Home

Achtergrond 11 reacties

Wetenschappers: Agrifacts-bijenstudie ongefundeerd, onterecht en niet wetenschappelijk

Het rapport van de de Stichting Agrifacts over het ontbreken van een verband tussen bijensterfte en het gebruik van insectenbestrijdende neonicotinoïden voldoet niet aan criteria voor goed wetenschappelijk onderzoek.

Dat stellen onderzoekers van Universiteit Leiden, Wageningen Universiteit, Kenniscentrum Insecten en de Vlinderstichting.

Geen adequate analyse

De conclusie dat er geen relatie kan worden gelegd tussen de afname van aantallen bijensoorten en het gebruik van neonicotinoïden in de landbouw, is volgens de onderzoekers niet gebaseerd op een adequate analyse. Bovendien, zeggen de onderzoekers, is er in de wetenschap algemene overeenstemming over het feit dat de achteruitgang van bijen veroorzaakt wordt door een complex van factoren (en dus niet uitsluitend door het gebruik van neonicotinoïden). “De belangrijkste factoren die bijdragen aan de achteruitgang van wilde bijen zijn verlies van habitat, intensivering van de landbouw, stikstofdepositie, blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen en gebrek aan voedsel (nectar en stuifmeel)”, aldus de onderzoekers. Deze factoren kunnen elkaar ook nog eens versterken.

Agrifacts heeft geen gebruik gemaakt van bestaande wetenschappelijke onderzoeken over het effect van neonicotinoïden op wilde bijen

Bestaand onderzoek

Volgens de onderzoekers heeft Agrifacts in de studie geen gebruik gemaakt van bestaande wetenschappelijke onderzoeken over het effect van neonicotinoïden op wilde bijen. Een voorbeeld daarvan is een onderzoek uit 2017 waarin werd vastgesteld dat over een periode van 18 jaar bijensoorten die foerageren op koolzaad, waarop neonicotinoïde-coating was gebruikt, drie keer zoveel in aantal achteruitgingen als soorten die niet op koolzaad foerageren.

Inzaaien van bieten. Bietentelers mogen geen zaad gebruiken met een coating waar neonicotinoïden in zitten. - Foto: Henk Riswick
Inzaaien van bieten. Bietentelers mogen geen zaad gebruiken met een coating waar neonicotinoïden in zitten. - Foto: Henk Riswick

Conclusie onterecht

In de reactie op het Agrifacts-rapport zeggen de onderzoekers ook dat kieskeurige bijen het moeilijker hebben dan bijen die minder eisen stellen aan hun leefomgeving. Dat is een veronderstelling die onderzoeker Geesje Rotgers van Agrifiacts ook met zoveel woorden deed bij de presentatie van haar rapport. Maar volgens de onderzoekers trekt ze ten onrechte de algemene conclusie dat ‘wilde bijen en hommels (zeer) kieskeurig zijn’.

Soorten met specifieke eisen – bijvoorbeeld omdat de foerageren op een bijzondere plant – hebben het lastiger als in de natuurgebieden waar ze leven in kwaliteit worden aangetast door ‘stikstofdepositie, verdroging en versnippering van het habitat, de afwezigheid van grote populaties voedselplanten en nestplaatsen of de afwezigheid van hun gastheer’. Die factoren waren al aanwezig voordat neonicotinoïden op de markt kwamen. “Daarmee is echter niet bewezen dat neonicotinoïden geen negatieve effecten hebben op (wilde) bijen en/of de terugkeer naar het landelijk gebied niet in de weg staan”, aldus de onderzoekers.

Het Agrifacts-onderzoek trekt ‘compleet ongefundeerde conclusies’

Dat bijensterfte er al was voordat neonicotinoïden er waren zegt niets over de invloed van neonicotinoïden op bijensterfte, aldus de onderzoekers.

De onderzoekers hebben hun bevindingen gedeeld met de Tweede Kamer. De onderzoekers zeggen dat Agrifacts niet de best beschikbare gegevens over landgebruik en neonicotinoïdengebruik heeft meegenomen in het onderzoek; de uitgevoerde analyses waren ‘inadequaat’ en het Agrifacts-onderzoek trekt ‘compleet ongefundeerde conclusies’.

Laatste reacties

  • Het is wel triest dat WUR UUtrecht en ULeiden geen data analyse kunnen lezen.
    Aan de andere kant dat hebben we eerder gezien bij Ammoniak, bij Klimaatfootprint en bij watergebruik voor vlees dus verbazen doet het ons niet.

    Graag zien we waar de data analyse onjuist is. Algemene roeptoeterij van het klopt niet zonder pinpoint waar de data analyse niet klopt is getoeter in de ruimte door mennekes met een titel waarbij de titel alleen de legitematie moet zijn en niet de inhoud.

  • Bennie Stevelink

    “Bovendien, zeggen de onderzoekers, is er in de wetenschap algemene overeenstemming over het feit dat de achteruitgang van bijen veroorzaakt wordt door een complex van factoren (en dus niet uitsluitend door het gebruik van neonicotinoïden). “De belangrijkste factoren die bijdragen aan de achteruitgang van wilde bijen zijn verlies van habitat, intensivering van de landbouw, stikstofdepositie, blootstelling aan gewasbeschermingsmiddelen en gebrek aan voedsel (nectar en stuifmeel)”, aldus de onderzoekers. Deze factoren kunnen elkaar ook nog eens versterken”.

