1 reactie

‘Gewasbescherming controleerbaar naar nul emissie’

Controleerbaar naar nul emissie in gewasbescherming is de toekomst. Maar het zal nog even duren voor het Ctgb dit op het etiket kan vermelden.

Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) beoordeelt gewasbeschermingsmiddelen op basis van een dossier van de aanvrager. Wij volgen daarbij de aangevraagde toepassingen en beoordelen in samenspraak met de aanvrager welke voorschriften en maatregelen op het etiket moeten komen.

Enkele pallets papier

Anders dan wel eens gedacht wordt, is het niet onze rol een breed en divers middelenpakket na te streven. Dat is aan de markt, industrie en agrarische sector. Die aanvraagdossiers zijn vaak van grote omvang. In het pre-digitale tijdperk spraken we van enkele pallets papier. Die dossiers bevatten allerlei soorten gegevens, gebaseerd op lab- en veldonderzoek. Bij het beoordelen van die dossiers gaan wij uit van een ‘gemiddelde’ landbouwkundige praktijk. Niet die van de sloddervossen, maar ook niet van de telers die heel zorgvuldig alle maatregelen nemen om emissie te voorkomen.

Uitgaan van een worst case scenario

Maar we doen meer aannames, waarvan het belangrijkste is dat we daarbij uitgaan van het slechtste scenario. ‘Worst case’ in onze terminologie. Zo gaan we er standaard van uit dat de wind altijd naar de sloot toe waait en nooit er van af. Bij een vierhoekig perceel is die aanname in 2 van de 4 slootkanten overduidelijk worst case. Op zichzelf is deze aanname logisch, omdat je natuurlijk niet wilt dat in de andere 2 sloten, die waar de wind op staat, schade aan het waterleven ontstaat.

Bij het beoordelen van aanvraagdossiers gaat het Ctgb  uit van een ‘gemiddelde’ landbouwkundige praktijk. "Niet die van de sloddervossen, maar ook niet van de telers die heel zorgvuldig alle maatregelen nemen om emissie te voorkomen." - Foto: Mark Pasveer
Bij het beoordelen van aanvraagdossiers gaat het Ctgb uit van een ‘gemiddelde’ landbouwkundige praktijk. "Niet die van de sloddervossen, maar ook niet van de telers die heel zorgvuldig alle maatregelen nemen om emissie te voorkomen." - Foto: Mark Pasveer

Dit verschil tussen theorie en praktijk kwam weer duidelijk aan het licht bij de twee ‘speeddates’ die wij in het kader van ons 25-jarig bestaan organiseerden. Voor deze speeddates hadden zich 30 telers opgegeven. Er was veel belangstelling, want we moesten al snel de inschrijving stoppen. De bedoeling was dat wij zouden leren van de landbouwpraktijk en de telers vragen konden stellen.

De opzet was informeel en de gesprekken waren zeer geanimeerd. De mensen die zich hadden opgegeven waren mensen met ideeën en vragen. Voor ons ook een groot succes omdat wij natuurlijk uitgebreid bijgepraat werden over wat de deelnemers doen om emissie te minimaliseren, maar ook welke problemen een gebrekkig middelenpakket met zich meebrengt.

Etiket op gewasbeschermingsmiddelen

Natuurlijk werd er gesproken over het etiket: veel informatie en erg gedetailleerde voorschriften. Grotendeels wordt dit veroorzaakt doordat deze middelen nu eenmaal gevaarlijk zijn bij onoordeelkundig gebruik. Precieze technische voorschriften zijn daarom noodzakelijk. Maar één opmerking wil ik u niet onthouden. Wij schrijven frequentie en hoeveelheid per hectare voor, bijvoorbeeld 3 keer per seizoen met 0,5 kg actieve stof per hectare per keer.

Haardbestrijding

Maar steeds vaker willen telers haardbestrijding doen: daar spuiten waar de ziektehaard zit en niet méér. Dat is ook onderdeel van de pilots van LTO waar we aan meewerken. Dat kan betekenen 6 of 10 keer spuiten met in totaal de helft of minder van de actieve stof. Dat is inderdaad in strijd met het etiket, maar leidt wel tot minder emissie (en kosten).

Wat betekent vaker spuiten voor de residuen op het gewas als je dat doet in één hoek van het veld of van de kas?

Er zitten echter wel wat haken en ogen aan. Wat betekent vaker spuiten voor de residuen op het gewas als je dat doet in één hoek van het veld of van de kas? Hoe zorg je er voor dat de hoeveelheid actieve stof niet overschreden wordt? Een makkelijk toegankelijke elektronische administratie? Desondanks zeker een punt om over na te denken, want de winst voor het milieu én voor de portemonnee is natuurlijk ook duidelijk.

Etiketten bevatten veel informatie en erg gedetailleerde voorschriften. "Grotendeels wordt dit veroorzaakt doordat deze middelen nu eenmaal gevaarlijk zijn bij onoordeelkundig gebruik." - Foto: Hans Prinsen
Etiketten bevatten veel informatie en erg gedetailleerde voorschriften. "Grotendeels wordt dit veroorzaakt doordat deze middelen nu eenmaal gevaarlijk zijn bij onoordeelkundig gebruik." - Foto: Hans Prinsen

Spuitgegevens vastleggen

Er waren ook nog al wat telers die vertelden dat ze bij het spuiten nadrukkelijk rekening houden met de windrichting (van de sloot af!) of bij voorkeur ’s nachts bij windstil weer. Nu is het voor ons ondoenlijk om zulke gedetailleerde voorschriften op te nemen. Bovendien, de handhaving daarvan zou onmogelijk zijn. Maar anderen wezen er op dat moderne machines een boordcomputer hebben en een weerstation boven op de machine of trekker. Hoe moeilijk is het dat te combineren en daarmee vast te leggen dat inderdaad van de sloot af is gespoten? Harde schijf laten uitlezen en klaar is Kees.

Controleerbaar naar nul emissie

En daar zit de toekomst: controleerbaar naar nul emissie toewerken. Voor we dit op het etiket kunnen zetten moeten verschillende partijen wel wat werk verzetten. Moet er een standaard komen? Leest de NVWA alle schijven uit, of wordt er een certificeerder tussengezet? Nu de eisen steeds strenger worden, zal de emissie omlaag moeten om daar aan te voldoen.

De praktijk laat zien dat het kan. Dat vraagt investeringen in technieken en in systemen die op elkaar aansluiten en die aansluiten bij de roep om transparantie en controleerbaarheid. Een schone taak voor alle betrokkenen, wij doen daar graag aan mee.

Eén reactie

  • propalm

    De wetgever zal dan wel de wetten OP TIJD moeten klaarkrijgen. Voorstel hiervoor is om een Europese wetgeving te maken, die NIET meer moet aangepast worden op nationaal vlak. Voordelen: sneller, eindelijk een Europa dat werkt en besparingen op nationale ambtenaren, want enkel Europese wetgeving nodig en de nationale ambtenaren die dan overbodig worden... oei dat zal dus niet gaan want deze mensen voelen zich zoooo belangrijk en worden dan werkloos...

Of registreer je om te kunnen reageren.