Akkerbouw

Achtergrond 2 reacties

Loofdoding 2.0 na wegvallen Reglone

De loofdodingsmiddelen Reglone en Finale zijn na 2019 verboden. Qua chemie wordt de spoeling dun. Mechanische loofdoding komt daardoor meer in de picture, om het loof toch tijdig dood te krijgen.

Loofdoding gaat na 2019 rigoureus veranderen. Dit jaar mogen voor het laatst de middelen Finale en Reglone nog toegepast worden. Daarmee verdwijnen 2 krachtige middelen. Finale op basis van de actieve stof glufosinaat-ammonium mocht tot 31 januari 2019 verkocht worden. De opgebruikdatum is vastgesteld op 31 januari 2020. Telers die dus in januari vergeten zijn Finale te bestellen, vissen achter het net. De handel mag het niet meer verkopen.

Na 2019 zijn Reglone en Finale niet langer toegestaan als loofdodingsmiddel in aardappelen. Alleen Spotlight en Quickdown blijven over als serieus, maar minder krachtig, alternarief. - Foto: Ton Kastermans
Na 2019 zijn Reglone en Finale niet langer toegestaan als loofdodingsmiddel in aardappelen. Alleen Spotlight en Quickdown blijven over als serieus, maar minder krachtig, alternarief. - Foto: Ton Kastermans

2019

1) 5 liter Reglone per hectare of 1,25 liter Finale per hectare in geklapt gewas
2) 0,8 liter Quickdown per hectare
3) 1 liter Spotlight per hectare

2020

1) 10 kilo ureum per hectare (waslaag afbreken)
2) 0,8 liter Quickdown per hectare + 2 liter olie per hectare
3) Na 4 à 5 dagen 0,8 liter per hectare Quickdown + 2 liter olie per hectare
4) Na 5 dagen loofklappen
5) Naspuiten met 1 liter Spotlight Plus per hectare, eventueel aangevuld met 5 liter Beloukha per hectare

Ook voor diquat geldt dat 2019 het laatste jaar is dat het kan worden toegepast. De Europese voedselautoriteit Efsa oordeelde dat het gebruik van diquat-houdende middelen onacceptabele risico’s geeft voor omstanders, omwonenden en vogels. In oktober 2018 besloot de Europese Commissie daarom de Europese toelating van diquat te beëindigen.

De diquat-middelen Reglone, Roquat, Tuber Mission 200 SL en Imex-Diquat mogen tot 4 mei 2019 verkocht en afgeleverd worden en opgebruikt voor 4 november 2019. De diquat-middelen Reglone Bold, Mission 200 SL en Dragoon mogen ook tot 4 mei 2019 verkocht worden, maar hebben een opgebruiktermijn tot 4 februari 2020. Niet dat die verlenging wat toevoegt, want ’s winters wordt toch geen diquat gespoten.

3 middelen blijven over voor groeiseizoen 2020

Voor groeiseizoen 2020 blijven dus 3 middelen over, namelijk Spotlight Plus, Quickdown en Beloukha. Spotlight heeft als actieve stof carfentrazon-ethyl. Het mag eenmaal per seizoen worden toegepast, in een dosering van 1 liter per hectare. Spotlight is niet toegestaan in waterwingebieden. Spotlight is vooral krachtig als stengeldoder, op het blad doet Spotlight weinig. Het kan dus niet als Reglone het gewas ‘open’ spuiten.

Beschikbare chemie niet sterk genoeg

Quickdown mag tweemaal per seizoen worden toegepast, met een maximale dosering van 0,8 liter per hectare. Quickdown remt de aanmaak van chlorofyl in het blad. De aanvangswerking is vrij traag. Eerst wordt het blad wat gelig, waarna later verbruining intreedt. Hoe meer licht, hoe sneller het effect. De werking van Quickdown ligt dichtbij die van Spotlight.

Tot slot Beloukha. Dat is een nieuw groen loofdodingsmiddel op basis van nonaanzuur, dat vorig jaar is toegelaten. Het mag tweemaal per seizoen worden toegepast in een dosering van 16 (!) liter per hectare.

