Rundveehouderij

Achtergrond

Mycoplasma-crisis Nieuw-Zeeland breidt zich snel uit

De schrik zit er goed in bij de regering in Wellington. De veeziekte Mycoplasma bovis breidt zich in een onverwacht rap tempo uit in Nieuw-Zeeland. En de zaak is nog steeds niet onder controle.

Mycoplasma bovis is op 39 rundveebedrijven in Nieuw-Zeeland geconstateerd. Het aantal boerderijen in quarantaine is in nog geen week toegenomen van 130 tot 290. Zo’n 1.700 bedrijven zijn verdacht omdat ze dichtbij besmette boerderijen zijn gevestigd of omdat er vervoersbewegingen zijn geweest vanaf de getroffen bedrijven. De eerder geplande slachting van meer dan 22.000 melkkoeien is inmiddels voor de helft afgerond.

Nieuw geïnfecteerd bedrijf

Deze week ontdekte Biosecurity New Zealand een nieuwe geïnfecteerde melkveehouderij bij Cambridge in de Waikato-regio. Controleurs kwamen de boerderij op het spoor door het nagaan van de vervoersbewegingen van vee vanuit eerder ontdekte infectiehaarden. Na tal van testen kwam er een positief resultaat uit de bus. Zoals gebruikelijk is het bedrijf nu afgesloten. Slachting van de koeien is onafwendbaar.

‘Een teleurstelling dat bijna alle belangrijke zuivelgebieden geraakt zijn’

Directeur Geoff Gwyn van Biosecurity is niet verbaasd over de toename. “We zijn er achter gekomen dat er een groot aantal vervoersbewegingen is geweest vanaf de besmette boerderijen. Veel melkveehouderijen hebben koeien of kalveren ontvangen op hun bedrijf, afkomstig van de getroffen boerderijen. Natuurlijk blijft het een teleurstelling dat bijna alle belangrijke zuivelgebieden nu geraakt zijn door de ziekte.”
Artikel gaat verder onder de tweet.

Boekhouding niet bij

Nieuw-Zeeland kent een systeem waarin boeren het vervoer en de verplaatsing van vee moeten bijhouden, National Animal Identification and Tracing (NAIT). In het onderzoek naar de verspreiding van mycoplasma is gebleken dat deze digitale boekhouding echter niet goed wordt bijgehouden, wat de opsporing fors bemoeilijkt.

Artikel gaat verder onder de foto.

Rundvee in Nieuw-Zeeland. Het land slaagt er maar niet in de uitbreiding van Mycoplasma in te dammen. - Foto: Robert Bodde
Rundvee in Nieuw-Zeeland. Het land slaagt er maar niet in de uitbreiding van Mycoplasma in te dammen. - Foto: Robert Bodde

Handel op zwarte markt

De handel van vee op de zwarte markt en het negeren van de regels bij vervoer van vee hebben bovendien de verspreiding van de ziekte bevorderd. Jacinda Ardern, de premier van Nieuw-Zeeland, heeft tijdens een persconferentie benadrukt dat verwaarlozing en een gebrek aan voldoende investeringen hebben geleid tot het falen van het NAIT. Wellington werkt nu hard aan plannen die verdere uitbreiding van de ziekte een halt toe moeten roepen. “We geven het niet op. We geloven nog steeds in mogelijkheden voor het uitroeien van de ziekte.”

Artikel gaat verder onder de tweet.

Gesloten

Bij een melkveehouderij van de van oorsprong Nederlandse Aad en Wilma van Leeuwen is mycoplasma voor het eerst ontdekt. Inmiddels zijn van de Van Leeuwen Dairy Group 3 melkveehouderijen en een zogeheten dry stockboerderij voor rundvee gesloten wegens infectie. Aad van Leeuwen meent dat de regering in Wellington met de handen in het haar zit door de escalerende situatie. “Het is een tijd stil gehouden, maar nu blijkt dat mycoplasma in heel Nieuw-Zeeland voorkomt. Je kunt gerust zeggen dat ze het niet meer onder controle hebben.”

Hij stelt dat al een $ 500 miljoen (€ 290 miljoen) besteed is aan het onderzoek. “Het duurt echter maanden voordat ze een besmetting aantonen. Maar het gaat snel nu. Neem het Noordereiland. Dat was een maand geleden nog ziektevrij. Daar zijn nu heel veel geïnfecteerde bedrijven gevonden.”

‘We hebben daar de regering niet voor nodig’

Grote paniek

De paniek is groot, constateert Van Leeuwen. “Voor mij staat vast dat je het aan de boeren moet overlaten. Daar gaan ook steeds meer stemmen voor op. We hebben daar de regering niet voor nodig.” De Nederlandse Nieuw-Zeelander onderstreept dat er een enorme uitbraak is ontstaan in de afgelopen zes maanden. “Dat hebben ze ontdekt door het testen van de dieren op de bedrijven en nu eindelijk bekendgemaakt.”

Verlies inkomen

De 4 besmette bedrijven van de Van Leeuwen Dairy Group zijn inmiddels gereinigd en geschikt om opnieuw op te starten. De eerste dieren zijn er begin deze week aangekomen. Ook heeft Van Leeuwen wat extra geld ontvangen als vergoeding voor de geleden schade. “We zitten nu op 50% van de schade voor het verlies van de koeien. We hebben nog niets ontvangen voor ons verlies van 25% van ons inkomen.”

