Zo geven 3 boeren de melkstal een grote beurt

Hoe geef je je melkstal een grote schoonmaakbeurt; 3 boeren vertellen. De een doet het jaarlijks, de ander zelfs elke maand.Het schoonmaken van de melkstal. Het is een klus die elke dag terugkomt, of het nou gaat om een visgraat of om melkrobots. Maar de verschillende melksystemen krijgen daarnaast ook een grote schoonmaakbeurt. Meestal gebeurt dat een keer per jaar, soms vaker. Boerderij sprak met 3 veehouders en vroeg naar hun werkwijze. Hoe houden ze hun robots, carrousel en 2x12 zij-aan-zijmelkstal schoon?Hogedrukspuit gemene delerDe gemene deler is dat de 3 veehouders aan het begin een hogedrukspuit gebruiken. Bij de melkrobots en carrousel gebeurt dat niet altijd vol gas. Daarvoor zijn de technische onderdelen te gevoelig. Bij de 2x12 kan dat wel, al worden de kabinetten dan overgeslagen. De elektronische delen van de melkstal worden vaak na afloop met een emmer met sop, borstel en doek gedaan. Wel of niet inschuimenWat verschilt, is dat niet elke veehouder zijn melkstal inschuimt. De een vindt dat noodzakelijk, terwijl de ander liever wat langer alleen water gebruikt om de melkstal schoon te krijgen. De schoonmaak eindigt in alle gevallen met het afspoelen met water (lagere waterdruk). Opvallend is verder dat de veehouder met een melkcarrousel een verreiker gebruikt om van bovenaf alles schoon te spuiten._{Lees verder onder de foto}Herbert Stamsnijder (43) boert in Enter (Ov.). In maatschap met zijn ouders Herman (69) en Lidy (69) heeft hij een veebedrijf met 140 melkkoeien, 70 stuks jongvee en 80 ha land. De 3 melkrobots krijgen 2 schoonmaakbeurten per jaar. - Foto: Ruud Ploeg‘We zetten de melkrobots elk half jaar in de shampoo’Herbert Stamsnijder uit het Overijsselse Enter melkt zijn koeien met 3 Boumatic-melkrobots; 2 enkele en 1 dubbele. De 3 melkrobots krijgen elk half jaar een grote schoonmaakbeurt. Stamsnijder doet dat meestal samen met een stageloper of zaterdagkracht. Dat gaat vlot, het duurt gemiddeld 3 kwartier per robot. “We werken met een warmwatercircuit in de stal en daar is een hogedrukspuit op aangesloten. Die spuit – met handwarm water van 35 graden – bevindt zich op korte afstand van de melkrobots en met een kleine aanpassing kan ik de robots vlot inschuimen.”10 minuten inweken is voldoendeStamsnijder haalt eerst de reguliere spuitlans van de hogedrukspuit af en vervangt die door een kleinere lans met daaronder een shampoobus. Een halve liter shampoo en water worden vermengd en Stamsnijder kan zo snel de robots en vloeren (schone en vieze kant) inschuimen. “Ik laat alles daarna ongeveer 10 minuten inweken. Dat is voldoende om de vetlaag van de mest af te breken. Vervolgens spoelen we met water af. Dat is afdoende, ik hoef nooit extra te boenen.”Vol gas aan de ‘koeienkant’Met melkrobots moet Stamsnijder uiteraard wel voorzichtig zijn. Het elektronische bovengedeelte van de robots schuimt hij niet in. “Daar halen we alleen soms een lapje overheen. Maar zelfs dat is zelden nodig. We hebben een overdruksysteem in de robots en drukken er dus extra lucht in. Het verstoft daardoor nauwelijks.” De hogedrukspuit zelf kan Stamsnijder instellen. Voor de ‘koeienkant’ van de robots geeft hij vol gas, aan de schone kant is dat 20% (50 bar).Per beurt wisselt Stamsnijder wel shampoos af. De ene keer is het een normale shampoo, vooral bedoeld voor de mest. De andere keer is het een shampoo op zuurbasis die kalk afbreekt. Die afwisseling werkt goed.Zuinig op melkrobotsStamsnijder is sowieso zuinig op zijn melkrobots. Naast de 2 grote beurten ruimt hij elke dag een kwartiertje per robot in voor het dagelijkse schoonmaken. Ook dan werkt hij met de hogedrukspuit met 2 standen. “Dan blijf ik van de techniek af, maar maak ik alleen de vloeren en melkbekers schoon. Zo zijn er geen melk- en mestresten. Dat is ook een mooi controlemoment om te kijken of er bijvoorbeeld lekkende slangen zijn. Het is extra onderhoud en het is voor mij een prettige manier van werken.”_{Lees verder onder de foto}Jan Dijkhuizen (48) boert in Wilhelminaoord (Dr.). In vof met Jeroen Los (41) heeft hij een veebedrijf met 140 melkkoeien, 116 stuks jongvee en 117 ha land. De 2x12 zij-aan-zijmelkstal krijgt 12 keer per jaar een grote beurt. Dat is een klus van 3 uur. - Foto: Anne van der Woude‘Melkstal krijgt iedere maand een grote beurt’Jan Dijkhuizen in Wilhelminaoord (Dr.) maakt zijn 2x12 zij-aan-zijmelkstal van GEA relatief vaak schoon. De jaarlijkse grote beurt gebeurt bij hem maandelijks. “We hebben veel excursies en open dagen vanwege onze architectonische stal. Dan moet alles – en dus ook de melkstal – netjes zijn.”Alleen van de elektronica blijf ik afDagelijks neemt Dijkhuizen de 2x12 sowieso onder handen. Een klusje van 20 minuten. Dan schuift hij na het melken alle mest via gaten in de muur de put in. Daarna spoelt hij vloeren, muren, hekwerk en melkklauwen af. Dat doet hij met een dikke slang van 32 millimeter met een druk van 5 bar en veel water. Dijkhuizen: “Het is vooral wegspoelen zonder hoge druk. Alleen van de elektronica blijf ik af.” De maandelijkse grote schoonmaak duurt meestal 3 uur. Dat doet Dijkhuizen met een hogedrukspuit met een vuilfrees op de lans. “Daar zit een soort pennetje in dat op en neer gaat, waardoor het water als het ware meer kracht krijgt. Dat werkt ideaal tegen vastzittende mest. Ik gebruik het voor muren, vloeren en hekwerk.”