Varkenshouderij

Achtergrond

Boerderij-symposium met scala aan innovaties

Het symposium Ondernemen in de varkenshouderij beleefde vorige week zijn eerste lustrum met de nieuwste software, kennis en techniek.

Intradermaal, dagontmesting, Zuiver Voer, early warning en crowd control. Zomaar een aantal termen die vorige week dinsdag rondgingen tijdens de vijfde editie van het Boerderij-symposium Ondernemen in de varkenshouderij in Cuijck (N-Br.).

Innoveren is het thema. Dat betekent vernieuwingen doorvoeren met als doel dat het bedrijf beter gaat draaien. Tijdens het symposium bleek dat er volop wordt vernieuwd in de varkenshouderij. Maar ook dat nog veel vernieuwingen op komst zijn.

De dag in de schouwburg in Cuijk begint centraal met hoofdspreker Johan van Arendonk van Hendrix Genetics.
De dag in de schouwburg in Cuijk begint centraal met hoofdspreker Johan van Arendonk van Hendrix Genetics.

Hoofdspreker Johan van Arendonk, directeur innovatie en techniek van Hendrix Genetics, verwacht bijvoorbeeld veel van camera’s en sensoren. Die zijn in staat groepen varkens te volgen en de boer er in een vroeg stadium op te wijzen als het fout dreigt te lopen in de stal. Een voorbeeld is de hoestmonitor. Met een monitor en camera’s is vroegtijdig duidelijk dat varkens kuchen én waar de hoesters zitten.

Preventie blijft het belangrijkst. Bij het bereiken van een hoge gezondheidsstatus is het zaak de systemen en arbeidsprocessen eenvoudig te houden, stelt dierenarts Martijn Steenaert van farmaceutisch bedrijf Boehringer Ingelheim.

Een slecht systeem zal het altijd winnen van een goed-(willend) persoon

Eenvoud is volgens Steenaert een voorwaarde voor betrouwbaarheid. De opzet van systemen is cruciaal. Een slecht systeem zal het namelijk altijd winnen van een goed-(willend) persoon. “Het systeem is voor 85% verantwoordelijk voor het gedrag”, aldus Steenaert.

“Kijk maar naar de plotselinge aandacht voor ziekte-insleep. Die aandacht is nu met dreigende Afrikaanse varkenspest ineens weer groot. Maar die verslonst weer in tijden met minder dreiging.”

Steeds meer digitalisering

Apps en allerlei software doen steeds meer hun intrede in de varkenshouderij. Varkenshoudster Ruth van der Haar vertelde hoe zij op haar bedrijf digitale oormerken toepast en wat dat haar voor informatie biedt.

Varkenshoudster Ruth van der Haar legt uit waarom zij met digitale oormerken werkt en wat dat haar brengt.
Varkenshoudster Ruth van der Haar legt uit waarom zij met digitale oormerken werkt en wat dat haar brengt.

Van der Haar registreert van iedere big het geboortegewicht. Op dat moment is tevens bekend wie de vader en moeder zijn. Zodra ze de slachtdata terug heeft van slachterij Westfort kan ze zien hoeveel dagen een varken op het bedrijf is geweest.

De verschillen zijn fors. Het best groeiende varken bracht € 35 meer op dan het minst groeiende dier op de ranglijst. Een verschil van € 0,212 per levensdag.

Het verrassende is voor Van der Haar dat gelten eerder slachtrijp zijn dan beren. Van der Haar ervaart dat de koppeling tussen diverse software nog te wensen overlaat. Haar LeeO-software die de informatie van de oormerken verwerkt, wisselt geen gegevens uit met het managementprogramma van het bedrijf.

Provincies zijn bereid POP-subsidies te geven voor de emissiearme Stal van de Toekomst, zonder luchtwasser

De innovatierondes vormen het zwaartepunt van het symposium. Daar kunnen bedrijven hun nieuwtjes tonen aan bezoekers en met de doelgroep in gesprek gaam. Hieronder staan deze innovaties beschreven.

De zogeheten Stal van de Toekomst van De Hoeve is er daar een van. Dit concept is langzamerhand praktijkrijp en kan op steun rekenen van provincies. Provincies zijn bereid POP-subsidies te verstrekken voor deze emissiearme stal, zonder luchtwasser, betoogt initiatiefnemer Hans Verhoeven.

