Home

Achtergrond 1 reactie

Stoppers geleidelijk op de markt

De melkveehouderij moet gedwongen krimpen om weer onder het fosfaatproductieplafond te komen. De stoppersregeling en de verplichte afvoer van koeien op blijvende bedrijven heeft volgens deskundigen een beperkt effect op de grondmarkt.

In de strijd om ook voor de komende jaren derogatie te behouden, moet de melkveehouderij dit jaar fors inkrimpen. De sector is sinds het afschaffen van het melkquotum zodanig hard gegroeid, dat ze haar eigen fosfaatproductieplafond overschrijdt. De melkveehouderij moet in 2017 8,2 miljoen kilo minder fosfaat produceren om weer onder het fosfaatplafond te komen. Dat komt overeen met een krimp van 160.000 grootvee-eenheden (GVE), die naast het voerspoor via een stoppersregeling en een GVE-reductieregeling voor blijvende bedrijven gerealiseerd moet worden. Bedrijven waar de veestapel sinds 2 juli 2015 is gegroeid, moeten (een deel van) deze groei terugdraaien door koeien af te voeren. Beide maatregelen kunnen effect hebben op de grondmarkt.

Omvang stoppers onbekend

Bij de eerste openstelling van de stoppersregeling in maart werden 497 aanvragen gedaan, voor ongeveer 31.500 GVE. Het aantal aanmeldingen voor de tweede openstelling, begin mei, is nog niet bekend. Hoeveel hectare grond de stoppende bedrijven bezitten is nog niet bekend, net zo min of ook alle aanmeldingen uiteindelijk echt stoppen. Het is mede daardoor ook nog lastig in te schatten wat het effect is van de stoppersregeling op de grondmarkt. Een schokeffect verwachten grondmarktdeskundigen in ieder geval niet.

‘De meeste bedrijven die mee doen met de stoppersregeling zijn van beperkte omvang’.

Stoppers zijn heel divers

Marijn Dekkers, sectorspecialist melkveehouderij van de Rabobank, verwacht geen prijseffect op de grondmarkt door de stoppersregeling voor melkveehouders. Hij constateert dat de deelnemers aan de stoppersregeling zeer divers zijn. “Er zijn bedrijven die hun vastgoed verkopen, maar er zijn ook stoppers die stoppen met melken en hun bedrijf voortzetten als akkerbouwbedrijf of een jongveeopfokbedrijf beginnen. Deze bedrijven verkopen hun grond en bedrijfsgebouwen niet of slechts deels. Daarnaast zijn de meeste bedrijven die mee doen met de stoppersregeling van beperkte omvang. Deze bedrijven verkopen de grond, maar de bewoners blijven vaak nog wel op de locatie wonen”, legt Dekkers uit.

In het verleden was melkquotum de pensioenvoorziening. Tegenwoordig landbouwgrond. Foto: Jan Willem Schouten
In het verleden was melkquotum de pensioenvoorziening. Tegenwoordig landbouwgrond. Foto: Jan Willem Schouten

Melkquotum

Het aanbod van grond van stoppende melkveehouders is volgens de Rabobank wel iets groter dan in de tijd van het melkquotum. “Toen werd de grond minder snel verkocht, omdat het quotum zorgde voor de pensioenvoorziening. Nu dit er niet meer is, is de grond de pensioenvoorziening geworden”, legt Dekkers uit.

Lage rente

Hans Peters, sectievoorzitter Agrarisch Vastgoed van VBO Makelaars deelt deze visie, maar voegt er wel een ander argument aan toe. “Door de lage rente zullen grondeigenaren juist minder genegen zijn om grond te verkopen. Geld stallen op de bank levert dan ook niets op en met de inflatie erbij zelfs tot een negatief resultaat.”

‘In de gebieden waar akkerbouw op de markt is zien we een prijsopdrijvend effect’.

Een grote hausse van aangebonden koopgrond is er niet. Veel grond wordt wel beschikbaar gesteld aan andere bedrijven. “Er is zeker belangstelling om grond te gebruiken, bijvoorbeeld via pacht of voermestcontracten, om aan de voorwaarden voor grondgebondenheid in de melkveehouderij te voldoen”, legt Dekkers uit. Ook is er vanuit de akkerbouw interesse voor grond. “In de gebieden waar de akkerbouw ook op de markt is zien we dat dit een prijsopdrijvend effect heeft. Dat zien we bijvoorbeeld in de Noordoostpolder.”

De Federatie Particulier Grondbezit (FPG) verwacht niet dat de fosfaatreductie effect zal hebben op de pachtprijs, omdat deze over een periode van vijf jaar wordt berekend.

Vraag neemt iets af door GVE-regeling

VBO Makelaars ziet tegelijkertijd dat door de reductie van de veestapel bij blijvende bedrijven een gedeelte van de gronden die voorheen gepacht werden door melkveehouders nu niet meer nodig is voor de grondgebondenheid. “Door de vraagafname zou dat een prijsdrukkend effect kunnen hebben op de pachtprijzen. Ook de vraag naar koopgrond zou daar negatief door beïnvloed kunnen worden, maar door de betere melkprijs en de betere vooruitzichten voor de zuivel blijft de vraag naar koopgrond tot dusver redelijk op peil.

Varkenshouders kopen grond

Akkerbouwbedrijven zijn al langer actief op de grondmarkt en de laatste tijd zien we ook een toenemende interesse vanuit de intensieve sectoren. Het verdienmodel is hierheen duidelijk bepalend”, zegt Peters. Door de goede prijzen in de varkenshouderij komt ook vanuit deze sector meer belangstelling voor grond.

Grondprijzen stabiliseren

In 2016 is de gemiddelde agrarische grondprijs met 5% gestegen ten opzichte van het jaar ervoor. Dat blijkt uit het Agrarisch & Landelijk Vastgoedbericht van NVM, Wageningen Economic Research (WEcR) en Kadaster, dat in april uit kwam. De prijs per hectare was in 2016 gemiddeld € 57.900. De grondprijzen voor bouwland namen meer toe dan voor grasland, vanwege de betere verdiencapaciteit in de akkerbouw dan in de melkveehouderij. De onzekerheden over het fosfaatbeleid speelt de melkveehouderij parten. De afgelopen maanden bleef de grondprijs nagenoeg stabiel.

Vragers wachten af

Grote effecten van de fosfaatreductie op de vastgoedmarkt zijn dus niet te verwachten. Door de geleidelijke uitvoering van de stoppersregeling is er geen hausse aan aanbod van grond of bedrijven te verwachten en de onzekerheden voor melkveehouders zorgen ervoor dat melkveehouders aan de vraagkant wat afwachtend zijn.

Alle onroerendgoedtransacties in het buitengebied staan in één database op boerderij.nl. Boerderij publiceert ook elke maand nieuwe gemiddelde grondprijzen per regio. Bekijk het hier.

Eén reactie

  • jongvee

    het aantal aanvragen van de tweede stoppersregeling van begin mei is nog niet bekend???
    laat me niet lachen, dat word geheim gehouden omdat het erg tegenvalt, we worden gewoon voorgelogen!!

Of registreer je om te kunnen reageren.