Rundveehouderij

Achtergrond 8318 x bekeken 15 reacties

Weg met voerverliezen

Vers gras voeren op stal geeft weinig verlies van droge stof. Toch wordt zomerstalvoeren weinig gebruikt, want ‘te duur en te veel werk’. Terecht?

Een hoge fosfaat- en stikstofbenutting wordt in de nieuwe regelgeving belangrijker dan ooit. Dat maakt zomerstalvoeren interessanter, want deze manier van graslandgebruik kent de laagste drogestofverliezen.

Toch past slechts 5 procent van de melkveebedrijven dit systeem toe.
Bij zomerstalvoeren krijgen de koeien dagelijks vers gemaaid gras. Zomerstalvoerders hebben gemiddeld een hogere arbeidsopbrengst dan bedrijven die weiden. Bedrijven met summerfeeding die alleen geconserveerd ruwvoer verstrekken, aangevuld met krachtvoer, zitten daar nog weer onder.

Financieel resultaat

Bedrijven met zomerstalvoeding hebben volgens Alfa Accountants lagere voerkosten en minder gewas- en veekosten (zie tabel 1). Ook de niet-toegerekende kosten zijn duidelijk lager. Dat verschil komt uit lagere loonwerkkosten. Elke hectare die de koeien vers gevoerd opvreten, hoeft immers niet in de kuil of in de baal. Het is nog goedkoper als de koeien zelf het gras ophalen; dit betekent echter ook extra beweidingsverlies.

Lage afschrijvingen

De afschrijvingen op machines en gebouwen zijn bij de weidegangbedrijven het laagst. De stalvoerders zitten er gemiddeld iets boven en bedrijven met summerfeeding zitten daar nog weer iets boven.

Arbeidsopbrengst

De uiteindelijke arbeidsopbrengst ligt bij de zomerstalvoerders het hoogst en bij de summerfeeders het laagst. “Tot een aantal jaren geleden hadden beweiders gemiddeld de hoogste arbeidsopbrengst”, zegt Rick Hoksbergen, directeur Agro bij Alfa Accountants. “Maar vergisters hebben voor mais een bodemprijs in de markt gelegd. Het verlies aan kilo’s droge stof bij beweiden is nu niet meer goed te maken met goedkope mais. Omdat zomerstalvoeren gewasopbrengst combineert met het minste verlies zie je dat deze groep nu structureel het meest overhoudt. Overigens is het wel zo dat binnen de groepen veel verschil zit.”

Compenseren

De berekende arbeid is bij de beweiders het hoogst en bij de summerfeeders het laagst. De wat hogere graad van automatisering en het voergemak van summerfeeding maken dat de arbeidsinzet op deze bedrijven laag is. Hoksbergen: “Die tijd wordt ingezet buiten het bedrijf en er zijn dan ook vaak meer niet-bedrijfsgebonden opbrengsten. Die compenseren een deel van de lagere arbeidsopbrengst.”

Belemmerend

De dagelijks terugkerende arbeidsbehoefte kan als belemmerend worden ervaren (zie tabel 2). Veehouders die zomerstalvoeren intensief gebruiken, vinden dat deze extra arbeid wel meevalt, omdat geen of heel weinig andere voedermiddelen uit de kuil worden gevoerd. Die tijd gaat af van de tijd die nodig is voor het halen van het gras.

Voerverliezen

De verliezen bij zomerstalvoeren zijn slechts 12 procent, opgebouwd uit maai- en vervoederingsverlies. Er treedt geen conserveringsverlies op, bij summerfeeding juist wel. Summerfeeding compenseert dat deels doordat het een hogere drogestofopbrengst genereert per hectare, door een beter maaimoment. Bij summerfeeding wordt gemaaid op 3,5 ton droge stof per hectare, bij zomerstalvoeren op 2 ton. Je mist dan het traject waarin het snelst droge stof gevormd wordt en dus blijft iets opbrengst liggen. Bij de beweidingssystemen zijn er ook beweidingsverliezen door vertrapping en besmeuring. Hoe extensiever het gebruik, hoe groter de verliezen.
Plannen van zomerstalvoeren is niet altijd gemakkelijk. De grasgroei moet worden ingeschat om altijd op de juiste opbrengst te kunnen maaien.

Kosten vallen mee

Wie vlot wil werken gebruikt een combinatie van een opraapwagen en frontmaaier. Dan is het verse gras in één werkgang te halen. Met zo’n € 20.000 zijn al een tweedehands frontmaaier en opraapwagen te koop. Een doseerwagen verhoogt de prijs iets; het voeren wordt wel een stuk gemakkelijker. 20 procent voor rente, onderhoud en afschrijving en wat meer diesel geeft jaarkosten van circa € 4.000. Op 100 koeien is dat € 40 per koe. Zomerstalvoeren gaat vaak over een periode van minimaal zeven maanden (half maart tot half oktober). Dat betekent kosten van ongeveer 20 cent per koe per dag. Die kosten worden een stuk hoger als ook een trekker moet worden aangeschaft om de trein intact te houden en niet steeds aan en af te moeten koppelen.

 

Voor wie?

