Winsemius: meer geld naar boer voor weidevogelbeheer

Het zogeheten Aanvalsplan grutto pleit voor een beter verdienmodel voor boeren voor weidevogelbeheer.Om de achteruitgang van weidevogels – met name de grutto – te keren moet er een beter verdienmodel voor ander beheer op boerenland komen en meer ingezet worden op predatiebeheer.Jaarlijks € 40 miljoen nodigOm dat te bereiken moet de overheid eenmalig € 30 miljoen investeren, en daarna jaarlijks € 40 miljoen (gebaseerd op 30 weidevogelgebieden van elk circa 1.000 hectare). Dat staat in het Aanvalsplan grutto dat initiatiefnemer Pieter Winsemius (voormalig-minister van VROM, VVD) op woensdag 18 november aangeboden heeft aan minister van Landbouw Carola Schouten. Opvallend, want vorig jaar heeft Winsemius een soortgelijk plan onder dezelfde titel aangeboden. Dat is echter in de la beland. Meer inzicht in een goed verdienmodel voor de boer en beter beheer van predatoren vormen de speerpunten van dit plan, dat net voor de begrotingsbehandeling van het ministerie van LNV op 24 november overhandigd is.Langere contractduurHet voorgestelde verdienmodel voor boeren bouwt op vier pijlers: een hoger waterpeil, minder vee, aangepast agrarisch natuurbeheer en een lagere predatiedruk. Continuïteit voor boeren en natuur wordt daarbij als essentieel gezien. “Boeren willen zekerheid voordat ze instappen: wie garandeert dat de subsidie over zes jaar niet wegvalt?”, stelt Winsemius. Volgens de oud-politicus werken de huidige zes-jaarcontracten onvoldoende. Hij pleit voor beheerscontracten met een looptijd van minstens 15 jaar.Minder veeOok pleit Winsemius voor extensivering van boerenbedrijven: meer grond per bedrijf of minder koeien per hectare. Dat brengt wel veel kosten met zich mee. Als voorbeeld rekent Winsemius met een ‘typische melkveehouderij’, die 50 a 60 hectare (ha) telt met 100 koeien. “Extensivering noodzaakt bij behoud van het aantal koeien 40 ha extra, óf een beperking van 60 koeien op het bestaande areaal. Dat laatste levert eenmalig € 7.000 tot € 8.500 per koe, ofwel ongeveer € 325.000 bij een afbouw van koeien”, aldus Winsemius.Andere inrichtingAndere vormen van landinrichting (o.a. meer plasdras, later maaien en geen gebruik van drijfmest) zorgen eveneens voor een grote kostenpost. Boeren die een licht of zwaar agrarisch beheerspakket hebben, ontvangen gemiddeld € 500 per ha. Om aan het ideaalbeeld in een gebied van 1.000 ha te voldoen, moet daar nog wat extra’s bij, volgens het plan. Bijvoorbeeld per gebied 100 ha meer plasdras. Dat kost € 2.400 per ha, ofwel € 240.000 in totaal. Ook meer en zwaardere beheerspakketten zijn nodig, volgens het plan. Hierbij gaat het in totaal om bijna € 1 miljoen (300 ha verzwaard beheer a € 900 per ha, én 500 ha nieuw zwaar beheer a € 1.400 per ha). Aangezien Winsemius focust op 30 van deze ‘ideaalbeelden’ a € 1,2 miljoen per stuk, bedragen de kosten € 40 miljoen.Actiever beheer predatorenOm op de korte termijn serieuze winst te halen, moeten predatoren actiever beheer worden, stelt Winsemius. “Dat loopt uiteen van het verwijderen van uitkijkposten voor roofvogels, afrasteren van gebieden voor onder andere vossen en katten tot het verjagen en bejagen waar mogelijk”, aldus de initiatiefnemer. Alleen als er op alle fronten (vee, inrichting en predatorenbeheer) ingezet wordt, is er kans op succes, volgens hem. Daarbij moeten overheden, gedeputeerden en boerenorganisaties de handen ‘dapper’ ineenslaan. “Uiteindelijk hebben we zonder boeren geen grutto‘s”, aldus Winsemius.Naast oud-politicus Pieter Winsemius zijn ook It Fryske Gea, De Friese Milieu Federatie en Vogelbescherming Nederland initiatiefnemers van het plan.