Home

Achtergrond 12 reacties

Niemand heeft ei van Columbus in stikstofdebat

De Tweede Kamer liet stikstofdeskundigen en juristen hun licht schijnen over de stikstofimpasse. Niemand kwam met het ei van Columbus.

Hoe kun je beleid maken, als je geen idee hebt van de werkelijkheid en je baseert op modellen? Met die vraag begon woensdag 16 oktober de hoorzitting van de Tweede Kamer over het stikstofbeleid. De Kamer had op korte termijn juristen, wetenschappers en (onderzoeks-)journalisten uitgenodigd om hun visie te geven op de ontstane situatie nu het stikstofbeleid van de overheid door de rechter onderuit is gehaald.

Lees ook: Bekijk debat Stikstofproblematiek in Tweede Kamer

De Kamer had kosten noch moeite gespaard om zelfs de Deense professor via een Skype-verbinding te laten deelnemen. Sven Gjedde Sommer van de universiteit van Aarhus legde uit dat het Deense beleid anders in elkaar steekt dan het Nederlandse. Daar wordt het effect de ammoniakuitstoot van veehouderijbedrijven opgedeeld in effect tot 300 meter, van 300 tot 1.000 meter en effect op grotere afstand. Volgens de Deense wetgeving is er op een afstand van 300 meter sprake van een significant effect op de omgeving.

Kamerleden willen opheldering

Sommer volgde de hoorzitting met belangstelling, maar hij kreeg na een inleiding nog maar een enkele vraag voorgelegd. Kamerleden wilden vooral opheldering van enerzijds het Mesdagfonds (Geesje Rotgers en Jan Cees Vogelaar) en anderzijds het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Addo van Pul en Kees van Luijk) over de onzekerheden bij de meting en modellering van de stikstofdepositie in natuurgebieden.

RIVM: effect maatregel is relevant voor beleidsmakers

Van Pul erkende dat er onzekerheden zitten in het model, dat mede gebaseerd is op meting van ammoniakconcentraties in tachtig natuurgebieden. Hij zei dat het RIVM al bezig is om meer metingen te doen naar de ammoniakneerslag (depositie) in natuurgebieden en dat de gedane metingen aansluiten bij de modellen die nu worden gehanteerd. Voor het maken van beleid is volgens Van Pul echter vooral relevant wat het effect is van een maatregel. En bij de doorrekening van een maatregel vallen de onzekerheden tegen elkaar weg, legde hij uit.

Voor Rotgers en Vogelaar blijft dan overigens overeind dat de modellen van het RIVM gebruikt worden om beleid op lokaal niveau uit te voeren, terwijl de onzekerheid over de uitkomst van de modellen soms groter zijn dan de gevonden waarden.

Hoogleraar: andere modellen leiden niet tot andere uitkomsten

Hoogleraar Jan Willem Erisman zei dat er wel andere modellen zijn om stikstofdepositie te berekenen, maar dat die modellen niet tot wezenlijk andere uitkomsten leiden. Tussen buitenlandse en Nederlandse stikstofdeskundigen is daarover wel overeenstemming. Hij zei ook dat het huidige Aerius-model, dat wordt gebruikt om de stikstofdepositie te berekenen wel op lokaal niveau kan worden toegepast, omdat het gaat om de bijdrage van een bepaalde activiteit in relatie tot andere bronnen.

TU Delft: meten vanuit de ruimte is hulpmiddel

Pieternel Levelt (TU Delft) legde uit dat ook metingen vanuit de ruimte kunnen helpen. Ze legde meteen uit dat de kaartjes met stikstofconcentraties, die op basis van satellietmetingen zijn gepubliceerd alleen keken naar stikstofoxiden. “Wij meten geen ammoniak.” Daarom leek het op de gepubliceerde plaatjes alsof de stikstofuitstoot zich vooral in steden en industriële gebieden concentreerde.

Juristen kunnen parlement geen oplossing bieden

Is er dan toch niet een list te verzinnen om een juridische oplossing te vinden in het stikstofdebat? Met zijn vraag deed PVV‘er Alexander Kops een manmoedige poging de opgetrommelde wetsdeskundigen en juristen tijdens de hoorzitting over de stikstofproblematiek te verleiden het ei van Columbus op tafel te leggen. Maar geen van de deskundigen kwam met de oplossing.

Een van de juristen was Valentijn Wösten, die zich al decennia inzet om elke vorm van uitbreiding van veehouderij tegen te gaan. Wösten was degene die de uitspraak van het Europese Hof van Justitie en de Raad van State afdwong, als gevolg waarvan het stikstofdebat is ontstaan. Volgens Wösten moeten de gevolgen van de uitspraak niet worden overdreven. Het idee dat er niets meer mogelijk is, is volgens hem gewoon niet waar. Vergunningaanvragen waarbij nieuwe activiteiten worden ontplooid met minder stikstofuitstoot dan voorheen, kunnen volgens hem gewoon doorgang vinden.

Wat tijdens de hoorzitting duidelijk werd is dat alleen de Nederlandse uitvoering van de Vogel- en Habitatrichtlijn door de Europese rechter getoetst is. In Duitsland zijn soortgelijke procedures gevoerd als in Nederland, maar daar heeft de hoogste rechter het nooit nodig gevonden om het nationale beleid voor te leggen aan de Europese rechter.

De verzamelde juristen hadden collectieve twijfel of het Duitse systeem, waarvoor door sommigen in Nederland wordt gepleit, de Europese toets zou kunnen doorstaan. Sterker nog: toen het Duitse systeem in 2007 in Nederland werd toegepast, haalde de Europese rechter daar ook een streep door.

Lees alles over het stikstofbeleid en het Programma Aanpak Stikstof (PAS) in dit dossier.

