Interventie-opkoop werd een klassieke uitglijder

Na goed drieënhalf jaar is de Europese Commissie eindelijk van de interventievoorraad mageremelkpoeder af. Bijna dan. Wat begon als een goedbedoelde opkoop om een bodem in de zuivelmarkt te leggen werd een klassiek voorbeeld van hoe je de markt voor jaren op slot zet.Najaar 2015 werden de eerste honderden tonnen magere melkpoeder verkocht aan de Commissie, omdat de prijzen op de vrije markt te laag werden. Zuivelbedrijven waren niet meer bereid om de verliezen op de verkoop van het product te dragen en zochten een veilige koper. Een koper bovendien die het product ook voor lagere tijd uit de markt haalde. Dat was in ieder geval de gedachte. Uiteindelijk werd zo gedurende tweeënhalf jaar zo’n 380.000 ton mageremelkpoeder de Europese pakhuizen ingereden, tegen een prijs van € 1.698 per ton. De kassa van de Europese Commissie tikte uiteindelijk € 645 miljoen euro af voor deze opkoop. Ditmaal geen winstDe gedachte achter het interventiemechanisme is dat opgekocht product weer terug op de markt wordt gebracht als er weer voldoende vraag is gekomen en de markt het kan verdragen. Bij de vorige kordate interventie-opkoop van mageremelkpoeder (en boter) werkte dat ook prima. De Commissie hield er zelfs een hele mooie winst aan over. Ditmaal is dat niet gelukt. Al moet de laatste 22.000 ton nog worden verkocht, er kan wel een redelijke schatting worden gemaakt van wat de Commissie uiteindelijk ontvangt voor de interventie: ruwweg zo’n € 510 miljoen. Met andere woorden: er wordt zo’n € 135 miljoen verlies geleden op de opkoop.Kosten bewaring melkpoederDat is echter nog niet alles. Door de lange duur van de opslagperiode zijn er ook extra veel kosten gemaakt voor de bewaring van het product. Veel pakhuisbazen hebben er een goede boterham mee verdiend, maar hoeveel geld naar hen is toegegaan, is gissen voor de gewone burger. Daarbij waren niet in alle lidstaten de pakhuizen in optimale conditie, zo gaf de EU afgelopen zomer toe op een bijeenkomst met handelaren. Op sommige plekken hadden hongerige muizen de opgeslagen voorraden onverkoopbaar gemaakt.De Europese Commissie slaagde er in om de poedermarkt in de greep te houdenZuivelmarkt wilde niet herstellenHet grootste verlies van de interventie-opkoop zal echter in geen enkele boekhouding terug te vinden zijn, stellen marktkenners. Dat is het verlies door marktbederf. Doordat iedereen namelijk wist dat de EU jarenlang met een enorme berg melkpoeder in de maag zat, wilde de vrije zuivelmarkt maar niet herstellen. Volgens ruwe schattingen kostte dat zo’n € 300 miljoen per jaar aan verloren opbrengsten. Of deze schatting klopt of niet, de Europese Commissie (of beter gezegd: de lidstaten die via Commissie-instellingen meepraten over het marktbeheer) slaagde er wel in om de poedermarkt jarenlang in de greep te houden. Voornamelijk door gebrek aan eenduidig en daadkrachtig optreden, tot de tweede helft van 2018. Toen was blijkbaar het besef gerezen dat gewoon verkopen de enig zinvolle actie was.Lees ook: Mageremelkpoeder bezig met prijssprintje omhoog