de helft van de opgeschoonde bijdragen kwam uit Duitsland.
De enquête voedt de Europese Commissie bij de te maken beleidskeuzes. Eind dit jaar wil landbouwcommissaris Phil Hogan zijn beleid uiteenzetten, waarna de discussie met het Europees Parlement en de lidstaten kan beginnen. Besluiten worden waarschijnlijk niet eerder dan in 2019 – en wellicht later – genomen.

Artikel gaat verder onder de foto.

Oud-minister Cees Veerman (68): 'Het compensatie-argument voor de toeslagen is versleten'. Foto: Georges Boulougouris
Oud-minister Cees Veerman (68): 'Het compensatie-argument voor de toeslagen is versleten'. Foto: Georges Boulougouris

Landbouwbudget

Hoe het gaat met het landbouwbudget is onderdeel van de discussie over het meerjarig financieel kader. Die discussie kent een groot aantal onzekere elementen: welke nieuwe prioriteiten worden er gesteld en hoeveel geld moet daarvoor worden uitgetrokken? Dan gaat het over zaken als Europese defensie, vluchtelingenproblematiek en integratie. En wat is het precieze effect van het uittreden van het Verenigd Koninkrijk?

Wat Hogan betreft hoeft de discussie over het geld het denken over vereenvoudiging en modernisering van het landbouwbeleid niet stop te zetten. Ja, erkent hij, in de verschillende opties die de Europese Commissie op tafel heeft gelegd voor de financiering van de Europese Unie, staat ook het idee om het landbouwbudget te verlagen. “Het is een van de vijf opties. Een van de andere opties is dat we het landbouwbudget moeten verhogen. Dat krijgt nog niet zoveel aandacht.”

Halvering landbouwbudget

Bij alle kritiek die er is op het Gemeenschappelijk landbouwbeleid in Europa, is het verstandig de verworvenheden onder ogen te zien. Waar het beleid zich in de eerste jaren richtte op marktondersteuning en exportsubsidie, is in de loop der jaren een omslag gemaakt naar directe inkomenssteun die de handelsverhoudingen niet verstoort. Gemeten naar het bruto binnenlands product van de Europese Unie halveert de omvang van het Europese landbouwbudget van bijna 0,7% in de jaren negentig naar ongeveer 0,34% in 2020. De uitgaven bedragen in de huidige periode (2014-2020) zo’n € 58 miljard per jaar, waarvan het merendeel wordt uitgegeven aan directe betalingen en vergroening.

Het GLB kent een cyclus van zeven jaar. De huidige cyclus loopt in 2020 af. Vandaar dat nu de voorbereidingen in volle gang zijn voor een nieuw beleid na 2020.

Het is onoverkomelijk dat het landbouwbudget omlaag gaat, zegt het kabinet.

Nederlandse inbreng

De Nederlandse inbreng heeft staatssecretaris Martijn van Dam twee weken geleden naar buiten gebracht, met de slag om de arm dat een volgend kabinet natuurlijk nieuwe accenten kan zetten. Het huidige kabinet kiest voor de afschaffing van hectaretoeslagen en een nieuwe vorm van steun, gebaseerd op toegevoegde waarde. Het is onoverkomelijk dat het landbouwbudget omlaag gaat, zegt het kabinet.

Als het wegvallen van de Britse bijdrage evenredig wordt verdeeld, zal dat betekenen dat het landbouwbudget vermindert tot zo’n € 54 miljard, pakweg 10% minder dan nu.

De Europese koepel van landbouworganisaties Copa-Cogeca heeft ondertussen juist gepleit het landbouwbudget te verhogen, onder meer met het argument dat de werkgelegenheid in de landbouw (10 miljoen banen) behouden moet blijven en dat het cultureel erfgoed op voedselgebied bewaard wordt.

Focus

Dat boeren op de een of andere manier ondersteund moeten worden, vindt ook de meerderheid van de mensen die de enquête hebben ingevuld, zo lieten Cronin en Chartier zien in hun presentatie.
En de positie van de boer in de keten verdient ondersteuning, een punt waar Cees Veerman als voorzitter van de werkgroep agrarische markten zich afgelopen november sterk voor maakte. Een redelijke vergoeding voor boeren en het verminderen van de milieudruk, dát zullen de accenten zijn waar de Europese Commissie de focus op moet leggen in het Gemeenschappelijk landbouwbeleid, vinden Europese burgers en boeren.

Laatste reacties

  • agratax(1)

    Beste Jan waarom blijven we de gelden uit Brussel zien als toeslagen, die de boeren om niet krijgen. Laten we als boeren eens gaan uitleggen, dat deze gelden bedoeld zijn om ons als voedsel producenten in staat te stellen te concurreren tegen de extreem lage wereldmarkt prijzen. Worden de "steun" ontvangende boeren op het gematigde halfrond niet voorzien van deze steun, dan is er van voedselzekerheid voor de minder draagkrachtige mensen geen sprake meer. Het Brusselse geld is dan ook bedoeld om de Europese boeren in staat te stellen te blijven produceren. Het is niet meer dan een VERZEKERINGSPREMIE die voedselzekerheid mogelijk maakt / garandeert. Zien we deze zgn. subsidies in dit licht dan heeft de belastingbetaler niets te klagen over die paar luizige belasting Eurootjes om het onder de kostprijs aangeboden voedselpakket veilig te stellen. Laten we duidelijk maken dat de soms pittige winkelprijs wordt veroorzaakt door alle kosten die worden gemaakt na verlaten van het boerenerf. Kosten voor transport, bewerken, verwerken, conditioneren en boven al de mechanismen die Controle mogelijk moeten maken van land tot tand. Het is niet de boer, die de schapprijs bepaalt, maar alle schakels die volgen op de primaire producent.

  • kiepel

    Toch vind ik het een raar idee, dat je op iedere Ha subsidie krijgt.
    Wanneer je een groter deel van de betalingsrechten in vergroenings/maatschappelijke diensten stopt, bereik je meer voor ons milieu.
    Boeren denk mee met de milieugroeperingen en ga niet met de hakken in het zand.

  • 'trot

    Prima maar waarom wij alleen burger hoeft die niks als te eisen blijven auto rijden vlieg of dat zo goed is voor miliue

  • Gat

    Is geld genoeg. Wordt genoeg verbrast glb geld buiten de landbouw. Om jurkje te naaien cursus. Die vingen gewoon 600.000 glb geld waar niet naar toe moest gaan. De meest gekke dingen, flierjeppen ga zo maar door. Dat weet elke minister wordt niks over gezegd. Nee boeren maken alles op! Altijd die vinger, maak Europa dictatuur morgen nog. Iedereen gelijk salaris dan is al het gezeik afgelopen

  • Gat

    Schaf heel dat glb af. Heitje voor karweitje. Meer is het niet. Betaald maar 10 cent de liter meer, schiet beter op!

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.