laatste update:1 aug 2019

‘Versla de markt’

Het rapport van de EU-taskforce ‘improving market outcomes’ onder leiding van Cees Veerman (november 2016) werkt nog steeds door. Er komen meer mogelijkheden voor boeren en tuinders om hun afzet te verbeteren. Maak er gebruik van!

Het belangrijkste onderdeel van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) zijn de marktregels in de Gemeenschappelijke Markt Ordening (GMO). Zij bieden boeren en tuinders een escape van de mededinging. Samenwerken in (unies van) producentenorganisaties, daar aanbod bundelen en zo meer tegendruk ontwikkelen in de afzet. Boven een bepaalde grens kan de mededinging beperkend worden; dat hangt af van hoe je de omvang van de ‘relevante’ markt vaststelt. We hebben dat gezien bij de fusie tot FrieslandCampina. Dit blijft een grijs gebied, maar daarom geen reden om het niet te proberen.

Een bij de Tweede Kamer ingediend wetsvoorstel zou het mogelijk moeten maken om tussen ketens afspraken te maken over duurzamere productie en de meerprijs die daarvoor geldt. - Foto: Mark Pasveer
Een bij de Tweede Kamer ingediend wetsvoorstel zou het mogelijk moeten maken om tussen ketens afspraken te maken over duurzamere productie en de meerprijs die daarvoor geldt. - Foto: Mark Pasveer

Als je meer dan 50% van de producenten vertegenwoordigt en meer dan twee derde van de productie (groenten en fruit: 60%) kan je erkend worden en bijvoorbeeld de overheid vragen om een maatregel verbindend te verklaren voor iedereen in de sector. Producenten kunnen ook samen met verwerkers en andere ketenpartijen zogenoemde interbranche-organisaties vormen. In Nederland kennen we al een aantal.

Teveel transparantie trekt de prijs voor boer en tuinder nog verder naar beneden

Ruimte voor duurzaamheidsinitiatieven

Boeren en tuinders worden ook bij mooie duurzaamheidsinitiatieven gedwongen om op kostprijs te concurreren. Om dit patroon te doorbreken, ligt er sinds deze week een wetsvoorstel in de Tweede Kamer. Dit zou sectoren ruimte moeten bieden om sectorbreed (dus voor bijvoorbeeld melk, varkensvlees, tomaat, etc.) tussen ketens afspraken te maken over duurzamere productie en de meerprijs die daarvoor geldt. LTO zoekt hiervoor een testcase gezien de eisen die aan draagvlak en de te volgen procedure gesteld worden. Maar de denkrichting is juist. In 2015 werd de ‘Kip van Morgen’ nog verboden door de mededinging. Jaren eerder werden de supermarkten op de vingers getikt toen ze pleitten voor een melkdubbeltje of om van wintergroenten alleen nog biologisch in het schap te leggen.

We opereren natuurlijk op een internationale markt. Daarom vindt LTO het belangrijk dat de filosofie achter de nieuwe Nederlandse wet ook in Brussel op de agenda’s komt. LTO werkt hierin graag samen met de Nederlandse overheid en de nieuwe Europarlementariërs.

Er wordt in een aantal ketens goed verdiend en dat geld komt lang niet altijd bij de producent

Oneerlijke handelspraktijken

Ook dit wetsvoorstel is nu in behandeling. Er komen loketten voor klachten over oneerlijke handelspraktijken. Voor de duidelijkheid: dit gaat de prijs die boeren en tuinders ontvangen niet verhogen. Hoogstens wordt sneller betaald (versproduct binnen 30 dagen, houdbare producten binnen 60 dagen) en wordt minder ingehouden voor acties, verbouwingen, onverkocht etc. Het is iets dat als stok achter de deur kan werken. Je moet er zelf wel mee aan de slag. Als het loket geen klachten krijgt, verandert niets. Bespreek dit binnen uw afzetorganisatie!

Marktinformatie

Sinds Phil Hogan begon als Europees Commissaris, is de Europese Commissie meer gaan doen aan marktinformatie. Er zijn nu marktobservatoria voor producten als suiker, melk en vlees. Informatie is openbaar. Het kan nog steeds sneller, actueler en in meer talen, maar er is verbetering.

Nieuwe voorstellen moeten duidelijk maken hoe de marges tussen boer en consument worden verdeeld. Een voorstel dat niet door iedereen met gejuich is ontvangen. Argument: teveel transparantie trekt de prijs voor boer en tuinder nog verder naar beneden. Tegenargument: er wordt in een aantal ketens goed verdiend en dat geld komt lang niet altijd bij de producent. Meer duidelijkheid daarover geeft waarschijnlijk een andere uitkomst bij contractonderhandelingen.

Of registreer je om te kunnen reageren.