‘Financiële kringlopen’

De transitie naar integraties is in de varkenshouderij dan toch in gang gezet.Aan varkens wordt genoeg verdiend, vooral door degenen die ze zelf niet houden. Kijk de Quote-500 er maar op na, het bedrijfsleven in de landbouw doet goed mee. Nu zitten de meeste vermogenden niet op hun geld, het wordt vrijwel altijd weer belegd en veelal in de branche waarin men rijk is geworden. Zo wordt volop in boerderijen belegd door gefortuneerden in voer, handel, medicijnen en bedrijfsbenodigdheden. Door geld wat aan de boer is verdiend deels terug te investeren in boerderijen, is een financiële vorm van kringloopdenken en vrijwel altijd de ontstaansgrond van integraties.Meeste varkens wereldwijd in integratiesWereldwijd worden de meeste varkens binnen integraties gehouden, in Amerika bijna alles, China is opkomend en dichter bij huis is de Spaanse varkenshouderij bijna volledig geïntegreerd. In Spanje ben ik meerdere keren geweest en in de periode van het rendementsdebat hebben we ons ook verdiept in de werkwijze van Amerikaanse integraties. Conclusie van dit debat in 2009 en het opvolgende producentendebat in 2011 was dat er veel meer rendement uit samenwerking in de keten is te halen, maar dat voor Nederland het vormen van integraties een stap te ver leek. Het credo was ‘samenwerking in geborgde vrijheid’, Nederlandse varkenshouders hechten immers veel waarde aan zelfstandig ondernemerschap en behoud van concurrentie. Verschuiving naar private financiersDoor als producenten slecht verenigd te zijn, is van samenwerking niet veel terecht gekomen. Het bedrijfsleven heeft ondertussen zijn royale deel van de koek weten te vergroten en investeert dit ook in varkenshouderijen. Ik kan vlot 10 bedrijven opnoemen die participeren in middelgrote, maar ook in grote varkensbedrijven. Een aantal doet dit in de openbaarheid, anderen opereren in de luwte. Het aandeel door banken gefinancierd geld is sterk aan het verschuiven naar private financiers.Tevreden pluimveehouders over hun integratieDe transitie naar integraties is hiermee in de varkenshouderij dan toch in gang gezet. Binnen andere landbouwsectoren allang de gewoonste zaak van de wereld, kijk naar de kalver- en pluimveehouderij. In onze regio zitten veel van deze laatste groep boeren en zij zijn vrijwel allemaal tevreden over hun integratie, verdienen elk jaar geld en hebben de bedrijven er strak bij liggen. Dalen in de markt eruit halen voor boerNa een goed varkensjaar 2017 kunnen wij toch weer slecht wennen aan het opeenvolgende dal, terwijl iedereen wist dat deze weer zou komen. Het tij in de sector is nu zo dat de keuze voor stoppen vlotter gemaakt wordt dan voor ontwikkeling. Dat speelt investeerders in de kaart, degenen die graag nog door willen boeren zijn eerder genegen om vermogende ketenpartners te laten participeren in hun bedrijf. Ketenvoordelen zijn er zeker, denk aan in- en verkoopposities, maar ook aan een stuk regie-overname op de bedrijven. Een integratie is succesvol en betrouwbaar wanneer die de dalen in de markt er voor de boer uit weet te halen, al het andere voegt niets toe. Ooit begonnen mijn ouders te boeren binnen de integratie Bergia, dit is nu 49 jaar geleden, de beide huidige showrooms vormden toen de stallen. Ik heb altijd nog herinneringen en dossiers van die periode.