Demo’s tonen aan dat loofdodingsproces op de schop moet

Gehoopt werd dat Beloukha van fabrikant Belchim de rol van Reglone als ‘openbrander’ zou kunnen overnemen, maar diverse loofdodingsproeven in 2018 tonen aan dat dat ijdele hoop is geweest.

Een loofdodingsdemo van Crop Solutions toonde afgelopen jaar aan dat de dodende werking van Beloukha als solitair middel volstrekt onvoldoende was. De werking was zelfs zo gering, dat er nagenoeg geen verschil was te zien tussen onbehandeld en een behandeling Beloukha. Datzelfde beeld was trouwens ook al zichtbaar bij demoproeven op Potato Europe 2018 in Bockerode (D.).

Grotere kans op hergroei, dus meer kans op infectie

Dat is overigens geen reden Beloukha gelijk af te serveren. Een loofdodingsproef van middelenfabrikant Certis op proefboerderij SPNA in Kollumerwaard (Fr.) toonde aan dat 5 liter Beloukha als toevoegmiddel aan Spotlight, gecombineerd met loofklappen, wel toegevoegde waarde heeft. 2 keer Quickdown, gevolgd door 1 keer Spotlight leidde in het ras Mondial tot 25% hergroei, terwijl 2 keer Quickdown, klappen, gevolgd door Spotlight met daaraan toegevoegd Beloukha het percentage stengels met hergroei reduceerde tot 15. In het ras Challenger was de mate van hergroei zonder Beloukha aan de mix toegevoegd 48% en met Beloukha 29%.

In de rassen Innovator en Columbo was de mate van hergroei in beide objecten 0%. Makkelijke rassen zijn met Spotlight, Quickdown en Beloukha nog chemisch te doden, maar in taaie rassen schiet de beschikbare chemie tekort. Al moet wel worden gezegd dat in de proef de aardappelen midden in de volle bloei zijn doodgespoten. Het is dan sowieso een uitdaging aardappelen dood te krijgen.

Lees verder onder de foto.

Mechanische loofdodingswijzes, als branden, looftrekken en wortelsnijden, komen in beeld als alleen chemie tekortschiet. - Foto: Koos van der Spek
Mechanische loofdodingswijzes, als branden, looftrekken en wortelsnijden, komen in beeld als alleen chemie tekortschiet. - Foto: Koos van der Spek

Voortaan altijd met de klapper door het gewas, lijkt dus een vaste plek in het loofdodingsproces te krijgen. Een loofdodingsproef van Agrifirm in Nagele in 2018 toont aan dat klappen in vrijwel alle objecten tot 100% afsterving van het blad en stengels leidt, ongeacht welke loofdoodmiddelen zijn toegepast. Werd niet geklapt, dan bleef bladafsterving beperkt tot circa 90% en stengelafsterving tot 70 tot 84%. Echter, hergroei trad vervolgens alleen op in geklapt gewas. Zolang het gewas nog groen blad vormt, is er kans op virusoverdracht en phytophthora.

Conclusie: het gewas dood krijgen, gaat langer duren dan telers tot nu toe gewend zijn. Soms duurt het wel tot een week na een bespuiting van Quickdown voordat je geelverkleuring in de bovenste bladeren gaat zien, dus dan duurt het nog dagen tot een week voor het gewas volledig is afgestorven. Dat maakt het ontzettend lastig het juiste moment van loofdoding in te schatten om maximale opbrengst te halen aan de ene kant en niet te veel bovenmaat te krijgen aan de andere kant. Willen telers met chemische loofdoding een goed resultaat blijven behalen, dan zullen ze voortaan rekening moeten houden met ras, moment van loofdoding en stikstof.

Tijdperk loofdoding 2.0 is aangebroken

Chemie combineren met mechanisch vormt wellicht de oplossing tot de snelste loofdoding. Dat stellen teeltadviseurs Marco van Soesbergen van CAV Agrotheek en Erwin Boogaard, teeltadviseur bij Agrifirm. Dat gaat verder dan alleen klappen. Denk aan branden en looftrekken, eventueel gecombineerd met wortelsnijden.