‘Geen schuim vanwege plastic en rubber in melkstal’Dijkhuizen werkt dan wel alleen met water. Hij is geen fan van schuim of andere inweekmiddelen. “Dat vind ik te agressief. Voor mijn eigen gezondheid lijkt het me niet ideaal en het is ook slecht voor de kunststof en rubber delen in de melkstal. Schuim vreet uit. Dan spuit ik liever wat langer schoon met alleen water.”Dijkhuizen gebruikt de hogedrukspuit niet voor alle delen van de 2x12. Van de kabinetten en het technische gedeelte blijft hij af. Die delen gaat hij af met een emmer, een borstel en dezelfde shampoo die hij voor zijn auto gebruikt. Die shampoo is beter voor het plastic in de melkstal.“Het is arbeidsintensiever en je krijgt er vanwege de hoogte van de kabinetten een beetje een lamme arm van, maar ik ben ervan overtuigd dat dit beter voor de melkstal is.” Na afloop spoelt de veehouder de kabinetten voorzichtig af met een waterslang. Dat is een soort tuinslang met handsproeier. Er komt relatief weinig water uit.Zorgvuldig werkenDijkhuizen is tevreden over de zorgvuldige manier van werken. In de loop de jaren is er maar een keer iets misgegaan. “In het begin gebruikten we de hogedrukspuit ook voor de technische delen. Daar zijn we snel mee gestopt toen we een bedieningskastje kapot spoten.” _{Lees verder onder de foto}Arie van Creij (59) boert in Haps (N-Br.). De Vof van Creij Dairy (met Gerrie (58) en zoons Jeroen (31) en Rob (28) heeft 350 melkkoeien, 150 stuks jongvee (grotendeels uitbesteed) en 140 ha land. De 34-stand melkcarrousel krijgt 1 keer per jaar een grote schoonmaakbeurt. - Foto: Van Assendelft Fotografie‘Melkcarrousel krijgt een keer per jaar een grote schoonmaakbeurt’Arie van Creij in Haps (N.-Br,) melkt zijn koeien in een 34-stands melkcarrousel van Boumatic. De draaimelkstal krijgt elk jaar in de zomer een grote beurt. Een van de Van Creijs doet dat samen met 1 of 12 vakantiekrachten. “Het is een flinke klus die direct na het melken begint en tot ongeveer 16.00 uur duurt”, Van Creij. “Eerst zetten we de hele carrousel een uur lang in het schuim; binnen en buiten. Dat doen we met de voerbakken, de melkstellen, de poortjes, de muren, de vloeren én de techniek. Daarna laten we alles 1,5 uur intrekken.”Voor de grote beurt zetten we verreiker binnenVoor de volgende stap haalt Van Creij er een verreiker bij. Daarvoor hoeft hij alleen de glazen deur voor de carrousel open te zetten. Met behulp van deze verreiker torent van Creij in een bak ruim boven de carrousel uit. Op die manier kan hij van bovenaf heel secuur alle leidingen schoonspuiten. Dit gebeurt met een hogedrukspuit, maar het is meer spoelen dan spuiten. “We houden voldoende afstand”, aldus Van Creij. “De hogedrukspuit staat alleen vol aan bij de voerbakken of de mestplaten waar de koeien met hun kont tegenaan staan. Maar bij andere delen zijn we voorzichtiger. Bij de melkmeters en zeker bij de elektronica . Daar hebben we één keer kortsluiting mee gehad. Sindsdien spuiten we er zorgvuldig omheen.”Alle 34 voerbakken leegscheppenDe elektronica maakt Van Creij pas na het spuiten schoon. Dat doet hij met een emmer met sop en een borstel en doek. Vervolgens schept hij alle 34 met water volgespoten voerbakken een voor een leeg. Een flinke klus, maar de bakken leegtrekken heeft volgens Van Creij geen zin. Die zitten vaak al snel verstopt. Ook blijft de veehouder de carrousel van boven naar onderen schoonspuiten, tot ook de laatste voerresten weg zijn. Daarna laat hij de melkstal voor de tweede melkbeurt een keer proefdraaien.Verlichting aan tijdens de grote beurtVan Creij merkt na een paar jaar dat de draaimelkstal redelijk goed schoon te houden is. Het voersysteem en de verlichting zijn volgens hem de gevoeligste onderdelen. “De verlichting laten we tijdens de grote beurt altijd aanstaan. Zo zie je het meteen als er iets misgaat.”Naast de grote beurt spuit Van Creij elke dag de buitenring van de carrousel schoon met lage druk en veel water. Maandelijks doet hij de binnen- en buitenring met een hogedrukspuit.