Miljoenenclaim

Van Leeuwen schat dat zijn uiteindelijke claim uitkomt op € 7,5 tot € 8,1 miljoen. “We hebben nu een € 1,16 miljoen ontvangen. Het valt niet mee alles draaiende te houden, maar gelukkig krijgt de bank er een beetje meer vertrouwen in. Toch lenen banken geen nieuw geld uit voor zuivel of ander rundvee. De rundvleesindustrie is ook zwaar getroffen.”

Isolement

De overige bedrijven van de in totaal 12 bedrijven van Van Leeuwen zijn nog steeds in quarantaine. “Je raakt wel geïsoleerd”, constateert hij. “Mensen willen niet met je te maken hebben als dit soort zaken bekend wordt. We melken wel door, maar we mogen geen nieuwe koeien hebben op de bedrijven in quarantaine. Hoe lang dat gaat duren, weet ik niet. Niemand kan iets beslissen, lijkt het wel.”

Achteraf spijt het Van Leeuwen dat hij de ziekte vorig jaar juli zelf bij de autoriteiten heeft gemeld. “Dat is de grootste fout die ik ooit heb gemaakt. Dat doe ik nooit meer. Wat wij allemaal hebben meegemaakt! Het was veel makkelijker geweest om die 400 koeien te schieten en te begraven. Dan hadden we gewoon door kunnen gaan. Dat ik zo denk, toont aan dat het beleid niet klopt. Ik zou nu eigenlijk moeten zeggen: De melding is het beste dat ik ooit heb gedaan.”

Artikel gaat verder onder de kaart.

De situatie op 10 mei.

Mycoplasma raakt vooral productiviteit en dierenwelzijn

Mycoplasma komt bij verschillende diersoorten voor en ook bij mensen. Het – voor mensen ongevaarlijke – rundermycoplasma (M. bovis) was tot vorig jaar onbekend in Nieuw-Zeeland, maar heeft inmiddels geleid tot de grootste crisis op het gebied van bioveiligheid die het land ooit heeft gekend. De bacterie is inmiddels over de gehele wereld bij runderen aangetroffen. Vooral grotere melkveehouderijen hebben er problemen mee gehad.

Eerste ontdekking begin jaren 60

Mycoplasma bovis is begin jaren 60 voor het eerst ontdekt in de Verenigde Staten. Mensen kunnen er niet mee worden besmet. De ziekte brengt geen risico’s met zich mee op het gebied van voedselveiligheid. Het eten van het vlees van de koeien vormt geen gevaar. Ook de consumptie van melk en melkproducten van besmette runderen is veilig.

Ontsteking

Het grote probleem van mycoplasma bovis zijn de ziekteverschijnselen bij besmette dieren en de uiteindelijke gevolgen daarvan voor de productiviteit van de bedrijven en het dierenwelzijn. Runderen krijgen met deze bacterie vooral te maken met gewrichtsontsteking, longontsteking, uierontsteking, artritus, verminderde vruchtbaarheid en abortus. De melkproductie kan fors verminderen.

Het is opvallend dat in besmette bedrijven een deel van de dieren een ernstig ziektebeeld krijgt en een ander deel niet.

Behandeling

Het is niet duidelijk hoe de mycoplasma zich zo snel verspreidt. Behandeling is tot dusver niet succesvol. Hoewel bepaalde symptomen kunnen worden behandeld, blijven zieke dieren altijd drager van de bacterie. Ruimen is de enige mogelijkheid om echt van de ziekte af te komen. Tot nu toe zijn runderen de dupe. De ziekte heeft geen effect op schapen. Geiten kunnen wel besmet raken maar worden niet ziek.

Artikel gaat verder onder de tweet.

Overdracht

De bacterie verspreidt zich van dier tot dier wanneer de dieren contact met elkaar hebben. Overdracht van de bacterie via de lucht is niet mogelijk. Boerderijen kunnen makkelijk besmet raken wanneer er nieuwe dieren op het bedrijf komen. Het probleem is dat veel besmette runderen nog geen symptomen hebben. In Nieuw-Zeeland is dat een groot probleem. Er is sprake van een groot aantal vervoersbewegingen.

Hoe het land ingekomen?

Het is nog niet duidelijk hoe de bacterie het tot dusver onbesmette Nieuw-Zeeland binnen is gekomen. Er zijn volgens de overheid verschillende mogelijkheden: via de import van levende melkkoeien, bevroren sperma, embryo’s, medicijnen, biologische producten, voedsel, gebruikte boerderijmachines of via levende andere dieren.

Uitroeien?

Biosecurity New Zealand, de overheidsinstantie die de strijd aangaat met de ziekte, staat voor een belangrijke beslissing: steekt het alle energie in het uitroeien van de ziekte of maakt het plannen voor het controleren en managen van de ziekte op lange termijn.

In principe liggen alle opties nog op tafel. “Maar we kijken nu vooral naar het managen op lange termijn”, erkent directeur Geoff Gwyn van Biosecurity. “We werken nu samen met alle betrokkenen uit de sector om tot de juiste stappen te komen. Eind mei verwachten we een beslissing te nemen.”

Of registreer je om te kunnen reageren.