Weiden zonder afrastering werkt

Het is mogelijk om koeien te weiden met signalen, zonder zichtbare afrastering, blijkt uit Nederlands onderzoek. Een stap verder is gps, waarbij geen ringleiding nodig is.“We kunnen koeien weiden zonder zichtbare afrastering”, concludeert Pieter Hogewerf, onderzoeker van Wageningen UR Livestock Research, na afsluiting van het project GrazeGuide. Daarin zijn proeven gedaan met het weiden van melkvee op percelen zonder zichtbare afrastering.
De koeien leren snel, vertelt Hogewerf. “We zagen na een dag dat ze al weten dat er na een waarschuwingssignaal een correctiesignaal volgt. Dan draaien koeien zich al om bij nadering van de virtuele afrastering en het horen van het geluid om een schok te vermijden. De methode werkt goed, de dieren blijven binnen de virtuele omheining, ook koeien die tochtig werden.” Deze beweidingsmethode lijkt geen nadelige effecten op dierenwelzijn en melkproductie te hebben. Een randvoorwaarde is dat de strip groot genoeg is.Ontwikkeling gps-sturingIn de proeven is gewerkt met een ingegraven ringleiding. Dat is niet praktisch en te duur als er meer percelen zijn. “Daarom zoeken we naar systemen die gebruikmaken van gps”, zegt Hogewerf. Met gps-technologie is het mogelijk om een virtuele grens te definiëren en daarna signalen af te geven via positiebepaling in de halsbandsensor. Daarmee zijn de grenzen van het te begrazen gebied eenvoudig aan te passen en met gps heb je meer mogelijkheden om koeien te sturen. In de proeven zijn al gps en 3D-sensoren gebruikt. Als vervolg op het GrazeGuide-project wil Wageningen UR Livestock Research samen met Courage en commerciële partijen een nieuw project opzetten voor verdere ontwikkeling van gps-technologie om koeien in de wei te sturen. Weidegang stimulerenHet doel van GrazeGuide is het keren van de opstaltrend. Weiden zonder afrastering maakt efficiënt graslandgebruik mogelijk met weinig arbeid. “We willen weidegang stimuleren, ook bij veehouders die opstallen. Als het lukt om met nieuwe technieken als gps weidegang zonder afrastering mogelijk te maken, scheelt dat veel arbeid”, zegt Hogewerf. “Dan is efficiënte benutting van vers gras door weiden mogelijk. Bijvoorbeeld met stripgrazen, waarbij melkvee een hoog percentage afgraast. Dan kunnen veehouders achter de computer gedurende de dag ‘de virtuele draad verzetten’ door andere gps-coördinaten in te geven.” Noors virtueel draadje houdt geiten binnen de lijntjesHet Noorse bedrijf Fenceless heeft al een draadloze afrastering op de markt gebracht. Het systeem is ontwikkeld door een geitenhouder in samenwerking met wetenschappers. Het stond onlangs op de innovatiebeurs GFIA in Utrecht.
De geiten hebben een halsband met een gps-zender om. Online kan de veehouder een perceel inplotten, als het ware een virtueel draadje spannen. Gaat een dier daar overheen dan krijgt het een waarschuwingstoon te horen. Gaat het niet terug, dan volgt een stroomstootje. Ervaringen van de eerste gebruikers wijzen uit dat de dieren snel leren om de stroomstoot te vermijden en binnen de virtuele lijntjes te blijven.
De zender weegt nu nog 470 gram en kost  € 265 per band, maar dat kan snel minder worden als het apparaat in productie komt, is de verwachting. Het wordt nu getest door veertig boeren in Noorwegen, die samen 1.400 dieren met een band hebben lopen.
Het systeem is ontwikkeld door een geitenhouder in bergachtig gebied, waar het lastig is om echte draden te spannen. Een gps-systeem betekent dan al snel een flinke verbetering. Maar volgens de ontwikkelaar is het ook prima bruikbaar voor rundvee in vlak terrein.Auteurs: Johan Oppewal en Janet Beekman