Rundveehouderij

Achtergrond 4120 x bekeken 25 reacties

Crisis door einde melkquotering

Vijf maanden na het einde van de melkquotering is er crisis. Door collectieve drang tot melken, een grillige markt en een inflexibele productie.

Ruim vijf maanden na het einde van de melkquotering gaan melkveehouders in veel Europese landen de straat op. Je zou zeggen: zie hier het gelijk van de voorstanders van productiebeheersing. Maar de laatste jaren is voortdurend gehamerd op meer ondernemerschap, ook in de melkveehouderij. In een bedrijfstak met echte 
ondernemers is het niet nodig hen steeds in toom 
te houden. Ze beheersen zelf hun productie, gestimuleerd door de markt. De vraag is echter: werkt het al zo in Nederland en in de rest van de Europese Unie?

Cijfers Europese Commissie

De officiële cijfers die Nederland aanlevert bij de Europese Commissie, wijzen daar nog niet op. Een tempering van de aanvoer is nog niet merkbaar. 
Tot en met juni is een flinke plus geboekt in de melkaanvoer. Voor het hele eerste halfjaar staat de teller juist op 6 procent meer aanvoer.

Wie dan bedenkt dat de melkaanvoer tot en met eind maart in Nederland juist ruim 2 procent achterliep (aldus de Europese Commissie), begrijpt dat sinds 1 april nog harder is gemolken dan uit die 6 procent blijkt. In april viel het nog mee, maar in mei gingen alle remmen los.

Blijvend hogere aanvoer

Recentere gegevens van FrieslandCampina en anderen bevestigen het nog altijd fors hogere aanvoerniveau, al ligt het piekmoment in mei weer een tijdje achter de rug. Er is sprake van een kleine seizoensmatige daling, maar ten opzichte van de productie in dezelfde maand een jaar geleden, werd in augustus nog steeds zo’n 9 à 10 procent extra gemolken. Sommige fabrieken zeggen dat de aanvoer de laatste tijd iets verder naar beneden lijkt te gaan. Mogelijk gaat die nog sterker naar beneden, als geleidelijk aan meer dieren op stal gaan en de grasgroei afneemt. Dan zijn meer uitgaven nodig om de productie op peil te houden en dat wordt dan lastiger.

Duidelijke reactie ontbreekt nog

In de meeste andere EU-landen wordt tot en met juni ook een flinke plus in de melkaanvoer geregistreerd.

Een duidelijk reactie op de veranderende zuivelmarkt is nog niet aan te wijzen. Lagere zuivel- en voorschotprijzen vertalen zich niet zomaar in een lagere melkaanvoer, zoals je in markten buiten de landbouw zou verwachten. Veehouders produceren schijnbaar onbekommerd door, of de opbrengstprijs van melk nu hoog is of laag. Terwijl de lessen van de vorige melkcrisis (2009) nog vers in het geheugen zouden moeten liggen; namelijk dat veehouders hun kosten moeten verlagen en buffers aanleggen.

Onderlinge concurrentie

Deze les is de voorbije jaren wat ondergesneeuwd. Melkprijzen waren hoog, met het oog op het einde van de quotering zijn veel nieuwe stallen gebouwd, waarvoor fors moest worden geïnvesteerd. Van buffers aanleggen kwam het veelal niet. Zelfs als ze al konden, wilden veel boeren na het einde van de quotering nog niet temperen. Het was te verleidelijk om het niet te proberen: gas geven nu het kan.

De Ierse melkveehouderij heeft de productie sinds 
1 april het sterkst uitgebreid. Hier wordt het snelst en het langst winst gepakt.

Volume

Eerlijk gezegd kan echt remmen in een flink aantal gevallen ook niet meer. Er is een traject ingezet waarvan lastig op het laatste moment kan worden afgeweken. Wie zwaar heeft geïnvesteerd, moet aan veel betalingsverplichtingen voldoen en moet dus de kasstroom op peil houden. Dat is volume blijven leveren. In veel gevallen was per 1 april of kort daarna ook nog extra vee aangekocht.

Ook is er nog de onderlinge concurrentie: Welke melkveehouders in de EU zijn de blijvers en houden het langste vol in een lastige markt, en welke melkveehouders haken eindelijk eens af?

Bal terug bij boer

Dan is er nog de markt zelf. Die kromp, terwijl er meer en meer melk kwam. Al sinds eind 2014 was duidelijk dat de zuivelmarkt onderuitging. Rond februari trad kort herstel op; dat zette velen op het verkeerde been. Veehouders vatten weer moed. Het bleek echter een ongefundeerd herstel, want prijzen stegen wel even maar qua vraag veranderde eigenlijk weinig. De behoefte aan meer melk bleef uit.

