Akkerbouw

Nieuws 2081 x bekeken

‘Nederlandse’ phytophthoraklonen veroveren Europa

De phytophthoraklonen EU_36 en EU_37 verspreiden zich over Europa. Dat blijkt uit phytophthoramonitoring door het Europese phytophthoranetwerk Euroblight.

Het aandeel EU_37 in de Europese phytophthorapopulatie groeide van 5,5% in 2016 naar 14,4% in 2017. De kloon EU_36 groeide van 3,7% naar 8,8% in 2017. Het aandeel EU_41 bedroeg 4,5%.

Blue 13

De phytophthorakloon EU_13, ook wel Blue 13 genoemd, kelderde van 31% aandeel in 2016 naar 19% in 2017. Het aandeel Blue 13 kwam daarmee voor het eerste lager uit dan EU_6 (Pink 6), dat een stabiel aandeel van 23% noteert. Pink 6 komt vooral voor in het Verenigd Koninkrijk en Bretagne.

Blue 13 was jarenlang dominant binnen de phytophthorapopulatie. De schimmel was agressief, waardoor het minder fitte exemplaren verdrong. Bovendien was Blue 13 ongevoelig voor de actieve stof metalaxyl-M, het ingrediënt van Fubol Gold en Ridomil.

Nederlands tintje

De verandering in de Europese populatiesamenstelling heeft een Nederlands tintje. De kloon EU_37 is voor het eerst in 2013 aangetroffen in de Noordoostpolder. De kloon EU_36 is in 2014 voor het eerst aangetroffen in het Nederlandse en Duitse zetmeelgebied. Vanuit Nederland (en Duitsland) hebben beide klonen zich over West-Europa verspreid. Zo is EU_36, naast in Nederland, ook in België, Groot-Brittannië, Denemarken en Polen gevonden. EU_37 is zuidwaarts getrokken, en heeft zich ook in België, Noord-Frankrijk en Groot-Brittannië gevestigd.

Foto: Mark Pasveer
Foto: Mark Pasveer

Nederland lijkt een kraamkamer van nieuwe klonen, omdat in Nederland een grote variëteit aan verschillende stammen huizen die zich geslachtelijk vermeerderden. Af en toe wordt dan een nieuwe stam ‘geboren’ met zulke sterke eigenschappen dat die zich ongeslachtelijk kan vermeerderen en handhaven. Overigens geldt dat meer Noordelijke landen kraamkamerland zijn. Zo dook in 2013 in Denemarken de kloon EU_41 op, die nu ook in Zweden, Zuid-Noorwegen en het Noorden van Polen is aangetroffen.

Klonen nog agressiever

Wetenschappers buigen zich nog over de vraag hoe het komt dat het aandeel Blue 13 krimpt en dat van EU_36 en EU_37 zo stijgt. Van de klonen is nog vrij weinig bekend, legt phytophthoradeskundige Geert Kessel van Wageningen Universiteit uit. Van EU_37 weten we dat het minder gevoelig is voor de actieve stof fluazinam, ingrediënt van onder andere Kunshi, Shirlan en Banjo Forte, en iets agressiever lijkt dan Blue 13. Van EU_36 weten ze eigenlijk nog niks. “We nemen aan dat de beide klonen agressiever zijn dan Blue 13, lange tijd de agressiefste phytophthorakloon. Opvallend is dat alle ingestuurde knolmonsters afgelopen jaar geïnfecteerd bleken door de klonen EU_36 of EU_37. Beide klonen hebben in elk geval een voordeel op andere stammen en klonen, maar we weten nog niet wat.”

Of registreer je om te kunnen reageren.