‘Verstandig beleid belangrijker dan deltaplan’

Verschillende gebeurtenissen van de laatste tijd, zoals het vroegtijdig afvoeren van 160.000 koeien, de dood van 20.000 varkens door brand en de fipronil-affaire, brachten de directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving tot de conclusie dat het voedselproductiesysteem ingrijpend moet veranderen.De directeur vindt dat er een ‘deltaplan’ voor de landbouw moet komen. Er zijn al heel wat van zulke ‘deltaplannen’ geweest. Alleen al door diverse bewindslieden zijn de afgelopen 30 jaar minstens vijf ‘visies’ uitgebracht. Die visies hebben de genoemde problemen niet kunnen voorkomen, onder meer doordat onze voedselproductie over een enorm aantal schakels loopt en daardoor erg kwetsbaar is. Dat wordt versterkt door processen als globalisering en toenemende exportafhankelijkheid. Sommige problemen, zoals rond fipronil, zijn niet of nauwelijks te vermijden, ook niet met nog meer regels of betere controle.Ontbreken van doeltreffend beleidDaarnaast ontbreekt het vaak aan doeltreffend beleid, door een sterke nadruk op economische kortetermijnbelangen, politieke tegenstellingen, afkeer van regels en een defensieve opstelling van de sector. Het afvoeren van die 160.000 koeien had kunnen worden voorkomen, als er tijdig was geanticipeerd op het afschaffen van de melkquota. Ook bij de Q-koorts is veel te lang gewacht met effectieve maatregelen. Het blijkt regelmatig dat gemeenten en provincies onvoldoende instrumenten hebben om de ontwikkeling van de veehouderij in goede banen te leiden. Er zijn nu wel strengere voorschriften voor de brandveiligheid, maar waarom komt er geen subsidie voor het veiliger maken van bestaande stallen? Er is wel geld voor exportbevordering, maar niet voor het voorkomen van dierenleed.‘De ambities van de Nederlandse agrariërs botsen met maatschappelijke waarden’Kern van veel problemen is dat de ambities van de Nederlandse agrariërs, onder invloed van de (internationale) concurrentiestrijd, botsen met maatschappelijke waarden en ecologische beperkingen. De overheid dient daarbij ‘spanningsverminderend’ op te treden. Daarvoor is geen ‘deltaplan’ nodig, maar wel een verstandig beleid, en voldoende budget om aanpassingsprocessen te vergemakkelijken.Lees ook de blog van Bert van den Berg, programmamanager veehouderij bij de Dierenbescherming: ‘Opeenstapeling crises dwingt tot deltaplan veehouderij’