Grondstofkeuze bepalend voor gezondheid

Bij AgruniekRijnvallei (AR) zien en voelen varkenshouders het verschil tussen CCM en maismeel en tussen gemalen en geplette granen. Ze zien ook dat een mengsel op basis van maismeel veel meer buffert (na een kwartier een hogere pH heeft) dan een mengsel op basis van CCM. Dat betekent dat de maag met CCM-voer sneller een lage pH heeft. Dat betekent minder verteringsproblemen.

Eelco van de Hoef en en Marcel Schennink van voerfabrikant Agruniek Rijnvallei geeft tekst en uitleg over hun concept Zuiver Voer.
Eelco van de Hoef en en Marcel Schennink van voerfabrikant Agruniek Rijnvallei geeft tekst en uitleg over hun concept Zuiver Voer.


Innovatie- en productmanager Eelco van de Hoef en voedingsexpert Marcel Schennink betoogden dat darmperistaltiek cruciaal is. Die is te sturen met ruwe celstof. Jonge dieren kunnen daar niet mee overweg. Voor deze diergroep moet je ruwe celstofrijke grondstoffen ontsluiten – bijvoorbeeld met een hittebehandeling. Daarom werkt AR in haar zuiver voerconcept bij biggen met ontsloten haver, vismeel en CCM.

Binnen afzienbare tijd dubbelloops Idal

Marketingmanager Niki Nuijten van farmaceut MSD vertelde dat de eerste Idal-apparaten met twee koppen nu al van de band rollen. De Idal is een apparaat voor naaldloze vaccinatie in de varkenshuid. Dit betekent dat de Idal 3G met dubbele kop over enkele weken op de markt is. De injector mag vaccinaties tegen circo en mycoplasma in één handeling verrichten.

Marketingmanager Niki Nuijten van MSD vertelt over gezondheidspreventie en naaldloos vaccineren. Binnen enkele weken is een Idal beschikbaar met twee koppen om in één handeling tegen twee kiemen te beschermen.
Marketingmanager Niki Nuijten van MSD vertelt over gezondheidspreventie en naaldloos vaccineren. Binnen enkele weken is een Idal beschikbaar met twee koppen om in één handeling tegen twee kiemen te beschermen.

Tijdens de workshop ging Nuijten in op het belang van minimaal risico van ziekteoverdracht op varkensbedrijven. Naaldloze vaccinatie speelt daarin ook een rol. Maar er is meer. Om te monitoren of medewerkers op een varkensbedrijf zich aan de hygiëneafspraken houden, is er B-eSecure. Via een ‘enkelband’ worden looplijnen zichtbaar zodat zichtbaar is of iedereen zich aan de afgesproken routes houdt.

Verlaging PRRS-druk levert veel geld op

Een Deense zeugenhouder met 1.000 zeugen verdient door zijn PRRS-vrije status rond de € 160.000 per jaar meer dan zijn Nederlandse collega, betoogde dierenarts Martijn Steenaert van Boehringer Ingelheim.

Dierenarts Martijn Steenaert van Boehringer Ingelheim deelt de nieuwste inzichten op gebied van biosecurity en de strijd tegen PRRS.
Dierenarts Martijn Steenaert van Boehringer Ingelheim deelt de nieuwste inzichten op gebied van biosecurity en de strijd tegen PRRS.


De Deen bespaart € 40.000 op de PRRS-vaccinaties, heeft geen € 50.000 schade en beurt € 72.000 meer voor zijn biggen. Hij heeft wel een paar duizend euro meer kosten voor monitoring. Een goede biosecurity kan dus veel geld opleveren.
Die status begint met het voorkomen van insleep. De volgende stap is het zorgen voor maximale immuniteit door gezonde dieren eventueel aangevuld met entingen. De derde pijler is het aanleggen van een knip in het bedrijf waardoor het virus niet circuleert in het bedrijf. De meeste verspreiding gaat via de dieren. Verspreiding wordt minder door biggen niet terug te zetten naar jongere soortgenoten.