Branden kan de plek innemen van Reglone. In plaats van het gewas openspuiten, openbranden. Voordeel is dat de techniek is uitgerijpt, nadelen zijn dat het niet toepasbaar is tijdens nattigheid en de grote uitstoot van CO2. Lastig verdedigbaar bij de klimaatdoelen.

Looftrekken was altijd een Nederlands feestje, maar onbekend dus onbemind in het buitenland

Het looftrekprincipe zou wel eens definitief een plek in de gangbare pootgoedteelt kunnen verwerven, betoogt Piet Regnerus, mede-eigenaar van Rema Machines. 2 fabrikanten bouwen looftrekkers; Kloppenburg Machinebouw en Rema. Voordeel van looftrekken gecombineerd met wortelsnijden is dat de knolgroei direct stopt en er minder kans is op rhizoctonia en phoma dan met chemische loofdoding. Dat bleek al tijdens onderzoeken van Wageningen Universiteit in 1986 en Versuchsstation Dethlingen uit Münster in 1992.

Recenter onafhankelijk onderzoek is niet voorhanden. Jammer, want in 30 jaar tijd is het middelenpakket natuurlijk wel gewijzigd en zijn looftrekkers en wortelsnijders flink gemoderniseerd.

Lees verder onder de grafiek.

Onafhankelijk onderzoek naar loofdoding is al decennia oud, maar intussen weer actueel. Chemische loofdoding is effectief, maar ook looftrekken met wortel snijden.

Looftrekken was altijd een Nederlands feestje, maar onbekend dus onbemind in het buitenland. Echter, door het wegvallen van de chemische middelen heeft ook het buitenland de typisch Nederlandse looftrekker ontdekt. Reden dat buitenlandse onderzoeksinstellingen afgelopen jaar allerlei demo’s aanlegden voor vergelijkend onderzoek. Onderzoek in 2018 door het Franse onderzoeksinstituut Arvalis in Villers Saint Christophe bijvoorbeeld toont aan dat loofklappen, gecombineerd met looftrekken en wortelsnijden, leidt tot een betere afsterving (95%) dan loofklappen gecombineerd met 1 bespuiting Spotlight Plus (75%). Ook zorgde het voor een snellere schilafharding, omdat met looftrekken de knolgroei direct stokt. Een nadeel van wortelsnijden is overigens dat het lossnijden van de kleirug risico geeft op papperige ruggen die slecht opdrogen, als het na het snijden flink heeft geregend.

Lees verder onder de grafiek.

Het buitenland onderzoekt ineens ook het van oudsher Nederlandse fenoneen looftrekken. Het blijkt effectiever dan eenmaal spuiten. Meermaals spuiten is niet onderzocht.

Elektrische loofdoding met de Zasso blijft toekomstmuziek. Op Potato Europe 2018 lag een demo, waarbij het loof goed gedood was door middel van elektriciteit. De Zasso is een onkruidverdelger die onkruid doodt door middel van stroom. Het apparaat leidt circa 10.000 volt door de plant, zodat stengels en wortels afsterven. Zasso onderzoekt nu of het apparaat ook als loofdoder in aardappelen ingezet kan worden. Dat wordt onder meer getest bij Versuchsstation Dethlingen in Münster en de Landwirtschaftskammer Noordrijn-Westfalen in Buir. Er wordt gewerkt met lagere voltages, 4.000 tot 8.000 volt, omdat het loof vernietigd moet worden zonder de knollen te beschadigen. Resultaten zijn nog niet bekendgemaakt. In 2017 is het apparaat al eens ingezet op een demo bij Weuthen. Toen bleek dat te hoge voltages interne gebreken aan de knol veroorzaken, de knollen werden als het ware gepoft in de rug.

Blijven dus het branden, looftrekken en wortelsnijden over. Mechanische loofdoding wordt in de nabije toekomst een essentiële stap in de loofdodingsstrategie om effectief loof te doden met zo min mogelijk hergroei. Kortom, het tijdperk loofdoding 2.0 is aangebroken.

Laatste reacties

  • pinkeltje

    Branden, klappen, looftrekken, wortelsnijden, daar ga je met je CO2 reductie!

  • info36

    Hoezo is men de weg kwijt? Steeds meer alles op basis van emotie.

Of registreer je om te kunnen reageren.