Mechanisatie

Achtergrond

Claas Axion: van wiel naar geslaagde halfrups

De Claas Axion 900 TerraTrac gaat in productie. Tijdens een proefrit moesten we veel vooroordelen bijstellen, want deze rupstrekker zit goed in elkaar.

Waarom komt Claas met een trekker op rupsen? Dit heeft vooral te maken met de grenzen van gewone banden in deze trekkerklasse, bijvoorbeeld op het gebied van (toegestane) aslast, bodemdruk en het kunnen overbrengen van veel vermogen op de bodem. Ook blijft een rupstrekker stabieler en dat zorgt ervoor dat ze gestaag aan populariteit winnen.

De Claas Axion TerraTrac in actie. Wie kiest voor deze halfrups-trekker mag met grotere aslasten de weg op ten opzichte van de standaard trekker met gewone wielen. De halfrups-versie heeft een bruto richtprijs die ongeveer €80.000 a €90.000 hoger ligt dan de versie met banden. - Foto: Bas van Hattum
De Claas Axion TerraTrac in actie. Wie kiest voor deze halfrups-trekker mag met grotere aslasten de weg op ten opzichte van de standaard trekker met gewone wielen. De halfrups-versie heeft een bruto richtprijs die ongeveer €80.000 a €90.000 hoger ligt dan de versie met banden. - Foto: Bas van Hattum

TerraTrac-uitvoering

Claas maakt deze ‘halfrups’ op twee typen: de Claas Axion 960 (445 pk) en de Claas 930 (355 pk) in de zogenoemde TerraTrac-uitvoering. Het TerraTrac-onderstel lijkt sterk op dat van de maaidorsers die Claas ook zelf ontwikkelt en bouwt. Claas claimt al tienduizend maaidorsers te hebben verkocht op rupsen en dat ze dus veel ervaring in huis heeft. Toch is deze variant behoorlijk anders. De bruto meerprijs ten opzichte van een wieltrekker is grofweg € 80.000 à € 90.000.

Gelijke bodemdruk

Circa 65% van het voertuiggewicht zit boven de rups en 35% boven de vooras. De Axion heeft grofweg 3,8 vierkante meter contactoppervlak met de bodem in de variant met 89 centimeter brede rupsen. Volgens Claas is dat 3% meer dan 900/60R42-banden aan de achteras. In theorie zou je de Axion tot 30 ton kunnen belasten om onder de veilige bodemdruk van 1 kilo per vierkante centimeter te blijven. Claas schermt zelf dat de rupstrekker de bodem 50% minder verdicht dan een wieltrekker. Dat is en blijft een theoretische uitleg, die we niet konden testen.

Het rupsonderstel kan pendelen (-15 tot +8 graden) ten opzichte van de trekker en dus blijft de bodemdruk onder het hele rupsoppervlak gelijk. Tot slot: het contactoppervlak (inclusief de voorwielen) met de 89 centimeter brede rupsen zou 3,87 vierkante meter zijn, circa 35% meer ten opzichte van 900/60R42-banden achterop. - Illustratie: Claas
Het rupsonderstel kan pendelen (-15 tot +8 graden) ten opzichte van de trekker en dus blijft de bodemdruk onder het hele rupsoppervlak gelijk. Tot slot: het contactoppervlak (inclusief de voorwielen) met de 89 centimeter brede rupsen zou 3,87 vierkante meter zijn, circa 35% meer ten opzichte van 900/60R42-banden achterop. - Illustratie: Claas

Oudere rupsen kunnen bodem meer verdichten

Wat wél zo is: van de oudere en grotere (Amerikaanse) rupstrekkers met grote stalen wielen is bekend dat ze de bodem veel forser kunnen verdichten dan wieltrekkers. Deze rupstrekkers, zeker als ze een beetje achterover hangen, kunnen zorgen voor een onredelijke en ongelijke gewichtsverdeling onder het rupsoppervlak. Daarnast kan de trilling (als gevolg van motortoerental of de transmissie) van zo’n trekker ook de bodemverdichting fors verhogen (trilplaateffect). De Claas Axion TerraTrac heeft hier geen last van door het geveerde en pendelende (-15 tot +8 graden) onderstel. En, geen onbelangrijk detail, volgens de (Duitse) wegenverkeerswet wordt de TerraTrac gezien als halfrups en mag daardoor altijd meer belast worden als deze de weg op gaat, namelijk tot een voertuiggewicht van 22 ton.

Voor de Axion-trekkers past Claas onder meer een spaakwiel toe én zijn het deze rubberen segmenten aan de binnenkant van de rups die de binnenkant schoonhouden en daardoor interne slip en wrijving tussen wiel en rups voorkomen. Het rupsonderstel bouwt Claas zelf. - Foto: Bas van Hattum
Voor de Axion-trekkers past Claas onder meer een spaakwiel toe én zijn het deze rubberen segmenten aan de binnenkant van de rups die de binnenkant schoonhouden en daardoor interne slip en wrijving tussen wiel en rups voorkomen. Het rupsonderstel bouwt Claas zelf. - Foto: Bas van Hattum

Met spaken om te koelen

De rups lijkt misschien veel op die van de maaidorsers, maar er zijn meer verschillen dan je kan zien. Om te beginnen heeft de rubber-rups onder deze Axion-versie een andere rubbersamenstelling. Deze is namelijk gemaakt voor tractie en niet voor draagkracht, zoals bij maaidorsers wel het geval is. De TerraTrac van de Axion heeft verder een groter achterwiel met spaken en een kleiner voorwiel, een flinke pendelweg en een geïntegreerd veersysteem. Er is gekozen voor een ‘spaakwiel’ om de warmte en vuil (klei/zand aan de binnenkant) beter af te voeren. De rups heeft over een lengte van grofweg 1,8 meter contact met de bodem en is verkrijgbaar in breedtes van 63,5, 73,5 en 89 centimeter. Door de forse lengte heeft de rups ook tussen het voor- en achterwiel de kans om af te koelen. Vandaar ook dat Claas garandeert dat je met deze trekker net zo goed transportwerk kan doen als met een vergelijkbare wieltrekker. De gedachte dat een rups ongeschikt is voor transportwerk, kan dus van tafel.