Mogelijk hebben veehouders meer focus op bedrijfsontwikkeling en door de lage melkprijs heeft een investering in zomerstalvoeren niet de hoogste prioriteit.

Wie arbeid over heeft door automatisering of omdat bijvoorbeeld de bedrijfsopvolger meer thuis is, kan een efficiëntieslag maken door minder te verliezen en de voerbenutting op te krikken. Veehouders die zomerstalvoeren zien vooral toegevoegde waarde in het najaar.

Vers is beter

Beweiders klagen dat koeien najaarsgras matig vreten en in de kuil is het gras van mindere kwaliteit. Door vers te voeren blijven de benutting en opname beter op peil, is de ervaring.

In het kader van fosfaatbenutting en fosfaatproductie kan een hogere drogestofbenutting betekenen dat binnen de – nog te stellen – grenzen een paar koeien meer gemolken kunnen worden. Ook bedrijven met een kleine huiskavel kunnen deze ‘vergroten’ door zomerstalvoeren. Voeren van vers gras betekent geen conserverings- en beweidingsverlies. Wie dat voordeel weet te benutten heeft ook een kans om financieel een stap vooruit te maken.

Laatste reacties

  • groot731


    hebben het ook jaren gedaan, maar in een week als deze mis ik het zwarte banen trekken beslist niet, en het 7 dagen in de week 2 keer daags halfuur driekwartier een verse wagen halen ook niet.....nu 1 keer daags een wagen mengen een half uurtje en klaar.....en ook veel constanter voor de koeien.

     

  • tinus888

    en de verdichting

  • tikka


    weide verliezen vallen volgens mij wel mee hier bij veel etgroen, en ik zie de koeien graag buiten lopen. de najaarsverliezen zijn volgens mij ook kleiner als vroeger, de herfst is minder koud en nat de laatste tien jaar.

  • Hofstee dairy

    Helemaal mee eens groot731. Zo denk ik er ook over.
    Die 20% BEX voordeel zit ik met summer feeding nu ook op.

  • W Geverink

    Klopt Tikka. Bij weiden ligt het er aan wat je als verlies wil zien. Zelf vind ik dat er bij weiden weinig tot geen verliezen zijn. Gras dat wordt platgetrapt  of dood gaat zorgt dat mijn grond beter het water en de nutrienten vast houdt en dat de wormen en ander bodemleven gevoerd worden. Het wordt afgebroken opgevreten en uitgescheten en daarna wordt het gewoon weer door het gras opgenomen. 

  • farmerdude

    De zode blijft ook veel beter bij weiden, bji veel maaien toch een hollere zode.

  • agro1

    zolang de koetjes te voet van gras naar melkerij kunnen, is er geen probleem. anders wordt het, als de afstanden te groot worden, of als er obstakels, zoals een weg zijn. ook het veelgepromote landruilen zal mogelijk soepeler verlopen, de noodzaak van maïs vervalt, gras is ook mogelijk. bij een redelijk omvangrijke veestapel en navenant maaiareaal, lijkt mij bedrijfszekerheid van mechanisatie van 'levensbelang'. volgens mij is het niet verantwoord om de in het stukje vermelde kostprijsberekening zoutloos te consumeren, ahum, zo kan ie wel weer. voed de wereld en verhonger.

  • frl

    Wijnand wil de koeien ook uit de wei.

  • Wijnand Hogenkamp


    Frl: Mijn mening over weidegang staat los van de inhoud van het artikel.

    groet, wijnand 

     

  • mtseshuis

    Zomerstalvoeren verveelt snel, ondanks hogere benutting, jaren op de herfstdag gedaan met enorme melk en eiwitprodukties, maar als het weer nu mooi is gaat het in 1 keer in de kuil, klaar! Koeien horen buiten, niks anders!

  • mtseshuis

    Met een flinke bak bijvoer kun je het weidegras goed benutten en toch profiteren van lage kosten dmv beweiden, eiwit hoeft er dan praktisch niet bij met mooie produkties, ook nog eens constant. Bij slecht weer gooi je er een beetje eiwit bij en klaar.

  • alco1

    Zomerstalvoeren vindt ik het mooiste werk wat er is!
    Daarnaast is weidegang ook geweldig. Maar nu te stellen dat koeien buiten horen vindt ik te kortzichtig. Vooral als de motivatie is dat het vroeger ook zo was. Ja, nog veel vroeger sliepen de mensen ook nog onder een steen. Moeten wij daar in terug?
    Behuizing en stalling noemt men ook wel eens ontwikkeling.

  • Mozes

    Het grootste nadeel van zowel beweiding als zomerstalvoedering is dat je voldoende groeitrappen moet maken. Dat vereist dat je heel regelmatig een klein stuk moet inkuilen. 

  • kleine boer

    Deze zomer een verdroogde 2e snee met veel stengel op gevoerd opstal super van gemolken 

  • H Zonderland


    Groenbemesters zoals italiaas/Japanse haver stalvoeren met aardappelvezel is hier een ideale combinatie in de herfst. Materiaal goed op de banden zetten loont.

Laad alle reacties (11)

Of registreer je om te kunnen reageren.