Voer aanschuiven: zo doen deze boeren dat

3 boeren vertellen hoe zij het voer in hun stallen aanschuiven. Wat zijn de voor- en nadelen?➤ Martin Verhoef: flexibel en vlot werken met schuif voor minishovel
➤ Marcel Meijer: we houden veel minder restvoer over
➤ Johan Kets: de koeien telkens mooi extra controlerenVoer aanschuiven. Het is een klus die elke dag een paar keer moet gebeuren. Veel boeren rijden met een trekker of shovel door de stal en hebben voorop oude trekkerbanden gemonteerd die naar elkaar toe draaien.Minishovels met schuiven komen ook vaak voor. Intussen neemt de automatisering op dit vlak steeds meer toe. Op veel bedrijven zijn voeraanschuifrobots niet meer weg te denken. Boerderij zet deze 3 werkmethodes op een rij en benoemt de voor- en nadelen.Extra controlemomentHet gebruik van trekker en (mini)shovel – in combinatie met trekkerbanden of schuif – heeft grofweg 2 voordelen. De machines laten je niet snel in de steek en de boer heeft het voordeel dat die een extra controlemoment voor de koeien heeft.Daar staat tegenover dat voer aanschuiven zo tijd en diesel kost. Al is dat beperkt en worden trekker en shovel voor heel veel andere dingen gebruikt.Dure robot, goedkope stroom

Onderhoud is een ander punt. Al geldt dat ook voor een voeraanschuifrobot. Zo’n systeem kost geen tijd of diesel en draait 24 uur per dag. De robot verbruikt alleen stroom en dat is relatief goedkoop. Een robot is echter duur in aanschaf en kan in een stal met ongelijke vloer soms storingsgevoelig zijn.➤ ‘Flexibel en vlot werken met schuif voor minishovel’Martin Verhoef hoeft maar in één stal te zijn als hij het voer moet aanschuiven. Zijn jongvee is grotendeels uitbesteed. Alle dieren staan in een grote ligboxenstal. Het voer aanschuiven doet hij met een minishovel met een verstelbare voerschuif met hydraulische cilinder. “Die kan ik zowel links als rechts instellen. Dat werkt ideaal.”
_{Lees verder onder de foto‘s}Naam: Martin Verhoef (40). Woonplaats: Bergambacht (Z-H). Bedrijf: in maatschap met zijn vrouw Arianne (40) een veebedrijf met 180 melkkoeien, 85 stuks jongvee en 80 hectare land. Ook is er een kaasmakerij. - Foto's: Roel Dijkstra5 keer voeren per dagdieselverbruik 2 liter per dag   25 minuten voertijd per dagToch werkt Verhoef pas sinds 2 jaar op deze manier. Daarvoor had hij een voer- en aanschuifrobot waarvoor hij toen ook de voergang van 6 naar 3,5 meter versmalde. Het bleek niet te passen bij de stal.Verhoef: “Er zitten nogal wat hoogteverschillen in onze stal en de voerkeuken was deels open. Dat leidde te vaak tot storingen.”Voeren uitbesteed, wel zelf voer aanschuivenVerhoef greep in een koos ervoor – de drukte van de kaasmakerij indachtig – om het voeren uit te besteden aan een loonwerker. Het aanschuiven van het voer ging hij zelf doen met de minishovel met schuif.Deze manier past hem beter dan voer aanschuiven met een trekker met draaiende banden ervoor. “Een minishovel is flexibel. Je loopt er zo naartoe en hij is snel te gebruiken. En omdat we ’m voor zoveel andere dingen gebruiken, is de shovel echt onmisbaar.”Verhoef rijdt met zijn minishovel en schuif door de stal om het voer aan te schuiven. De flexibiliteit van de shovel vindt hij een groot voordeel.Klusje van amper 5 minutenZowel Martin Verhoef, zijn vrouw als een medewerker schuiven het voer aan. Het is een klusje van amper 5 minuten dat 5 keer per dag moet gebeuren: ’s ochtends 3 keer en ’s avonds 2 keer. Het monteren van de schuif gaat vlot met een relatief simpel hydraulische aankoppelsysteem. Maar meestal zit de schuif er nog op van de vorige keer.Een ander voordeel is dat Verhoef zijn koeien op deze manier extra kan controleren. Op de minishovel heeft hij een mooi bovenaanzicht.Rustig rijden met bak of schuif laagNadelen zijn er weinig, stelt hij. Al noemt hij één aandachtspunt: “De minishovel is smal en kans soms iets wankel zijn. Dat betekent dat je rustig moet rijden en je een bak of schuif altijd laag moet houden.”Het verbruik van de minishovel is minimaal, merkt Verhoef. Met het voer aanschuiven verstookt hij zo’n 2 liter per dag. Met de huidige dieselprijs is dat maximaal € 1.000 per jaar. Ook het onderhoud van de 10 jaar oude minishovel is beperkt. Een keer nieuwe bandjes, soms is er een storing.Verhoef: “Het jaarlijkse onderhoud is € 1.800. Het aanschuiven is daar echter maar een fractie van.”