Redactieblog

9 reacties

‘Pachtgrond is, ook bij overname, noodzakelijk kwaad’

Voor jonge boeren blijft de bedrijfsovername een moeilijk te nemen horde.

Bij ons thuis is de bedrijfsovername gemakkelijk, omdat wij – jammer genoeg – maar een zoon hebben. Maar ja, er kwamen niet meer. De overdracht aan Hans kan dus probleemloos verlopen.

Anders is het als er meer kinderen zijn. Of als de ouders een te zware hypotheek hebben moeten nemen, om wat voor reden dan ook. Dan wordt het moeilijk om het bedrijf over te dragen. Geen wonder dat NAJK dit thema hoog op de agenda heeft geplaatst.

Ook de Bond van Landpachters en Eigen Grondgebruikers heeft dit punt als eerste geplaatst in hun voorstel voor de herziening van het pachtstelsel. “Pacht maakt overname gemakkelijker, omdat een ander de grond financiert”, zo stelt de Bond. De pachter kan zich dan richten op de exploitatie van de grond. Allemaal waar, maar het is de vraag of het de oplossing is voor de jonge boer. De pachtprijzen zijn hoog en er staat geen waardevermeerdering van grond tegenover.

Fonds voor bedrijfsovername blijkt garantieregeling

Ik had de hoop gevestigd op de overheid. Het kabinet Rutte kondigde eerst aan een fonds op te richten van € 75 miljoen om bedrijfsovername te vergemakkelijken. Vergeet dat laatste maar. Dat blijkt nu de voorwaarden voor het fonds bekend zijn gemaakt. Het is een garantieregeling voor een lening waardoor jongen boeren uitgedaagd worden te investeren in duurzaamheid en innovatie. Deze moeten passen in de landbouwvisie van minister Schouten.

Van grond kun je rentenieren, van je spaarcenten niet, of anders uiterst sober

Geen steun dus bij overname, alleen garantie voor leningen voor duurzame investeringen. Dat is anders dan ik had verwacht.

Dan komt de oplossing van de landpachters weer in beeld: bij overname het bedrijf pachten. Als het in eigendom van de familie is, dan kunnen grote Fondsen en Pensioenverzekeraars de grond kopen. Dat doen ze graag, want door de jaren heen is het een prima belegging.

Boerengrondbank kan jonge boeren helpen bij uitbreiding

Het lijkt me niks. De boer zwoegt voor de pacht en de eigenaar krijgt, naast een jaarlijks rendement, bij stijging van de grondprijzen een uitstekend resultaat. Als de pachter stopt, is zijn opbrengst vaak gering. Van grond kun je rentenieren, van je spaarcenten niet, of anders uiterst sober.

Daarom zou er naast het garantiefonds een soort nationale grondbank moeten komen. Hierin stort de overheid geld. Daarmee koopt de grondbank grond aan van boeren in een opvolgingssituatie. Die grond wordt voor een redelijke pacht aan de jonge boer verpacht. Die krijgt echter het recht de grond over te nemen als het hem past. Bijvoorbeeld voor een geïndexeerde prijs. Ook in gedeelten. Hij kan dan langzaam zijn grondbezit uitbreiden en profiteren van de prijsstijging.

Een boerengrondbank dus. Daarvoor zal echter meer nodig zijn dan de armzalige € 75 miljoen, die nu als garantieregeling wordt opgevoerd. En waarom ook niet? De grond is dan eigendom van de Grondbank en de regering hoeft anders niets te doen dan financieren. Risico is er praktisch niet.

Laatste reacties

  • Zuperboer

    Goed plan. Onder 'onafhankelijk' toezicht van een overheid die bekend staat om z'n onbetrouwbaarheid. Dat wordt een drama, met een paar grootverdieners die er wel bij varen. Tussentijds de spelregels veranderen en als t nodig is middels een ABP-trucje de Staatskas spekken.

  • farmerbn

    Klinkt leuk maar het zal niet werken. Jonge boeren die dus grond huren gaan dat land niet kopen als de huur relatief laag is. Als er geld is gaan jonge boeren immers andere te koop staande grond kopen. De eerste vraag die hier gesteld wordt door een bankman als je grond wil kopen is; is het grond wat je al huurt of is het extra land? Koop je land dat je al huurt dan vergroot je je omzet niet. De tweede vraag; Is het akkerland waarmee je extra graan verkoopt of is het grasland en wordt je gewoon wat extensiever? Extra omzet door meer graanverkoop is positief, extensiever worden niet.

  • Attie

    Alleen verder met reguliere pacht, geliberaliseerde pacht afschaffen. De belegger stopt ermee, en de grondprijs wordt lager! (wie heeft dat eigenlijk bedacht geliberaliseerde pacht LTO?)

  • G. Camps

    Waarom zou de overheid zich moeten bemoeien met bedrijfsoverdracht? Je ziet nu al dat ze allerhande eigen voorwaarden gaan stellen. De vrije markt reguleert zich zelf en startende boeren moeten goed afwegen of ze in NL of elders iets willen overnemen.

  • Albert Albers

    Waarom een boerengrondbank? Kun je niet beter van je ouders/broers/zussen gaan pachten en t.z.t. overnemen tegen verpachte waarde. Of is dat belastingtechnisch niet mogelijk?

  • hoevedako

    Ja vergeet ook niet de komende afschaffing van de landbouw vrijstelling bij overdracht van ouders op kinderen
    Dit gaat per 1 juni plaats vinden. Dus wordt het nog veel moeilijker om het bedrijf voort te zetten. Overheid lacht.

  • hoevedako

    Ja vergeet ook niet de komende afschaffing van de landbouw vrijstelling bij overdracht van ouders op kinderen
    Dit gaat per 1 juni plaats vinden. Dus wordt het nog veel moeilijker om het bedrijf voort te zetten. Overheid lacht.

  • agratax.1

    Vergaderboer probeert de nodige oplossingen aan te dragen om de door het beleid veroorzaakt financieele problemen bij bedrijfsoverdracht te ondersteunen. Naar mijn idee is de oorzaak ontstaan door het steeds meer kapitaal dat nodig is voor overname en de ver achter blijvende financieele opbrengsten. Zo lang we blijven geloven in Vrije Wereld Handel als de oplossing voor onze landbouw, zal het goedkoopst producerende gebied op deze aarde onze prijs lijven bepalen en zulle de activisten en politiek onze kosten doen verhogen zonder extra financieele opbrengst. Dit is volgens economische wetten niet vol te houden behalve als de producent bereid is te blijven werken zonder gewin. De overname maakt dit in veel gevallen onmogelijk omdat de boer de eerste jaren / decennia dan niet aan zijn geldelijke verplichtingen kan doen als er maar een"scheetje" dwars zit.

  • mail3

    Pacht is een uitstekend instrument voor bedrijfsovername. Het eigendom kan in de familie blijven als de bedrijfsopvolger eerst pachter wordt en in de toekomst mede-eigenaar. De waardestijging van de grond blijft in de familie en komt allen ten goede. Fiscaal jurist Wil Keulers schreef hier in 2017 in het meinummer van de Landpachter een uitstekend artikel over onder de titel: Bedrijfsopvolging door de hele familie, is dat ook mogelijk?

Laad alle reacties (5)

Of registreer je om te kunnen reageren.