‘Op weg naar andere afzetstructuur’

Samen met Mark van Sambeek stond John Lorist aan de wieg van Frievar, de onderneming die uitgroeide tot ketenregisseur. Lorist voorspelt een toekomst met andere afzetstructuren en afzetovereenkomsten.Als Mark van Sambeek en John Lorist tien jaar geleden op een boerenerf kwamen, moesten ze uitleggen wat een concept was, om over een merk maar te zwijgen. Naarmate de tijd vorderde en Frievar groeide, werd hun verhaal alsmaar serieuzer genomen. “Mensen zien wat we doen en komen zelf naar ons toe. Wil je continuïteit? Wij kunnen dat regisseren”, aldus Lorist, die de markt ziet veranderen.John Lorist: "We gaan naar meer samenwerking in de keten." - Foto: René den EngelsmanHoe ziet de wereld er over vijf jaar uit?“De positie van de Nederlandse varkenshouders is niet florissant in een Europese bulkmarkt. Slechts een klein percentage van de boeren kan mee in de kostprijsrace en groeit. Dat stuurt de markt wel. Wij focussen ons op gezondheid en samenwerking. Hiermee creëren we voor onze boeren toegevoegde waarde in kosten en opbrengsten en dus rendement en bieden we ze een toekomst in de varkens. Met onze merken bieden we daarbij extra mogelijkheden, zoals vleesverkoop op de eigen boerderij.‘Je moet zorgen voor een structurele afzet en een structurele aanvoer’Ook denken we op termijn stappen te kunnen zetten in een vaste prijs, al is het maar voor een deel van de productie. Onder boeren leeft die wens ook. Wij zijn daarmee bezig, maar het is hartstikke ingewikkeld. Maar hoe moet een vleesvarkenshouder met een vaste prijs voor zijn dieren zijn biggen inkopen? Je moet zorgen voor een structurele afzet en een structurele aanvoer. En wat is het waard voor de vermeerderaar? Als er voldoende vraag is naar biggen, dan is het geen issue.”Maar er zijn nu zat biggen.“Dat gaat wel komen ja. De biggenproductie neemt toe. Ik zit niet te wachten op een slechte prijs. Ik heb zelf ook veel varkens. Fluctuatie van de varkensprijs en de hoogte van de kostprijs maken het moeilijk om een vaste prijs neer te zetten. We zijn ons kostprijsleadership kwijt. Nu de InterPIG-cijfers bekend zijn, weet iedereen dat ook.”Dus?“De keus is aan de varkenshouder. Kostprijsleadership kan je vergeten. Je moet je onderscheiden. Er wordt wel eens gezegd dat grote bedrijven concurrerend kunnen blijven door kostprijsleadership. Dat vind ik een gekke redenatie. Het alternatief is een stukje vlees produceren met toegevoegde waarde en toegevoegde eisen. Het Varken van Morgen heeft al veel veranderd. Dat heeft ons ook geholpen. Het Varken van Morgen is in het buitenland niet verkrijgbaar. Dat maakt het exclusief. Je praat bovendien over 30% van de Nederlandse markt.”Wordt de varkenshouder bang voor zijn afzet?“We gaan toe naar andere afzetstructuren. 90% gaat naar een afzetovereenkomst. Het is lastig aan te geven wanneer dat gaat gebeuren. Dat is moeilijk te voorspellen. Met een slechte marktsituatie kan het snel gaan. Als er morgen Afrikaanse varkenspest uitbreekt, gaat het er ook heel anders uit zien.”Hoe zien die afzetovereenkomsten er uit?“Ik heb een hekel aan het woord integratie. Maar we gaan naar meer samenwerking in de keten. Linksom of rechtsom, dat gaat gebeuren.”De vrije mester bestaat straks niet meer?“Wat is een vrije mester? In de vleeskuikensector werken ondernemers met contracten van 3 jaar. Wie 10 jaar geleden had voorspeld dat er nu allerlei concepten met vleeskuikens zouden zijn, was voor gek verklaard. Opeens verandert er iets, en dan kan het snel gaan.”Mede-auteur Robert Bodde