➤ ‘We houden veel minder restvoer over’Marcel Meijer zette in de afgelopen jaren op zijn bedrijf sterk in op automatisering. Hij koos voor 3 melkrobots, 2 mestrobots en 1 voeraanschuifrobot. Die laatste robot was geen bewuste keuze, vertelt Meijer. “De voeraanschuifrobot zat in het totaalpakket van leverancier Lely. Ik zag het grote voordeel niet direct, maar dat bleek er wel degelijk te zijn.”Naam: Marcel Meijer (43). Woonplaats: Holthone (Ov.). Bedrijf: in maatschap met zijn vrouw Monique (39) een veebedrijf met 188 melkkoeien, 140 stuks jongvee en 144 hectare land. - Foto's: Frank Uijlenbroek1 voeraanschuifrobot16 keer aanschuiven per dag   0,3 melkingen per dag extraMeijer schoof het voer voorheen altijd aan in een shovel met oude trekkerbanden ervoor. Met de robot ging hij er op meerdere vlakken op vooruit. Zo kreeg hij meer kilo’s droge stof in de koe. “De robot schuift elke 1,5 uur het voer aan; 16 keer per etmaal. We hebben nu veel minder restvoer. Vroeger bleef grofweg 5% van het voer over. Nu is dat nog geen 1%.”Een ander voordeel is het toegenomen aantal melkingen. De combinatie van melkrobots en een voeraanschuifrobot pakt goed uit. De koeien blijven in beweging, merkt Meijer. “Het aantal melkingen is gestegen van 2,9 tot 3,2 per dag. Al is die winst lastig in geld uit te drukken.”Aanschafprijs terugverdiend alleen al qua arbeidHet grootste nadeel van de robot is de aanschafprijs van ongeveer € 15.000, aldus Meijer. Dat heeft hij alleen qua arbeid al terugverdiend. Voorheen schoof hij 3 keer per dag 6 minuten het voer aan.De veehouder is dan ook tevreden over de voeraanschuifrobot. Vooral omdat die storings- en onderhoudsvrij blijkt. De Lely-rekeningen die binnenkomen, gaan alleen over de melk- en mestrobots. Ook het stroomverbruik – met een 12 voltaccu – is beperkt. Zeker in vergelijking met diesel.Meijer bij zijn voeraanschuifrobot in de ligboxenstal. Door de robot is het aantal melkingen met 0,3 gestegen. Ook blijft er veel minder restvoer over.Sinds de robot er is, is er alleen een update geweest. Maar die kostte Meijer zelf niets. “Die update maakte het aanschuiven ‘dynamisch’. Als koeien ergens relatief veel vreten, schuift de robot het voer daar nog dichter tegen het voerhek aan. Dat voelt de robot aan de weerstand van de wielen.”In andere stal met shovel en trekkerbandenOp dit moment draait de voeraanschuifrobot alleen zijn rondjes in de ligboxenstal. In de drogekoeien- en jongveestal werkt Meijer nog met een shovel en trekkerbanden.“Het kan een optie zijn om de robot ook daar in te zetten. Maar die extra kilometers vragen ook meer onderhoud en we hebben in die 2 stallen nog geen automatische deuren. Bovendien is de winstmarge bij jongvee kleiner dan bij melkkoeien.”➤ ‘We kunnen de koeien telkens mooi extra controleren’De serrestal voor de melkkoeien en de jongveestal zijn de 2 plekken waar Johan Kets het voer aanschuift. Afwisselend met zijn vader doet hij dat met een shovel met 2 naar elkaar toe draaiende trekkerbanden. Tot 5 jaar geleden gebeurde dit 3 keer per dag. Dat werd 4 keer per dag toen Kets in 2013 de nieuwe serrestal en melkrobots in gebruik nam.“Met robots willen we zoveel mogelijk melkingen. Dan is het belangrijk dat de koeien in beweging blijven. Een keer extra voer aanschuiven helpt daarbij.”Naam: Johan Kets (36). Woonplaats: Toldijk (Gld.). Bedrijf: veebedrijf met 185 melkkoeien, 82 stuks jongvee en 90 hectare land. - Foto's: Henk Riswick4 keer voeren per dag12 minuten voertijd per dag   2 stallen3 melkrobotsDe 1^e keer rijdt Kets vroeg op de ochtend met zijn shovel door de stallen. Dan haalt hij het restvoer weg voordat de koeien nieuw voer krijgen. De 2^e en 3^e keer zijn aan het begin en eind van de middag. De laatste keer – tussen 22.00 en 23.00 uur – maakt Johans vader de ronde door de 2 stallen.Grootste nadeel“Dat is meteen het grootste nadeel van deze manier van werken”, vertelt Kets. “Elke avond laat moeten we weer de stal in en ’s nachts wordt het voer natuurlijk niet aangeschoven.” Het zijn redenen dat Kets een alternatief – een voeraanschuifrobot – overweegt. Al hikt hij tegen het forse prijskaartje aan.Toch heeft de shovel met draaiende banden ook zijn voordelen, vindt Kets. “In onze shovel zit je mooi hoog en heb je een prima overzicht over de dieren. Het is een mooi extra controlemoment of koeien tochtig zijn.”Daarbij komt dat Kets het voer met zijn shovel en trekkerbanden vlot kan verdelen. Hij is snel aan beide kanten van de voergang. En in beide stallen staan de deuren gewoon open. “Het voeren kost me in totaal 3 minuten per keer. Dat is bijna niets”, aldus de veehouder.Johan Kets maakt met zijn shovel met draaiende trekkerbanden zijn ronde door de stal. Afwisselend met zijn vader schuift hij het voer 4 keer per dag aan.DieselverbruikEen minpuntje is het dieselverbruik. Kets werkt met een relatief grote en nu 20 jaar oude shovel van 5,5 ton. Er zit een 80 pk motor in. Het verbruik is ongeveer 10 liter per uur. 12 minuten voer aanschuiven is op dagbasis niet veel, maar op een heel jaar telt het toch door. Bovendien vraagt de shovel redelijk wat onderhoud. Gemiddeld is dit € 3.000 per jaar.Al is dat voor Kets geen argument om het voer aanschuiven op een andere manier te doen. “We gebruiken de shovel voor zoveel dingen – boxen vullen, voer laden, restvoer in bakken wegschuiven – dat die shovel zijn functie altijd wel houdt.”