7 reacties

‘Boer niet beter af bij sterkere positie fabrikant’

Een sterkere positie van voedselfabrikanten ten opzichte van supermarkten levert boeren en tuinders niets extra‘s. Het leidt slechts tot hogere winsten voor Nestlé en Unilever, stelt Marc Jansen.

Moeten Unilever, CocaCola of Heineken beschermd worden tegen Plus, Jumbo of Dirk? Het Europees Parlement lijkt dit een goed idee te vinden.

Het argument gaat als volgt. Als via wetgeving de onderhandelingspositie van multinationale voedselfabrikanten ten opzichte van supermarkten wordt versterkt, dan zullen deze multinationals hogere prijzen en marges kunnen realiseren en profiteren boeren hiervan via het zogenaamde ‘doordruppeleffect’.

Oneerlijke handelspraktijken

Op dit moment lobbyen grote voedselfabrikanten in Brussel voor uitbreiding van de reikwijdte van wetgeving tegen zogenoemde ‘oneerlijke handelspraktijken’. Oorspronkelijk was deze wetgeving, voorgesteld door de Europese Commissie, bedoeld om zwakke partijen in de voedselketen te beschermen tegen grotere inkopers. Het ging daarbij om kleine boeren en tuinders.

Lees ook: Schouten: Onthul wat supermarkt aan boer betaalt

Uitbreiding wet met amendementen

Binnen een half jaar na de lancering van een op zichzelf prima initiatief om boeren en tuinders te helpen, lijkt dit voorstel nu te veranderen in een gedrocht, enkel bedoeld om de winstmarge van fabrikanten te verhogen. Europarlementariërs hebben door de lobby van de grote voedselfabrikanten inmiddels volop gebruikt gemaakt van de mogelijkheid om het initiële wetsvoorstel met amendementen fors uit te breiden.

Degene die aan het kortste eind zal trekken is de consument, die meer voor zijn voedsel moet gaan betalen

Marktverstoring

De bescherming van grote voedselfabrikanten heeft grote consequenties. Regulering van commerciële transacties tussen grote bedrijven vermindert de druk die inkopers kunnen uitoefenen op grote fabrikanten met als resultaat een significante marktverstoring wat uiteindelijk leidt tot prijsstijgingen. De hoop dat supermarkten een deel van die prijsverhogingen absorbeert in zijn eigen marge is een ijdele. De marge van supermarkten kent met 2-3% weinig rek om dit op te vangen. Degene die aan het kortste eind zal trekken is de consument, die meer voor zijn voedsel moet gaan betalen.

Professor Tommaso Valletti

Maar dan de vraag of boeren er van profiteren als fabrikanten meer winst maken. Professor Tommaso Valletti, hoofdeconoom van het Directoraat-Generaal Mededinging van de Europese Commissie, denkt van niet. “Een grote fabrikant die gebruik maakt van wetgeving tegen zogenaamde oneerlijke handelspraktijken om daarmee druk uit te oefenen op supermarkten en zo de prijs te verhogen, heeft geen verplichting of motivatie om de hogere opbrengst van zijn verkregen betere onderhandelingspositie te delen met zijn eigen leveranciers, vaak boeren en tuinders”, aldus Valletti.

Dus wetgeving om commerciële relaties eenzijdig te beteugelen ten koste van de onderhandelingspositie van supermarkten, zal de toch al hoge marges van fabrikanten verder verhogen. Het is zeer onwaarschijnlijk dat boeren hiervan profiteren.

Het laten meedelen door hun leveranciers, boeren en tuinders, in deze winststijgingen is volstrekt theoretisch

Hogere winstdoelen

Er zijn meer redenen om sceptisch te zijn over het zogenaamde ‘doordruppeleffect’ waardoor agrariërs meer gaan verdienen. Multinationals zoals Nestlé en Unilever hebben recent de doelstelling aangekondigd om de winstmarges te versterken. Nestlé bijvoorbeeld kondigde vorig jaar aan dat het doel voor 2020 is om de operationele marge met 1 tot 2% te willen verhogen tot 18,5%. Unilever realiseerde vorig jaar een operationele winstmarge van 17,5% en wil 20% halen in 2020. Het laten meedelen door hun leveranciers, boeren en tuinders, in deze winststijgingen is volstrekt theoretisch. Het verder laten stijgen van de winsten wordt door een geheel andere agenda gedreven.

Bescherming fabrikanten

Hoewel boeren, fabrikanten en in hun kielzog politici vaak anders doen geloven, zijn supermarkten niet de veelverdieners in de voedselketen. De gemiddelde operationele marge van fabrikanten is 6 maal hoger dan van een retailer, 18 versus 3%. De gemiddelde marktkapitalisatie (totale waarde van de onderneming aan de beurs) van beursgenoteerde fabrikanten is gemiddeld 7,8 maal hoger dan voor beursgenoteerde retailers. Deze getallen laten zien dat het totale onzin is om fabrikanten te beschermen tegen retailers. Zij zijn vele maten groter en sterker dan zelfs de grootste supermarktorganisatie.