Als we met een vaartje van ruim 40 kilometer per uur vol gas over een slechte kopakker racen (met een zaaimachine in de hef en een klein frontgewicht in de fronthef), zijn we verrast

Volgeveerd

Maar voor transport wil je toch even lekker comfortabel zitten? Ook die gedachte moeten we bijstellen. Als we met een vaartje van ruim 40 kilometer per uur vol gas over een slechte kopakker racen (met een zaaimachine in de hef en een klein frontgewicht in de fronthef), zijn we verrast. Met een geveerde vooras, achteras, fronthef, achterhef, vierpunts-geveerde cabine én een goed geveerde stoel, blijven er weinig schokken over onder de billen van de chauffeur. De conclusie is dan ook dat het Claas lukte om al deze veersystemen goed op elkaar af te stemmen.

De iTarra is een autonome, elektrische aangedreven rupstrekker. De twee rubberen rupsen hebben een voetprint van 2 vierkante meter. De trekker weegt 4,5 ton. - Foto: Mark Pasveer
De iTarra is een autonome, elektrische aangedreven rupstrekker. De twee rubberen rupsen hebben een voetprint van 2 vierkante meter. De trekker weegt 4,5 ton. - Foto: Mark Pasveer

Remmend door de bocht

Stuurt de Axion wel vlotjes door de bocht? Immers, met zo’n fors bemeten rupsoppervlak neigt de trekker rechtdoor te gaan. Die gedachte klopt. Met name op lage snelheid neigt de trekker rechtdoor te gaan, zo blijkt als we dat rustig testen op het land. Het gebeurt echter alleen als we de stuurhulp uitzetten. Standaard staat deze stuurhulp altijd aan en zorgt ervoor dat remmen automatisch het linker of rechter achterwiel afremmen. Je kunt wel handmatig de rem-agressiviteit instellen (laag/midden/hoog) en zelfs helemaal handmatig finetunen inclusief de maximale hulp-rijsnelheid (max. 20 kilometer per uur). Op hogere snelheden is bijremmen namelijk niet meer nodig en dan kan het zelfs gevaarlijk zijn. Het is wel raadzaam om altijd voldoende gewicht op de vooras te houden om vlot te kunnen sturen en veilig weggedrag te hebben. In hetzelfde rem-instelmenu in de Claas Cebis-terminal kun je eveneens de hoogte instellen. Ook deze kent een automaatstand en een handmatige instelling. De achterkant van de trekker kun je zo grofweg 20 centimeter in hoogte verstellen.

‘The Joker’ is de schuilnaam van deze autonome John Deere.Deze staat op Zuidberg-rupsen. - Foto: Mark Pasveer
‘The Joker’ is de schuilnaam van deze autonome John Deere.Deze staat op Zuidberg-rupsen. - Foto: Mark Pasveer

Definitieve keuze

Je kunt de rupsen niet tijdelijk vervangen door een setje banden of andersom. Het is of het een of het ander. Op de vraag of een rupsaandrijving minder efficiënt is vanwege de extra overbrenging in het onderstel, wordt duidelijk gesteld dat dat niet zo is. Claas verplaatste de standaard eindvertraging van de achterbrug naar het rupsonderstel. Tot slot: omdat de rupsen iets verder naar achter staan ten opzichte van standaard banden, is de topstang iets langer (+11 centimeter) en zijn de trekstangen iets langer (+12 centimeter).

Claas-importeur Kamps de Wild heeft nog geen TerraTrac-Axions in Nederland verkocht, maar verwacht dat voor 2020 wel te gaan doen.

Nieuw is deze Camso ‘halftrack-rups’ voor trekkers van 110 tot 165 pk. Richtprijs: €34.000. Bijzonder: de maximale rijsnelheid blijft behouden. - Foto: Mark Pasveer
Nieuw is deze Camso ‘halftrack-rups’ voor trekkers van 110 tot 165 pk. Richtprijs: €34.000. Bijzonder: de maximale rijsnelheid blijft behouden. - Foto: Mark Pasveer

Aanbod rupsen neemt toe, ook (juist) voor autonome voertuigen

De rupsband is in opmars. Met name het aandeel rupsen onder trekkers, zelfrijders en aanhangers zie je gewoon toenemen. Niet alleen onder zware zelfrijders zoals de grote maaidorsers en hakselaar, maar (juist) ook onder de kleine (autonome) voertuigen. Een robot of autonoom concept moet immers stabiel rijden, bedrijfszeker zijn en doorgaan waar een wieltrekker (wellicht) stil zou vallen. Vandaar dat de keuze voor rupsen veel logischer is dan voor banden. Op de Agritechnice was dit jaar ook een schranklader met vier kleine rupsen te zien.
Een bijzonder voorbeeld is ook de Camso ‘halftrack-rups’ voor trekkers van 110 tot 165 pk, waarbij er een keuze is uit rupsbreedtes van 34 of 54 centimeter. Bijzonder is dat de trekker de maximale rijsnelheid behoudt. Leverbaar vanaf 2020.

Of registreer je om te kunnen reageren.