’De herontdekking van de grond’

De uitspraak in het kort geding rond het Fosfaatreductieplan 2017 van 4 mei plaatst de boerengrond als beleidsinstrument plotseling en hernieuwd in het centrum van de belangstelling. Grond krijgt eindelijk het podium dat het van nature verdient. Het is zaak ‘om over te gaan op een gedwongen grondgebonden melkveehouderij’, vindt Japik Errit de Jong.LTO Nederland is machteloos doordat het intern tot op het bot verdeeld is, door tegenstrijdige belangen van de intensieve zuidelijke en de extensieve noordelijke melkveehouders. Daarop strandde snelle invoering van beleid rond het houden van melkvee voor afschaffing van de superheffing. Uiteindelijk heeft de overheid zelf de regie genomen. Besluiteloosheid en gebrek aan visie leidden ertoe dat staatssecretaris Van Dam en zijn voorgangers pas ver na afschaffing van het melkquotum uiteindelijk kozen voor regulering van de melkveehouderij op basis van peildata. Dat leidde tot een complete chaos, drama’s in boerengezinnen en dierenleed omdat nu 150.000 koeien versneld geslacht worden of zijn. ‘Door besluiteloosheid en gebrek aan visie kozen staatssecretaris Van Dam en zijn voorgangers pas ver na afschaffing van het melkquotum uiteindelijk voor regulering van de melkveehouderij op basis van peildata. Dat leidde tot een complete chaos [...].’‘Historische blunder’ bij fosfaatreductieplanHet is een historische blunder om niet te kiezen voor grond als belangrijkste criterium als basis voor het houden van koeien. Terwijl dat wel mogelijk was. De via het Fosfaatreductieplan 2017 (FP2017) ingevoerde GVE-norm had naadloos kunnen aansluiten op de eerder gemaakte wetgeving en afspraken voor de grondgebondenheid. Kunnen we alsnog kiezen voor de grond als belangrijkste limiterende factor? Of kiezen we voor doormodderen op een heilloze onbegaanbare weg met een wildgroei aan rechtszaken?‘Kunnen we alsnog kiezen voor de grond als belangrijkste limiterende factor? Of kiezen we voor doormodderen op een heilloze onbegaanbare weg met een wildgroei aan rechtszaken?’Derogatie veiligstellenHet aangeschoten en nu tot mislukken gedoemde FP2017 en de invoering van fosfaatrechten in 2018 is bepaald geen waarborg om derogatie veilig te stellen. Nederland moet hiervoor opnieuw in onderhandeling treden met de Europese Commissie. Om weer onder het fosfaatplafond te komen en te blijven, is niets beter dan een grondgebondenheidsnorm. We kunnen elke Nederlandse melkveehouder op termijn grondgebonden maken met Nederlandse grond, zonder mestfabrieken of mestverwerking op bedrijfsniveau. Het CLM toonde dat aan in onderzoek. Daarvoor moeten wel het boer-boertransport en de bemonsterde intermediaire transporten binnen een straal van 20 kilometer erkend worden als vormen van grondgebondenheid.‘Om weer onder het fosfaatplafond te komen en te blijven, is niets beter dan een grondgebondenheidsnorm. We kunnen elke Nederlandse melkveehouder op termijn grondgebonden maken met Nederlandse grond, zonder mestfabrieken of mestverwerking op bedrijfsniveau.’ Startnormstelling: 2,0 GVE per hectareDe melkveehouderij is goed voor 1,1 miljoen hectare en zo’n 2,2 miljoen GVE’s. Dat betekent een startnormstelling van 2,0 GVE per hectare. Zodra via deze eis het doel bereikt is, kunnen de bedrijven weer groeien door verhoging van de norm tot 2,3 à2,5 GVE’s per hectare. Wat mij betreft hebben té intensieve melkveehouders tot maximaal 2023 of 2024, 5 jaar na invoering van z’n regeling, om hieraan te voldoen.Invoering van een GVE-per-hectarenorm betekent dat stoppende melkveehouders hun fosfaatrechten niet meer kunnen verzilveren. Zij dienen door de overheid schadeloos te worden gesteld. Dat is goedkoper dan schadeloosstelling van zeer ernstig gedupeerde melkveehouders op basis van het vonnis van de Haagse rechtbank van 4 mei.‘Fosfaatreductie via grondgebondenheid en GVE-normen ultieme oplossing’Veel beleidsmakers vrezen dat als Nederland zo’n grondgebonden stelsel met 2,0 GVE/hectare zou voorstellen in Brussel, de derogatie niet verlengd wordt. Daarmee plaatsen zij zich ver buiten de politieke werkelijkheid. Natuurlijk ziet de Europese Commissie ook wel dat de fosfaatreductie via grondgebondenheid en GVE-normen de ultieme oplossing is voor de Nederlandse melkveehouderij. De Europese Commissie is zich na de Brexit ook terdege bewust dat Nederland sterk pro-Europees is, van zeer grote waarde om de eenheid in Europa te herstellen. Daarom zal de Europese Commissie hoe dan ook instemmen met een verlengingsverzoek. ‘Bij nieuwe GLB centrale rol voor duurzaamheid’Een andere reden waarom Brussel hier wel in meegaat, is het voorziene nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid. Vanaf 2020 zal duurzaamheid, natuurinclusieve landbouw en vergroening een essentiele rol spelen. Herstel van de biodiversiteit en het scheppen van een groter maatschappelijk draagvlak zijn nieuwe EU-doelen. De milieuvriendelijke grondgebonden landbouw, met een maximaal aantal GVE’s per hectare, maakt mestverwerking via mestfabrieken en mestvergisters volledig overbodig. Daarmee wordt de industriële landbouw op een zijspoor gezet. De stopzetting van zo’n vee-industrie betekent vanzelfsprekend dat het maatschappelijk draagvlak voor de melkveehouderij enorm toeneemt, zowel in binnen- als buitenland. Reden te meer om over te gaan op een gedwongen grondgebonden melkveehouderij.De milieuvriendelijke grondgebonden landbouw, met een maximaal aantal GVE’s per hectare, maakt mestverwerking via mestfabrieken en mestvergisters volledig overbodig. Zo wordt de industriële landbouw op een zijspoor gezet. [...] Reden te meer om over te gaan op een gedwongen grondgebonden melkveehouderij.