Redactieblog

3872 x bekeken 13 reacties

‘Volksgezondheid volgens professor Katan’

Fipronil in een ei is even schadelijk als een paar druppels rode wijn, aldus professor Katan. De NVWA verwart normoverschrijding met gevaar voor de gezondheid.

Te midden van alle eierellende was er een moment om te glimlachen: een interview op NPO Radio 1 met professor Martijn Katan. Katan, inmiddels al een aantal jaren met pensioen, is hoogleraar Voedingsleer geweest aan de VU in Amsterdam. Hij is een goede wetenschapper, maar vooral bekend van zijn bijdragen aan het publieke debat.

In het interview legde hij uit dat ooit een aantal mensen geprobeerd heeft zelfmoord te plegen door een volle fles onverdunde fipronil op te drinken, maar dat dat niet gelukt was. Zijn conclusie: als je maar voldoende fipronil-eieren eet, word je misschien wel ziek, maar eerder van te veel eieren dan van de fipronil. Om de publieke gekte rond voedselschandalen wat in te dammen, leek het hem wenselijk de schadelijkheid van een stof ook te publiceren ten opzichte van de schadelijkheid van rode wijn. Fipronil in een ei is dan even schadelijk als een paar druppels rode wijn, aldus Katan. Proost.

‘Als je maar voldoende fipronil-eieren eet, word je misschien wel ziek, maar eerder van te veel eieren dan van de fipronil’

Katan legde in het interview ook uit hoe de gezondheidsnormen voor dit soort stoffen tot stand komen. Men test met proefdieren, zoals muizen of ratten, hoeveel van het spul ingenomen moet worden alvorens er negatieve verschijnselen optreden. Die hoeveelheid vertaalt men naar het menselijk lichaam en voor de zekerheid wordt de norm dan gesteld op pak hem beet 1/100ste daarvan.

Daaruit volgen twee dingen. Ten eerste weet de producent dan wat mag en wat niet; als je boven de norm komt, wordt het product verboden en vernietigd. Dat is, aldus Katan, nodig om te voorkomen dat producenten van voedingsmiddelen ons stiekem vergiftigen. Katan is dus voorstander van strenge normen, want die garanderen onze voedselveiligheid. Het tweede dat uit zijn redenering volgt, is dat producten die de norm enigszins overschrijden niet gevaarlijk zijn voor de volksgezondheid; je kunt ze bij normaal gebruik nog prima eten. Je komt pas in de gevarenzone als er 20 of 50 keer zoveel in zit als toegestaan. Bij de fipronil-eieren schijnt het om beperkte overschrijdingen te gaan, dus is het voedingstechnisch gezien onzin om ze weg te gooien. Dat weggooien is alleen nodig om geen enkele discussie over de veiligheid van ons voedsel te krijgen. De sector zelf heeft er het meeste belang bij dat soort discussies te voorkomen, dus haal je de fipronil-eieren zo snel mogelijk terug uit de winkel.

‘Het weggooien van de fipronil-eieren is alleen nodig om geen enkele discussie over de veiligheid van ons voedsel te krijgen’

Conclusie, het fipronil-schandaal is geen vraagstuk van vergif en ziekte, maar een vraagstuk van vertrouwen en communicatie. Wat ik de afgelopen weken gezien heb is dat de NVWA daarvan geen bal verstand heeft.

‘Het fipronil-schandaal is geen vraagstuk van vergif en ziekte, maar een vraagstuk van vertrouwen en communicatie’

De taak van de NVWA is de normen te handhaven en het vertrouwen van de consument daarmee te ondersteunen. De norm wordt overschreden, maar de volksgezondheid komt daarmee niet in gevaar. Dat hadden ze moeten zeggen.

Laatste reacties

  • husky

    Oftewel een storm in een glas water, met als resultaat dat er weer bedrijven zullen verdwijnen, wat zullen de zogenaamde dierenvrienden zich in de handen wrijven.
    Je kunt er "gif" op innemen dat er ook weer een keer wat gebeurt in de varkenshouderij.......