Emissie- en geurarm zonder luchtwasser

Bij de sessie van onderzoeksbedrijf De Hoeve van varkenshouder Hans Verhoeven werd uitleg gegeven over de zogeheten Stal van de Toekomst. Dagelijks gaat er mest uit deze stal voordat schadelijke gassen ontstaan. Vier bedrijven doen ervaring op met deze dagontmesting.

Bij de stal van de toekomst wordt ook gebruikgemaakt van mestpannen. John van Schriek van Jovas levert deze en geeft daarom uitleg over dagontmesting.
Bij de stal van de toekomst wordt ook gebruikgemaakt van mestpannen. John van Schriek van Jovas levert deze en geeft daarom uitleg over dagontmesting.


De Hoeve gaat voor minimaal 85% ammoniakreductie en 75% geurreductie, voor alle diercategorieën. Dit maakt de stal Brabant-proof. Er loopt een project met de provincie Noord-Brabant. Adviesbedrijf DLV stelt de onderzoekscijfers samen.
Het houdt echter niet op met dagontmesting. De Hoeve kijkt verder hoe met een helofytenfilter de dunne fractie te zuiveren is en geloosd mag worden in de sloot. De dikke fractie gaat in een monovergister voor hygiënisering. De monovergister is de mesthoop anno 2018, aldus Verhoeven.

Enten lost niet altijd problemen op

Varkensarts Pieter van Rengen van Lintjeshof Dierenartsen zette wereldwijde trends in de varkensgezondheidszorg op een rijtje. Zo worden biggen steeds vaker preventief gevaccineerd. Tegen circo is dat nu grofweg 90%, mycoplasma 80% en PRRS 40%. Daarmee stijgt de kostprijs met € 3 tot € 4 per big.

Dierenarts Pieter van Rengen van DAP Lintjeshof geeft tekst en uitleg over gezondheidsmanagement op het varkensbedrijf; trends en toekomst.
Dierenarts Pieter van Rengen van DAP Lintjeshof geeft tekst en uitleg over gezondheidsmanagement op het varkensbedrijf; trends en toekomst.


Van Rengen vraagt zich af of de sector daarmee wel probleemoplossend bezig is. Sommige ziektes en entingen zijn immers vermijdbaar. “PRRS wandelt na SPF-opstart veelal wel binnen in een stal. Dat zijn dus vermijdbare faalkosten.” Tegen APP wordt minder geënt; die ziekte is volgens van Rengen met strikt management of door afscheid te nemen van leveranciers van besmette biggen te tackelen.
De tweede trend is focus op biosecurity. “Maar we hebben AVP, KVP en PED nodig om er weer strikt mee om te gaan”, stelt de dierenarts.

Aantoonbaar goed varkens vaccineren

Over de kwaliteit van vaccineren mag geen twijfel bestaan. Met Smart Vaccination van farmaceut Hipra kan een varkenshouder onderbouwen dat biggen juist zijn gevaccineerd, legde Hipra-dierenarts Herman Prüst uit.

Herman Prüst van Hipra in gesprek over Smart Vaccination. Middels RRID-techniek wordt het vaccinatieproces vastgelegd.
Herman Prüst van Hipra in gesprek over Smart Vaccination. Middels RFID-techniek wordt het vaccinatieproces vastgelegd.



Komend jaar komt Hipra met de Qnect-injector op de markt. Die kan alle entstoffen toedienen – ook van de concurrent – en beschikt over een RFID-antenne. Die communiceert met de cloud voor opslag van data. Diverse sensoren registreren of het entproces juist verloopt.

Maak kans op € 5.000 aan prijzen!

Het Innovatiefonds van Boerderij en ForFarmers stimuleert boeren om hun ideeën uit te voeren en hun kennis te delen, onder andere door tweemaal per jaar winnende innovaties financieel te ondersteunen, zodat deze verder kunnen worden ontwikkeld. Heeft u ook wel eens zo’n goed idee? Meld uw innovatie dan hier aan!

Het Innovatiefonds van Boerderij en ForFarmers stimuleert boeren als veehouder Brookhuis om hun ideeën uit te voeren en hun kennis te delen, onder andere door tweemaal per jaar winnende innovaties financieel te ondersteunen, zodat deze verder kunnen worden ontwikkeld.

Kees van Dooren en Robert Bodde

Of registreer je om te kunnen reageren.