Trage vernieuwing vakgroep vleesvee

De bestuurlijke vernieuwing bij de vakgroep vleesveehouderij gaat tergend langzaam. Deel van de sector wil een brancheorganisatie oprichten.De functie van voorzitter vakgroep vleesveehouderij van LTO is nog steeds vacant. Na het vertrek van Leon Moonen neemt Jos Bolk zijn taken alweer twee jaar waar. Vorig jaar dacht de vakgroep een nieuwe voorzitter te hebben gevonden in de persoon van Wim Thus. Thus is voorzitter van de vakgroep vleeskalverhouderij. Een combinatievoorzitterschap door het zwaargewicht was geen gek idee. Thus bedankte echter voor de eer waarmee de vakgroep weer terug bij af was.Langer gemor bij achterbanHet niet ingevuld krijgen van de voorzittersfunctie staat niet op zichzelf; al langer is er gemor bij een deel van de achterban over de vakgroep. De Limburger Giel Hermans is één van de LTO-kritische vleesveehouders. “Er gebeurt niets meer, alles ligt stil. Er zou van alles veranderen binnen de organisatie, maar we merken er niets van. Ik ben wel een beetje klaar met de bureaucratische, stroperige Federatieraad van LTO.”‘De vleesveehouderij is al jaren onzichtbaar’Invoering fosfaatrechtenHermans zet zijn kaarten op een grotere rol voor de ketenpartijen. Dat doet ook Anita Heijdra van Heijdra Vleesvee en bestuurslid van de Stichting Keten Duurzaam Rundvlees (KDR). “De vleesveehouderij is al jaren onzichtbaar en dat heeft de sector veel gekost”, is haar overtuiging. KDR vormt met ketenpartijen als Vleesvee Integratie Twente (VIT), Bief Select en COV het ketenoverleg dat door de vakgroep is opgestart na het wegvallen van het productschap. Ze betreurt het dat de vleesveehouderij op een aantal belangrijke dossiers verlies moest nemen; met name de invoering van fosfaatrechten voor vleesvee, de verdeling van onaangeroerde voor vleesvee gelabelde GLB-gelden en de positie van stromest.BrancheorganisatieDe ketenpartijen onderzoeken met de ‘opstandige’ vleesveeregio Limburg naar mogelijkheden voor de oprichting van een brancheorganisatie. Heijdra verwacht daar binnen enkele maanden duidelijkheid over te hebben. Het is een ambitieus plan en ze beseft dat het geen gemakkelijke route is. “Er liggen nog veel vragen en er is overleg met het ministerie van Economische Zaken (EZ), onder andere over de rol van LTO.” De oprichting van een brancheorganisatie gaat gepaard met strikte eisen, ook vanuit Brussel.Voor de zoogkoeien in de vakgroep is een nieuwe bestuurder gevonden; voor de mesterij wordt nog iemand gezocht. Foto: Mark PasveerAlgemeenverbindendverklaringenBij een brancheorganisatie zijn ketenpartners als slachterijen en voerindustrie aangesloten (zie kader onderaan dit artikel). Door een erkenning te krijgen van het ministerie van EZ kan deze organisatie ook algemeenverbindendverklaringen (avv’s) binnenhalen om zaken die belangrijk zijn voor de sector af te dwingen. Het belangrijkste doel is de vleesveehouderij weer zichtbaar te maken, benadrukt Heijdra. “Zowel bij beleidsmakers als bij consumenten. De uitvoering van wettelijke taken via avv’s is plan B.”Nieuwe opzet vakgroepLTO werkt al twee jaar aan een nieuwe opzet van de landelijke vakgroep, inclusief nieuwe bestuurders. Het idee is een model waarbij de twee belangrijkste sectoren herkenbaar vertegenwoordigd zijn, namelijk de zoogkoeienhouderij en de mesterij. Voor beide wordt één bestuurder verantwoordelijk. Rond elk vakgroepslid komt een klankbordgroep zodat deze persoon voeding krijgt vanuit de praktijk. Het was de bedoeling om de vakgroep eind 2015 gereed te hebben maar dat is niet gelukt, met name door gebrek aan nieuwe bestuurders.