  • Henk Tennekes

    De toelaatbare dagelijkse opname (ADI), die levenslang mag worden geconsumeerd, is voor fipronil 0,2 μg/kg, gebaseerd op de dosis die in een chronische studie van 2 jaar in ratten geen schadelijke effecten veroorzaakte. Daarnaast wordt voor korter durende blootstellingen gewerkt met de zogenaamde acute referentie dosis (ARfD) van 9 μg/kg, die gebaseerd is op een kortdurende neurotoxiciteitsstudie in ratten. Volgens het Duitse Bundesinstituut für Risikobewertung (BfR) variëren de bij de huidige onderzoeken aangetroffen waarden van fipronil en de daarbij horende afbraakproducten in België van 0,0031 tot 1,2 mg/kg in eieren. 1200 microgram fipronil per kg ei = 1,2 microgram fipronil per gram ei. Een ei kan tot 75 gram wegen, dat betekent bij consumptie een fipronil belasting van maximaal 75 x 1,2 = 90 microgram. Dat betekent dat bij consumptie door een kind van 10 kg de ADI 45 keer wordt overschreden en de ARfD precies wordt bereikt. Het BfR schreef in haar risico analyse: " Unter Berücksichtigung der von der EFSA (2006) abgeleiteten ARfD für Fipronil (0,009 mg/kg KG) ergibt die Abschätzung der akuten Exposition auf Basis europäischer Verzehrsdaten für Hühnereier in Kleinkindern (UK) eine Überschreitung der ARfD. Auf Basis dieser Datenlage ist eine akute gesundheitliche Gefährdung dieser Verbrauchergruppe durch belastete Hühnereier möglich."

    Ik daag Martijn Katan uit te zeggen wat er verkeerd is aan de Duitse risico analyse.

  • oorspronkelijk

    uiterst belangrijk
    niet twijfelen goed of slecht
    terecht vragen stellen en niet in passende methode verzinken
    dieren vrienden reken ik me toe,ik heb al veel omwille van de € zien omzeilen.
    bij twijfel:"" ik wist het niet is over de datum""

  • Henk Tennekes

    Zoals ik het zie worden pluimveehouders het slachtoffer van een overheidsinstantie die in november 2016 niet onmiddelijk ingrijpt als duidelijk wordt dat fipronil wordt gebruikt hun bedrijven, en van hooggeleerde toxicologen die na het bekend worden van de besmetting van eieren gefundeerde risico-analyses naast zich neer leggen en het probleem gaan bagatelliseren door onnozele vergelijkingen met de risico's van wijnconsumptie en de behandeling van herdershonden tegen vlooien en teken. Het gevolg is dat berichtgeving uit Nederland over fipronil in het buitenland als ongeloofwaardig wordt beschouwd. Dat betekent reputatieschade voor hele agrarische sector.

  • glaasje

    Het lijkt zo langzamerhand standaard in Nederland te worden om elk jaar een sector om zeep te willen helpen. Elk jaar is er wel wat. Nu de pluimveesector, afgelopen jaren melkveesector - varkenshouderij, komkommer en fruittelers en paardevlees en de geitenhouderij. Het lijkt wel afgesproken werk te worden, wie is nu aan de beurt. Geen enkel land in de wereld helpt zijn eigen agrarische sector om zeep behalve Nederland. Nederlandse agrarische hoorde ik laatst zijn de besten van de wereld, ook met het minste antibiotica verbruik, maar daar rept de media met geen woord over, nee sensatie maken over de eieren is veel belangrijker. Om je kapot aan te ergeren. Natuurlijk voedselveiligheid is ontzettend belangrijk maar je kunt ook erg gaan overdrijven. Wij eten er in ieder geval geen eitje minder om helaas veel anderen wel.

  • Tiss te triest voor woorden dat de kopstukken vanuit de ministeries en NVWA ,door het falen van de door deze mensen aangestuurde voedsel en waren autoriteit, nog hun functie mogen uitvoeren en voor dat wanbeleid ook nog goed betaald worden.In het hok ermee 24 uur per dag 7 dagen in de week aan't werk en niet eerder er weer uit dan dat alles klip en klaar op tafel ligt .En dan dat vragen stellend clubje politici uit de tweede kamer .Het had hun gesiert ( de enkele goede daargelaten)als kamerbreed zich te begeven naar deze hardwerkende ondernemers.Fipronil is net zo schadelijk als twee druppels rode wijn,zegt wetenschapper prof. Katan . Maar alvast bedankt de imago schade doet al z'n werk .De NVWA is de koude saneerder van veel ,maar nu de eiersector .