Melkveehouder aan zet

Achteraf bezien was het mooi geweest als de zuivelindustrie dit op waarde had geschat en de betekenis ervan had uitgelegd aan de melkveehouders. Die hadden het wellicht ook zelf kunnen opmerken en ernaar handelen, maar in een transparante markt is dat moeilijk. Hoe het ook zij, de markt ging al vrij vlot na het oplevinkje in februari weer omlaag, om voorlopig die tendens vast te houden. Tot de prijzen in de tweede helft van augustus blijkbaar te ver naar beneden waren doorgeschoten. De markt lijkt het dieptepunt voorbij en is iets opgeveerd, maar zicht op echt herstel is er nog niet. Het aanbod blijft te hoog, de vraag te zwak. De remedie ligt grotendeels in handen van melkveehouders zelf. Hoe minder melk er komt, des te eerder prijzen weer stijgen.

Politiek

Voor een deel zijn de huidige problemen ook het gevolg van (geo-)politiek. Hadden de Russische en Chinese overheden hun invoerbeleid niet aangepast, dan waren er wellicht meer afzetmogelijkheden geweest. Dan nog had dit een neergang van de economieën in deze landen niet kunnen stoppen en was de bal opnieuw bij de aanbodzijde teruggekomen. In Nieuw-Zeeland is de uitstoot van melkvee al begonnen.

Lees hier alles over de crisis.

Laatste reacties

  • Pieter5775

    piepen bij een melkprijs van 28 cent??? Al die jaren met duur melkquotum heeft ons veel meer geld gekost! Ben ontzettend blij dat we ervan af zijn.

  • pinkeltje

    Ik zou zeggen gooi allemaal de krachtvoerschuif dicht. Probleem binnen 6 weken opgelost. Maar dat gaan we natuurlijk niet doen. We klagen liever dat de regering er zo weinig aan doet. Ik zou zeggen wordt een keer volwassen en welkom in de wereld van vraag en aanbod.

  • Edje2

    hoezo crisis, de melkprijs is gewoon iets lager.wat een gepiep........

  • flyinghollander

    Pinkeltje geloof jij nu echt dat dat beetje melk vanuit nl de wereldprijs beïnvloed val haast van de stoel.
    En minder melken welke kosten gaan omlaag dan?

  • xw

    pinkeltje, wordt zelf eens een keer volwassen joh. Je blijft maar herhalen joh. Wat jij nu zegt, weten we onderhand wel.
    Is hier allemaal al 1001 keer gezegd. Volgens mij heb je zelf moeite de krachtvoersilo leeg te laten staan.

  • pinkeltje

    Nou, ik zou zeggen gewoon lekker door melken en van de politiek eisen dat die net als tot 30 jaar geleden zorgt dat er een mooie prijs voor wordt betaald. Hoeveel we produceren maakt niet uit. Als het voor een kwartje per pakje gaat zoals toen hebben de Russen misschien toch opnieuw weer belangstelling voor onze produkten?

  • xw

    pinkeltje, geef voor ons allemaal ook even een haalbare oplossing door. Dan is het probleem volgende week opgelost. En nu liever geen open deur intrappen

  • pinkeltje

    Heel haalbaar is gewoon allemaal die krachtvoerschuif dicht. Probleem opgelost. Ik weet dat je het niet wilt horen en ook niet zult doen. Procentje melk tekort en het leven lacht je tegemoet. Kun je daarna meteen in de starblokken om het weer om zeep te helpen. Moet je niet bij mij komen klagen dat de regering zo weinig doet om de melkprijs overeind te houden.

  • alco1

    Pinkeltje. Dat noem jij 'heel haalbaar'. Ik had je wijzer geacht.
    In de straat waar we wonen kun je dat nog niet overleggen, laat staan in het dorp, gemeente, provincie, Nederland, Europa en het is wereldhandel.

  • eg wel

    @ flyinghollander, dat beetje melk uit nl,
    10 procent van 12 miljard is 1.2 miljard liter meer, wat op de wereld markt afgezet moet worden.

  • xw

    pinkeltje, je zal het goed bedoelen, maar dat gaat nooit werken. In ieder geval, hier in het dorpke is een paar weken geleden er weer 'n melkboer begonnen met de bouw van een stal voor zo'n 200 koeien, dus... verstand op nul en de blik op oneindig. Ha,haa, waar zit het verstand!! Ook dat van de financier trouwens (= niet Rabo)

  • pinkeltje

    Dan heb ik als consument in ieder geval voorlopig nog geen probleem. Die boeren werken graag en voor weinig. Laat maar komen die met liefde geproduceerde gezonde producten van eigen bodem. Lekker met de vingers tussen de deur bij de bank dus die gaan voorlopig niet stoppen. Wie heeft hier een probleem?