‘Mesterij’ nog bestuursloosVleesveehouder Niels Mureau uit Wagenberg is inmiddels toegetreden en verantwoordelijk voor het onderdeel zoogkoeien. Voor de mesterij is nog niemand gevonden. Volgens Frits Mandersloot, secretaris van de vakgroep namens LTO, blijft de focus op het zoeken naar een goede vertegenwoordiger uit de mesterij én een voorzitter. “Daarna volgt invulling van de ondernemersgroepen.”Reorganisatie LTO geen invloedMandersloot geeft aan dat de vorig jaar aangekondigde reorganisatie van LTO geen invloed heeft op dit proces. Kort gezegd verschuift de besluitvorming naar het landelijke LTO en de sectoren, ten koste van de regio’s. De landelijke vakgroepen krijgen meer verantwoordelijkheden voor beleidsbeslissingen en besluiten zelf over samenwerking met ketenpartijen en andere organisaties. “Het sluit goed op elkaar aan. De vakgroep krijgt meer ruimte om zelf de beste invulling te kiezen.”‘De uitwerking van de fosfaatrechten pakt voor sommige bedrijven juist goed uit’Mandersloot betreurt de negatieve stemming rondom de vakgroep en is niet blind voor kritiek. Toch vindt hij de aantijging dat LTO te weinig doet onterecht. “LTO is voor de uitvoering van veel dossiers afhankelijk van de overheid. En de uitwerking van de fosfaatrechten pakt voor sommige bedrijven juist goed uit.” In deze verdeelde sector met verschillende belangen doe je het nooit voor iedereen goed, aldus de secretaris.‘Samen optrekken’Henk Wiersma, voorzitter van de ZLTO-vakgroep vleesveehouderij, baalt van de verdeeldheid en de vertraging die de reorganisatie heeft opgelopen. “De bestuurlijke problematiek doet de sector geen goed. De sector is te klein voor versnippering. Iedereen beseft dat we samen moeten optrekken.” Wiersma verwacht dat de partijen rond de brancheorganisatie in oprichting en LTO elkaar vinden. Eind deze maand organiseren ZLTO en LLTB een bijeenkomst om leden te polsen over een brancheorganisatie. Later bij de noordelijke vleesveehouders.Cruciaal voor de slagkracht van de vakgroep blijft het doorpakken in de reorganisatie, draagvlak behouden bij de achterban en het snel vinden van goede bestuurders, inclusief voorzitter. Wiersma hoopt dat gesprekken binnen de twee bloedgroepen komende maanden alsnog nieuwe bestuurders oplevert.Brancheorganisatie vertegenwoordigt hele ketenEen aantal partijen in de vleesveesector werkt aan de oprichting van een brancheorganisatie. Daar moet breed draagvlak voor zijn.Een brancheorganisatie is niet nieuw in de agrarische sector; sinds het wegvallen van het productschap hebben de meeste sectoren er eentje opgericht. Zo zijn de Brancheorganisatie Kalversector en ZuivelNL voor de melkveehouderij ontstaan. Het is een samenwerking tussen producenten en ketenpartijen waarin belangen voor de hele keten worden behartigd. De varkenshouderij koos voor een producentenorganisatie. In dat geval zijn alleen ondernemers aangesloten.Bij een brancheorganisatie geldt dat minimaal 25% van de ondernemers en ketenpartijen moet zijn aangesloten. Om algemeenverbindendverklaringen (avv’s) af te kunnen sluiten, moeten aangesloten leden minimaal twee derde van de economische activiteit van de totale sector vertegenwoordigen. Brussel stelt eisen en het ministerie van EZ moet toestemming geven voor toekenning hiervan.