  • Bennie Stevelink

    @glaasje, je stelt: "Geen enkel land in de wereld helpt zijn eigen agrarische sector om zeep". Dat is onjuist, overal waar socialisten aan de macht zijn wordt de voedselproductie afgebroken. In de jaren dertig in de Sovjet Unie. Enkele miljoenen plattelanders zijn door staatstereur gedood. Daarna zijn tussen de 10 en 20 miljoen mensen gestorven door hongersnood.
    In China zijn door socialistisch beleid tussen de 30 en 50 miljoen mensen gestorven van de honger.
    In Noord Korea zijn honderdduizenden gestorven van de honger.
    Op dit moment is er toenemende voedselschaarste en dreigende hongersnood in Venezuela.
    Overal waar socialisten aan de macht zijn volgt binnen tien tot twintig jaar voedselschaarste of zelfs hongersnood.

  • Zents beheer

    @Bennie, klopt. De reden hiervan ligt deels in het feit dat productie van voedsel een rechtstreekse binding heeft met grond/land. Van ouds hebben socialisten niets met land/landeigenaren, in hun ogen uitbuiters van de arbeid. Soms hadden ze deels gelijk maar bij herverdeling van land trad meestal verschraling en instorting van de productie op. Een goed voorbeeld is Zimbabwe, Cuba, werken op het land en kennis van voedselproductie is kennelijk geen socialistisch dingetje.

  • Zents beheer

    We gaan trouwens een beetje out of topic . Dat de hele Fipronil hype meer een vraagstuk van vertrouwen en communicatie is lijkt me helder. Daar zijn we als sector nu eenmaal niet zo goed in. Uit handen geven zou beter zijn maar we wachten zolang tot het kwaad is geschied. Een ander belangrijk ding is beeldvorming / imago. Je leest overal in en op de burger media dat dit weer een gevolg is van wat zij noemen de "bio-industrie" . Met gelijk de opmerking dat ze voortaan biologisch kopen of dat allang deden. Het merendeel doet dit dus niet maar krijgt er schijnbaar een fijn gevoel bij om dit te beweren. Dat bij dit Fipronil schandaal juist de biologische sector zwaar oververtegenwoordigd is schijnt niet te deren. Al spuiten ze ook gif, uiteindelijk varen ze hier wel bij. Beeldvorming/ imago/communicatie .

  • Bennie Stevelink

    Laten we inderdaad on-topic blijven @Zents beheer.
    De affaire heeft duidelijk gemaakt dat de kwaliteitsborging onvoldoende was. Hierbij moet vooral begrepen worden dat kwaliteitsborging twee doelen dient: fysieke veiligheid van de consument en daarnaast het veilig stellen van verkoop en vertrouwen in merken door negatieve gevoelens te voorkomen.

    Ik merk dat in de melkveehouderij nog steeds veehouders zijn die de kwaliteitsborging alleen begrijpen vanuit het belang van de fysieke veiligheid van de consument. Maatregelen die bedoelt zijn om negatieve gevoelens te voorkomen die schadelijk kunnen zijn voor de verkoop worden vaak niet begrepen. Ze noemen dat "kleuter klas maatregelen".
    Ze mochten willen dat ze in de pluimveehouderij de "kleuter klas maatregelen" beter op orde hadden gehad. Dan was het huidige drama aan hun voorbij gegaan.

  • Zents beheer

    Bennie, zucht.................

  • alco1

    @Bennie. Over je laatste. Jezelf complexen aanpraten is ook erg.
    Het fiasco van de nvwa aangrijpen om daarmee boeren te verwijzen, duid erop dat je iets niet wilt begrijpen.
    Voor alle duidelijkheid: Als de consument iets in zijn hoofd heeft is dat bijna onmogelijk daar iets aan te veranderen.
    Maar er wordt zo vaak door boeren zelf iets aangesneden waarbij net wordt gedaan dat het andere totaal verkeerd is.
    Zelfs lopen sommige maatregelen al voor de karavaan uit.

  • koster

    @Henk
    "...in België van 0,0031 tot 1,2 mg/kg in eieren. 1200 microgram fipronil per kg ei = 1,2 microgram fipronil per gram ei. Een ei kan tot 75 gram wegen, dat betekent bij consumptie een fipronil belasting van maximaal 75 x 1,2 = 90 microgram. Dat betekent dat bij consumptie door een kind van 10 kg de ADI 45 keer wordt overschreden en de ARfD precies wordt bereikt. "
    1,2/mg per kilo ei is 0,09mg/ei van 75 gram
    0.09 mg is 90 ug

Laad alle reacties (9)

Of registreer je om te kunnen reageren.