  • alco1

    Pinkeltje. Om het nog duidelijker te maken.
    Er is een relatie tussen krachtvoer en liters melk in de verhouding 1 : 2.5 Dwz. Een kilogram krachtvoer voeren van 30 cent hoeft maar 12 cent aan melkprijs op te leveren. Dus de melkprijs kan vanwege deze berekening nog wel zakken.
    Ik zal je nog wat sterkers vertellen: Hier in de buurt zijn er boeren die drie maal daags begonnen zijn met melken.

  • alco1

    pinkeltje. Ik zou de politiek ingaan en dan vooral bij de linkse zijde, want die snappen er ook niets van.

  • flyinghollander

    Eg wel.

    En? Denk je dat dat het verschil gaat maken?

    Zal mooi zijn als het waar was ;)

  • farmer4life1

    Uiteindelijk moet het aanbod verminderen of vraag stijgen.

    Dan gaat op wereld niveau de prijs omhoog. Hier in Nederland hebben we een gemiddelde kostprijs.

    http://www.melkvee.nl/m/nieuws/4080/wereldwijd-grote-variatie-in-kostprijs-melk/

    Wij zitten gemiddeld qua kostprijs waar RFC 2 cent extra aan de inkomsten kant te geven.

    Er zijn landen die het moeilijker hebben. Individuen daar gelaten. Dan is de vraag helpt de overheid ze of niet....

  • agri2

    Les van een akkerbouwer: Hoe hoger de productie per hectare, hoe lager de kostprijs per kg. Dat daardoor de marktprijzen onderuit gaan daar kan ik ook niets aan doen, je moet je eigen tent overeind houden. Melkprijzen zullen voorlopig wel minder hoog blijven, want iedereen is bezig zijn eigen tent overeind te houden.

  • landboer

    flying hollander het ligt alleen maar aan de vraag...
    Rusland, China of toch niet?

  • xw

    agri2, met die ha-productie geef je volgens mij niet zo'n sterk voorbeeld. Want bij hogere melkproductie per ha stijgen de vaste variabele kosten mee, weet je wel? Je weet ongewtijfeld wel, dat in ieder bedrijf de vaste variabelen evenredig mee stijgen met de productie o.a. (kracht)voerkosten/ kosten diergezondheid/uitbreiding areaal grond (mestproductie stijgt bij hogere productie, dus meer mestplaatsing ruimte nodig of mestafzet) / kosten loonwerker/energie enz.enz.. Nee zo simpel is het niet.

  • flyinghollander

    Landbouw Rusland kan je nog vergeten.
    1)boycot 2)munt koers is laag 3)veel geld in eigen productie
    China

    Druk om zelf melk te produceren, heb veel bedrijven gezien met nieuwbouw en praat je over 10 k koeien per bedrijf.

  • farmer4life1

    @alco1 je krachtvoer verhouding is natuurlijk onzin. Overgenomen van een voerfabrikant?

    Tot 6000 liter per koe kun je prima halen met top ruwvoer (kuil 60-70% en snijmais 30-35%)

    Met een beetje brokjes kun je de 7500 liter halen circa 3 cent krachtvoer kosten. De rest van de liters haal je over het algemeen met krachtvoerders.

    Dan geldt de kgmelk per kg ds. Want ruwvoer moet je ook rekenen. Als het echt 1kg krachtvoer 2,5 liter melk is zat iedereen 100% op brok en stro/hooi.

  • alco1

    Farmer. Van 6ooo liter tot 10.000 is 4000 liter meer.
    Volgens mijn berekening is daar dus 1600 kg krachtvoer voor nodig. Zo haal ik dus de 10.000 liter.

  • farmer4life1

    Alco1 als je 10.000 liters haalt met 1600 kilo krachtvoer, dan krijg je van mij een lintje.

    Over het algemeen is het krachtvoer verbruik bij 10.000 liter 28 kilo per 100 liter. Kom je bij mij uit op 2800 kilo per koe per jaar. Moet je alles top hebben.

  • farmer4life1

    Inclusief enkelvoeders en bijproducten die eigenlijk onder krachtvoer verstaan. O.a perspulp etc.

  • fendt 305 LS

    Heren ik hoor van Bakel nog niet met het spotmarkt verhaal van 2009. Zelf denk ik als je de verhalen uit nieuw- zeeland
    volgt, dat de melkprijs over een paar maanden wel weer aan trekt in Europa.

Laad alle reacties (21)

Of registreer je om te kunnen reageren.