    Toen neonicotinoïden nog niet verboden waren werd steeds gesuggereerd dat deze dé oorzaak waren van de achteruitgang van de bijen. Het kreeg zelfs de naam “bijengif”.
    Nu het verboden is komen ze, zoals blijkt uit de bovenstaande tekst, met een lijst van andere oorzaken op de proppen.

  • Buitenkamp

    Koekje van eigen deeg voor Agrifacts. Agrifacts bewijst de boeren een slechte dienst door te ageren tegen onderzoek dat schadelijke effecten van bepaalde landbouwpraktijken blootlegt. Zo bevorder je dat problemen langer doorzieken en tenslotte vanuit partijen buiten de landbouw hard aangepakt worden. Dan heb je alsnog een groter probleem. Durf de problemen tijdig onder ogen te zien en zorg dat je onderdeel wordt van de oplossing!

  • Robert P

    Kritiek en kritisch kijken is de basis van wetenschap. Nix geen koekje van eigen deeg maar degelijk onderzoek kan een theorie maken tot een wet.
    Nuance van de wetenschap wordt helaas altijd vergeten door pers en woordvoerders waar een korte hype belangrijk is voor financieel gewin dan waarheidsvinding.

  • bankivahoen

    Ja je ziet dat agrifacts al veel bereikt heeft gezien de bovenstaande reacties. Als door een wesp gestoken zo reageert men! Ik ben trots op ze dat men de zaken eens kritisch onder het licht houdt. Het past kennelijk niet goed in ieders straatje als er ook eens iemand niet TEGEN de agri sectoren is.

  • ENDE902

    Uit het artikel krijg ik de indruk, dat het neersabelen van de Stichting Agrifacts voor de wetenschappers een belangrijker doel was, dan het tot zich nemen van de bevindingen van de Stichting.

  • melkveehouder .

    @Buitenkamp. Het ontbreekt je in ieder geval niet aan naïviteit. Zorg vooral dat je onderdeel wordt van oplossing stel je. Je wordt op je wenken bediend: je kunt er vergif op nemen dat de veehouderij onderdeel wordt van de oplossing van de stikstofproblematiek in Nederland.

    De Nederlandse veehouderij wordt opgeofferd c.q. verder ingekrompen om de groei van andere economische ontwikkelingen mogelijk te maken. En de argumenten die dit mogelijk moeten maken worden er met de haren bijgesleept door wetenschappers waar jij zo’n hoge pet van op hebt. Ben je daar dan zo trots op? Ik verafschuw dat soort!

  • m.en.mh.miedema

    Nog een oorzaak van achteruitgang van de bijen( en ook voor veel andere insecten) maar die vrijwel nooit wordt genoemd. Draadloze informatie overdracht, zorgt voor desoriëntatie bij insecten met alle gevolgen van dien. Stond ooit eens een wetenschappelijk artikel over in de krant, al jaren geleden. Hoor je nooit meer iets van. gek he.
    Verlies van habitat, ja je kunt bijna nergens meer in NL nog 10km afleggen zonder een spoorweg,drukke verkeersweg, bedrijven terrein of stedelijke bebouwing tegen te komen.

  • bankivahoen

    Straling is een gevoelig gebied voor insecten inderdaad Miedema@. Zeker als het toekomstige 5G netwerk over ons uitgerold word kunnen er wel eens vreemde zaken een rol gaan spelen. Maar dan kom je aan de overheid en das andere koek als wat boeren wegpesten.

  • jan4072

    @Miedema, Je hebt een heel sterk punt. Voor grote dieren worden viaducten gemaakt. maar voor de insecten werken de autobanen als één langerekt filter. Elke insect die over wil steken wordt geschept door een voertuig. Onzin? Was pas in het oostblok (Belarus) en daar heb je volop landbouw, wordt volop gespoten, geen of amper autoverkeer en al helemaal geen drukke autobanen maar wel een vieze voorkant van mijn auto. Boer op klompen conclusie. Auto's maken meer insecten kapot dan je lief is.

  • Klopt Bennie als je het stuk van de "wetenschappers"zeggen ze nu neonicotioiden zijn een mogelijke oorzaak in een reeks van mogelijkheden. Voor de grap in Google zoekbald de namen diezelfde wetenschappers intikken in combinatie met neonicotioiden en dan zie je dat ze al jaren storm lopen tegen de neonics.

    Waar ze redelijk goed van op de hoogte zijn is dat Staf momenteel onderzoek doet naar de opzet van de neonics studies en of deze wel zo onafhankelijk zijn geweest als zou hebben gemoeten.
    Er is al één van de berokken wetenschappers geweest die heeft verklaard dat ze eerst de conclusie hebben geformuleerd en daarna onderzoeken zo hebben ingericht dat de conclusie zou worden onderschreven.

    Dit wordt nog vervolgd

Laad alle reacties (7)

Of registreer je om te kunnen reageren.