Zelf boerengrond maken (2)

Veehouder Bjørn Aasen in Tynset maakte twee percelen van 15 hectare nieuwe landbouwgrond. Hoe ging hij te werk en wat heeft dat gekost?In mijn vorige blog beschreef ik hoe veehouder Bjørn Aasen er uiteindelijk toe kwam om zelf grond te maken. Na het proefgraven en goedkeuren van de percelen volgde een inspectie op cultuurhistorische waardevolle zaken als  oude steenmuurtjes. Gelukkig waren deze niet aanwezig en kon veehouder Bjørn Aasen het hele gebied ontbossen. De bomen zaten in oogstklasse 2 tot 5 (het meeste in 3). Dat leverde dus niet zo’n enorme oogst op: 650 kuub hout. Netto-opbrengst, na aftrek van de processor (houtoogstmachine): €7.390.Inzet materieel
Daarna begon het graafwerk. 12.000 kuub grond werd verplaatst van de rijkere gebieden naar de armere. De weg werd lager aangelegd, zodat Aasen ook die grond kon gebruiken. De stenen uit het land gebruikte hij om de weg mee aan te leggen en op te vullen. In totaal werd ongeveer 4.000 kuub steen, 800 aanhangwagens vol, uit het land gehaald.
Aasen had een loonwerker ingehuurd. De graafmachine verwijderde de boomstronken. Twee bulldozers verwijderden de grove bovenlaag en de grote stenen. Twee dumpertrucks vervoerden de 12.000 kuub goede grond naar het gebied waar de grondlaag minder dik was. Daarnaast werden trekkers met aanhangwagens en stenenrapers ingezet om de grote stenen te verwijderen. Vervolgens kwamen de ploeg en de steenhark om de kleinere stenen weg te halen. De grond werd als laatste verrijkt met minstens 150 kuub mest per hectare, in drie jaar.
Een kameraad van Aasen stelde voor de stenen te verkopen aan tuincentra. Als Aasen even alle stenen zou wassen en sorteren, zou de vriend wel voor de bigbags zorgen. Dat plan is toch maar niet doorgegaan.Alle kosten op een rij
-bulldozer 1.150 NOK (€154,50) per uur, 160 uur aan het werk: 185.000 NOK (€24.855)
- graafmachine zonder chauffeur, 225 uur tot 400 NOK (€53,75) per uur: 90.000 NOK (€12.091)
- twee dumpertrucks zonder chauffeur, 2x70 uur à 350 NOK (€47,00) per uur: 50.000 NOK (€6.717)
- chauffeurs, geen vrijwilligers;  door veel zelf te doen zijn uurkosten laag, 365 uur à €33,50: 90.000 NOK (€12.091)
- eigen trekkers, met aanhangwagens en steengereedschap, 8 uur per dekar x 95 da = 760 uur à 500 NOK (€67,20) per uur (kostendekkend): 380.000 NOK (€51.052)
- omheining, materiaal, graafmachine en manuren, 10 cm stolper, 1.100 meter: 80.000 NOK (€10.747)
Totale kosten 875.000 NOK voor 95 dekar geeft een kostenpost van 9.210 NOK per da (€11.500 per hectare).Rendabel
Is dit rendabel? Ja, voor deze boer in deze situatie was dit rendabel. Alle kosten voor het ontginnen van grond zijn belastingvrij. Dat betekent een aftrek van de belasting van 30 procent, terwijl de kosten van huren of kopen van grond niet aftrekbaar zijn.  Met die aftrek kwam Aasen op een netto-kostenplaatje per da van 6.447 NOK (€866). Een huursom van 250 NOK (€33,50) per hectare en een rente van 3 procent zou hoger uitkomen: 8.333 NOK (€1.119,50) per da. Daarnaast heeft de veehouder nu het voordeel van minder transportkosten en is zijn aandeel eigen grond gestegen, wat een hogere waarde voor zijn totale bedrijf tot gevolg heeft.
Zelf grond maken blijft een ingrijpende kostenpost. Bovendien liep dit hele project over meer dan drie jaar. Aarde maken in zes dagen, dat hebben we hier nog niet helemaal voor elkaar.