Niels Koeman (oud-Rli) over juridisering agrarische sector: ‘Geitenpaadjes passen niet in EU-regels’
Juridisering van de agrarische sector is al jarenlang een trend. De wetgever zoekt vaak geitenpaadjes om iedereen tevreden te houden. Die botsen soms met Europese regels, zegt Niels Koeman, voormalig lid van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli). De rechter moet dan de scherven rapen en is de kwaaie pier.
De juridisering van Nederland en daarmee ook van de agrarische sector neemt de laatste jaren toe. Daar komt bij dat ruimte in Nederland een schaars goed is. Foto: Roel Dijkstra
De Greenpeace-rechtszaak, de Raad van State-uitspraak over intern salderen. Het zijn voorbeelden van de toegenomen juridisering in de landbouwsector. Rechters doen steeds vaker uitspraken die sector en boer raken. Wat ligt daaraan ten grondslag? “De schuld ligt niet bij de rechter, maar bij het recht en dat buitelt over ons heen”, zegt Niels Koeman.
Vergunningplicht intern salderen juridisch ‘logisch’
De Raad van State besliste 18 december vorig jaar dat intern salderen met terugwerkende kracht vergunningplichtig wordt. Daarmee werd opnieuw een grote groep boeren ‘illegaal’. Met de kanttekening dat tot 1 januari 2030 niet actief op deze boeren gehandhaafd wordt. Net zoals nu (nog even) voor PAS-melders geldt.
Voor veel boeren voelt deze uitspraak als onbegrijpelijk en onrechtvaardig. Vooral omdat dezelfde Raad van State in 2021 oordeelde dat voor intern salderen geen natuurvergunning nodig was. Toch is de uitspraak logisch, zegt Niels Koeman. “Elke rechter in een EU-lidstaat kan een casus voorleggen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie. Als het Hof daar een oordeel over geeft, heeft dit voor alle EU-lidstaten gevolgen en dus ook voor Nederland. De Raad van State moet naar Europese rechtsspraak handelen en dat is in deze zaak rond intern salderen ook gebeurd.”
De uitspraak roept de vraag op wat boeren juridisch nog meer boven het hoofd hangt. Koeman kent nu geen concreet voorbeeld, maar noemt een ander probleem dat in 2027 gaat spelen als de deadline voor de Kaderrichtlijn Water (KRW) afloopt. “Een grote zorg, want de waterkwaliteit is niet op orde”, aldus Koeman. “Dit kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor het uitrijden van mest. Dan kun je als sector straks boos worden op Europa of rechters die moeten handhaven, maar de KRW-deadline is al lang bekend. Je kunt zeggen dat waterschappen ook moeten bijdragen en dat er veel water uit buurlanden komt. Het is allemaal waar, maar de conclusie blijft dat we met z’n allen te weinig hebben gedaan. Iedereen moet leveren, ook de boer.”
Dit artikel is alleen voor abonnees
Al geabonneerd?
Lees onbeperkt Premium artikelen met een abonnement
Boer beter met onbeperkte toegang tot alle artikelen
Speel beter in op jouw markt met actuele prijzen
Vorm je eigen mening met opinies en analyses