Het extra geld dat consumenten moeten ophoesten voor de boodschappen zal door de multinational niet aan de boer worden overgemaakt

Ironisch

Dat fabrikanten en Europarlementariërs aandringen op uitbreiding van de reikwijdte van de wetgeving tegen oneerlijke handelspraktijken onder het motto “Fairness for all” is ironisch maar bovenal schadelijk voor de consument. Dat boerenorganisaties hierin mee lijken te gaan is merkwaardig maar bovenal naïef. Het extra geld dat consumenten hierdoor moeten ophoesten voor hun dagelijkse boodschappen zal door de multinational niet aan de boer worden overgemaakt.

De holle klank van de slogan “Eerlijkheid voor allen” zou politici in Brussel aan de vooravond van de Europese verkiezingen aan het denken moeten zetten. Nederlandse politici moeten daarom minister Schouten van Landbouw oproepen om zich in Brussel met hand en tand te verzetten tegen het oprekken van dit wetsvoorstel. Het levert niets meer op voor de boer en pakt slecht uit voor de consument.

Lees ook: Landbouwcommissie EU-parlement tegen minder steun

Laatste reacties

  • deB.

    Natuurlijk weer een heel verhaal, maar de boeren doen de staldeuren vanzelf dicht....gaat heel hard! is hij in ieder geval beter af, dan in de kapot gemaakte sector te blijven ploeteren!!

  • Maas1

    Voor het enorme kantoren complex ligt een deurmat daar staat op,welkom.Alleen de deurbel ontbreekt.
    Het geld voor boeren het geld voor grote bedrijven en het geld voor multinationals,als je de laatste stuiver wilt hebben krijg je vroeg of laat de deksel op je neus.
    Wel in dit land van de lusten profiteren maar niet van de lasten!
    Het landschap zal altijd onderhevig zijn aan veranderingen,maar wat wil je voor een landschap.
    Als de stoffeerders van dit land de deuren hebben gesloten,wat wordt dan de achtertuin van de randstad. Kiest men voor boeren met bij behorende industrie en infrastructuur,of kies men voor de papaverboeren met hun bij behorende criminelen netwerken!
    Beleid uit het verleden zal langdurig na werken.Het gaat niet alleen om een eerlijk verdien model voor de boer,het gaat om veel meer dan dat.
    Men heeft de gong horen luiden maar men weet niet waar de klepel hangt. Door druppelen zal het, maar dan niet van boven naar beneden maar van onder uit naar boven.

  • Firma Vellenga

    Toch moet de boer zijn product kwijt en zal hij blijven leveren tegen welke prijs ook. er zijn altijd boeren die alles pikken en doorgaan. Dat weten de afnemers. Enige middel is in protest gaan en een minimum prijs voor onze producten/arbeid afdwingen.

  • Zuperboer

    De toekomst is gewoon simpel te voorzien. Alle jaren verdwijnen er meer boeren dan er bij komen. De vraag naar voedsel groeit. De gemiddelde bedrijfsgrootte groeit gestaag. De verfoeide megabedrijven (wie bepaalt wat deze term feitelijk inhoudt?) komen er gewoon. Over 10 jaar nog 500 grote varkensbedrijven in NL. In de USA starten de eerste supermarktketens hun eigen melkveebedrijven op met 8000 dieren in één hal en 2 caroussels er voor. Draaien maar. Elke 8 maanden wordt er in Minnesota zo'n bedrijfje turnkey opgeleverd. Hotel er voor met verse en op de eigen acedemie opgeleide Mexicaanse medewerkers. Protocollen draaien 8 uur op 8 uur af. Het is net AVIKO, Hak of Cosun. Alleen hier draait het om de grondstof en er zijn ook al bedrijven die de consumptiemelk op het bedrijf pasteuriseren en afvullen. Blockchain rules. En de bedrijven die in zo'n regio zitten (van 30 tot 600 melkkoeien) daar wordt het contract opgezegd, want je kunt er geen volle oplegger per dag weghalen.

  • djschoonman1

    Marc Janssen is wel erg selectief in zijn cijfers. De zielige retailers verdienen volgens hem bijna niets. Alles rolt naar de verwerkers toe. Uit onderzoek van het LEI blijkt datzowel de retail als de verwerkers ongeveer 20% rendement op eigen vermogen hebben. De primaire sector heeft vrijwel geen rendement. Retail heeft maar 3% marge volgens Jansen? Waarom kost een kilo kaas dan gemiddeld €10/kg in de winkel? Ik wil persoonlijk elke retailer wel voorzien van kaas voor €9/kg, zodat hun marge verdrievoudigd. En melkveehouders 80 cent voor een liter melk beuren. Zullen we zaken doen meneer Jansen?

  • Almagro

    Jansen kletst uit zijn nek.
    Scharreleieren worden voor 6 cent bij de pluimveehouders opgeladen, voor 8 cent doorgeschoven naar de supermarkt en daar voor 25 cent verkocht aan de consument. Als we de kostprijsberekeningen zo de retail hanteert los laten op onze bedrijven, dan heeft nog nooit één boer wat verdiend.

  • mtseshuis

    Goh, waar heeft de familie Heijn en Van Eerd die kapitalen dan mee verdiend? Als ik naar de Jumbo geldsmijterij kijk, kán het geld kennelijk niet eens op, zoveel is er te besteden...

Laad alle reacties (3)

Of registreer je om te kunnen reageren.