Zuivelreus groeit uit kleine kaasmakerijen

Wie kaast volgens de methode SluisDie heeft ’t in zijn hoofd niet pluisHet rijmpje grijpt terug op een bijzondere boer Wouter Sluis uit de Beemsterpolder. Hij was gefascineerd door koeien, kaas, industrie en vernieuwing. Getuige het rijmpje kon niet iedereen zijn ‘industriekaas’ waarderen. Hij en met hem meerdere prominenten in de landbouwwereld raakten rond 1870 overtuigd van de noodzaak om kaas en boter fabrieksmatig te maken. Aan de ene kant om de toenmalige melkprijs – tussen de 4,5 en 6 cent per liter – op te krikken, maar vooral ook om de kwaliteit te verhogen, want op de boerderijen ging het bij de zelfkazers en botermakers vaak mis. Bij sommigen huppelden de kaasmaden over de kaasplanken en ontstonden er prutters, pissers en open knijpers als kazen met een gebrek, schreef Piet Boekel in zijn boek over kaasbereiding.In Engeland bekeek Wouter Sluis een fabriek, waar ze kaas maakten en hij had contact met Denen die toen ook al industriematig met kaas bezig waren, net als de Zweden en de Amerikanen. Zij kregen een betere kaasprijs. Nederland, ook toen een belangrijke partij in de internationale boter- en kaaswereld, raakte achterop. Met dat verhaal ging hij de boer op, soms nam hij een koe mee om dat verhaal kracht bij te zetten. Bij de in 1871 opgerichte landbouwvereniging Hollands Noorderkwartier vond hij weerklank. Die West-Friese vereniging zette op aandrang van Sluis volop in op de ‘nieuwlichterij’ in de zuivel. Ze ondernam verschillende initiatieven zoals wedstrijden in boter karnen, het opzetten van een zuivelproefstation en het stimuleren van gezamenlijke kaas- en botermakerijen.