Laatste reacties

  • Maas1

    Europa zou ons zoveel brengen
    Het nachtlampje waar aan gerefereerd werd in 2000 dat is hem in veel gevallen als nog geworden.

  • egbert

    Er werdt om de hete brij heengedraaid door deskundige tegenstanders veehouderij want veel onderzoekers zijn tegenstanders en het is dan maar wat je meten wilt.
    2 de kern kun je met het voorgestelde dus krimp veehouderij het systeem in de lucht houden en werkt het voor de andere sectoren hier moeten de onderzoekers concluderen dat het hoogstwaarschijnlijk niet zo is.
    Dus je tuicht een systeem op dat niet gaat werken
    Als je de onderzoekers mag geloven komt het er op neer dat als je alle veehouderij opruimd de kritische depositie nog wordt overschreden.
    Als je terugkijkt dan heeft de veehouderij de uitstoot al enorm teruggebracht en toch zijn wij het probleem
    De geleerden zeggen dat de situatie in een natura 2000 gebied niet mag verslechteren nou daar hebben we de afgelopen 30 jaar ruimschoots voor gezorgd.

  • egbert

    Dus conclusie ook al blijf je krimpen er wordt iedere keer weer een strakkere norm gehanteerd.
    De veehouderij is de enigste sector die al veel heeft gedaan.
    Volgens onderzoekers is de rest de afgelopen 30 jaar amper gestegen nou dat is gelul hoef je geen onderzoeker voor te zijn

  • Trot

    Ik mis maar een ding en wel de mens als er 100000 bij komen die eten ademde rijden vliegen en schijten daalt hier de no x en CO2 uitstoot niet door maar daar hoor je ze niet over

  • edke

    Duitse stikstofnorm aanhouden, probleem opgelost, t is niet zo moeilijk, kunnen de nederlandse ondernemers weer ondernemen

  • Alco

    De boeren protesten hebben al heel veel opgeleverd.
    Niet afdwingen door het machtsvertoon, maar wel de brood nodige aandacht.

  • Er zijn gewoon teveel mensen in Nederland’ dat is het grootste probleem en dat wordt elke dag groter!! Iedereen moet maar ouder worden en iedereen moet maar toegelaten worden!
    Extra woningen en wegen, bullshit minder mensen dat is de oplossing!

  • kraats

    Ei van Columbus is heel simpel: Veeg alle onbelangrijke natura-2000 gebieden van de kaart en laat er 3 of 4 over die echt van betekenis (en omvang zijn) in stand.
    Het is niet normaal om al die gebiedjes in stand te houden en daar komt bij dat de natuur zich toch niet laat dwingen. De biodiversiteit in al die gebiedjes komen en gaan; 100 jaar geleden stonden er andere planten en leefden er andere dieren dan nu. En de kans is groot dat er over weer 100 jaar zeer waarschijnlijk weer andere planten en dieren zijn bijgekomen. Kijk nou naar bijvoorbeeld natura-2000 gebied 'Lingegebied en Diefdijk-Zuid' (https://www.bij12.nl/assets/070_Lingegebied-en-Diefdijk-Zuid_beheerplan.pdf) De Kamsalamander moet hier blijven. Als die aap het te droog vindt worden (door klimaatverandering), vertrekt tie gewoon ... Kun je net zo gek doen als je wilt, je kunt 'm niet daar houden. En weest gerust, er komt wel weer iets anders.
    Dus LAAT AL DIE GEBIEDJES LOS .... Streep ze van de kaart en probleem is opgelost.
    Brussel snapt straks ook wel dat we in dit kleine landje NIET alles in stand kunnen houden. ZEGT HET VOORT !!!!!

  • Dutchdairy

    Begin eerst maar eens met een immigratie-stop. Scheelt al voor 20.000 mensen elke maand woningbouw!

  • koestal

    Het verkeer loopt binnen 10 jaar muurvast in Nederland. Dan houdt alles op.

  • jan4072

    @Kraats, Jij hebt het bij het rechte eind. Z.g. wetenschappers uit het westen van land hebben van elk plasje, vennetje en vliegden een kwetsbaar natuurgebied gemaakt. Op dat zelfde moment is de boerderij die ernaast staat een bedreiging en moet minderen. Het ei van Columbus is simpel: hoop van die kwetsbare natuurgebieden opheffen. De natuur hoeft niet weg maar alleen de titel "kwetsbaar" weghalen is al voldoende omdat ze dan niet meer meetellen in de depositie. Maar wat ik het ergerlijke aan al die z.g. wetenschappers en hun quasi natuurgebieden vind is dat de meeste van deze natuurgebieden ontstaan zijn door de landbouw. De heidevelden zijn ontstaan doordat dorpelingen de heide afplagden en de plaggen meenamen naar hun stukje grond bij het dorp om daar de vruchtbaarheid te verbeteren daarbij gelijktijdig de kampen en wallen creërend. Die zelfde boer die het gecreëerd heeft is nu ineens de bedreiging, zo benoemd door stelletje zichzelf benoemde wetenschappers die in het Westland alles al kapot gemaakt hebben en nu ons dwingen het zelfde te doen.

  • melkveehouder .

    Ik vraag me altijd af wat de “nulsituatie” is. Het ijkpunt of referentiepunt waarop natuurherstel moet plaatsvinden volgens de ecologen.
    De natuur in 2010, in 1900, 2000 voor Christus óf in de IJstijd?

    Ik bedoel dit serieus omdat ik zie dat bij natuurherstel met het argument van natuurherstel vaak natte natuur wordt ontwikkeld, op plaatsen waar het in de IJstijd kurkdroog was. En eeuwen later als Noordzee bestempeld werd.

    Kan iemand hierover opheldering geven?

Laad alle reacties (8)

Of registreer je om te kunnen reageren.