Verhoging melkproductie na bouw nieuwe stal

De bouw van Hilbrand van der Zijls nieuwe stal in 2019 liet de melkproductie stijgen van 28 naar 40 kilo melk. Het koecomfort, robotmelken en TMR voeren speelden een grote rol.In de nieuwe serrestal van Maatschap van der Zijl is goed nagedacht over koecomfort. In de nieuwe omgeving geven dezelfde koeien meer melk. - Foto's: Anne van der WoudeIn de serrestal liggen de koeien rustig in de diepstrooiselboxen. Deze zijn gevuld met zand. Eens in de drie weken vult de veehouder ze met nieuw zand. “Elke dag trek ik twee keer daags de mest uit de boxen. Verder hebben we er weinig werk aan. Het bedrijf is erop ingericht dat één persoon het werk kan rondzetten”, vertelt Hilbrand van der Zijl. Zoon Jacob werkt 38 uren per week buiten het bedrijf, echtgenote Wiepie 18 uren. Over het zand in de boxen heeft de veehouder goed nagedacht. “Op andere bedrijven hoorden we de voordelen van zand. Anderzijds hoorden we ook nadelen in verband met arbeid en slijtage.” Minder last van klauwproblemenDe keuze voor zand pakt voor Van der Zijl goed uit. “De koeien liggen veel beter en langer in de box en ze hebben minder last van klauwproblemen.” Aan collega veehouders zou hij adviseren om zand niet meteen als optie weg te strepen. “Er een serieuze afweging van maken is wel de moeite. Op dit moment merken we alleen extra slijtage op het touw van de mestschuif en de afnameketting van de melkrobot. In het begin zat de mestspoelgoot wel eens verstopt omdat de spoelfractie te dik was”, zegt Jacob. _{Lees verder onder de foto‘s.} Hilbrand (60), Wiepie (58) en Jacob (31) van der Zijl hebben een melkveebedrijf in Makkinga (Frl.).Bedrijfsgegevens maatschap van der Zijl, melkveebedrijf in Makkinga (Frl.)105 melkkoeien
45 stuks jongvee
11.960 kilo melk per koe per jaar
4,10% vet
3,66% eiwit
58 hectare land, waarvan 47 hectare gras en 11 hectare maisKeuze voor serrestal, bouw in etappesMaatschap van der Zijl melkt nu een jaar in een nieuwe stal. De oude stal dateerde uit 1975 en was op. Om de nieuwe stal zo optimaal mogelijk te maken, keek de veehouder naar de verbeterpunten. “We hadden veel last van klauwproblemen. Elke dag bekapte ik wel koeien,” zegt Hilbrand. “Ook de maatvoering van de stal was aan de kleine kant.” De maatschap besloot voor een serrestal te gaan. Deze kon namelijk in etappes gebouwd worden. “We hebben eerst een nieuw deel aan de oude stal laten bouwen. De koeien konden we zolang in de oude stal houden. Toen het nieuwe deel klaar was, verhuisden we de koeien daarheen en bouwden we de rest aan. Zo probeerden we de stress bij de koeien te beperken.”Er is nog vrije tijd in de melkrobots. Dit houdt de maatschap er graag in vanwege de weidegang.Twee melkrobotsIn de nieuwe stal melken twee robots de koeien. “Hier waren ze met twee weken aan gewend”, zegt Jacob. Waar de koeien in de traditionele 2x6 melkstal 28 tot 29 kilo melk per dag gaven, steeg dit met de melkrobots al vrij snel naar 34 kilo. Toen afgelopen januari de doseerwagen werd ingeruild voor een tweedehands voermengwagen, kwamen hier nog meer kilo’s bij. Momenteel zit de veehouder op ruim 40 kilo per koe per dag.Met de dichte vloer voldoet de stal aan de eisen van Maatlat Duurzame Veehouderij (MDV). De koeien lopen op rubber. De klauwen zijn een stuk gezonder. De melkveehouder laat het koppel twee keer per jaar bekappen. “Ik gebruik de bekapbox nu een stuk minder. Dat levert een stuk meer werkplezier op.”Ondanks wat slijtage op de touw van de mestschuif en de afnameketting van de melkrobot is Van der Zijl goed te spreken over de keuze om zand in de diepstrooiselboxen te doen.TMRIn de voermengwagen voert de veehouder een TMR-constant rantsoen op advies van Agrifirm. Oftewel een totaal gemengd rantsoen. Elke dag maakt Van der Zijl na het voeren een premix van ontsloten tarwe, raapschilfers en water. Het water zorgt voor een vochtiger rantsoen en maakt de meel weker. Dit mengt de veehouder vervolgens met mais en kuilgras tot een dikke vochtige substantie. De koeien hebben zo geen kans om in het voer te selecteren.Het rantsoen blijft gebaseerd op eigen ruwvoer. “Voeren van eigen land levert het meeste rendement op. Een opname van 15 kilo droge stof in ruwvoer blijft de basis. In de oude stal vraten de koeien 21 kilo droge stof per dag. Nu is dat 26.”Aan het voerhek krijgen de koeien 5,5 kilo krachtvoer. In de melkrobot wordt dit aangevuld met productiebrok en een kilo soja. Het bedrijf heeft geen krachtvoerbox want dit zorgt voor onrust in de stal.Veel melken betekent zoveel mogelijk droge stof in een koe krijgen met zo veel mogelijk vem. De koeien krijgen meer krachtvoer dan in de vorige stal want de behoefte is groter.KoecomfortNu Van der Zijl een jaar in de nieuwe stal werkt, beseft hij hoe goed dezelfde koeien het doen in een andere omgeving. “We hebben met de bouw goed gekeken naar het koecomfort. De diepstooiselboxen, melkrobots en het TMR-rantsoen.” Alles bij elkaar heeft dat de melkproductie behoorlijk laten stijgen.Met een paar koeborstels erbij voldeed het melkveebedrijf aan de eisen van melkstroom PlanetProof. Om te weiden gaan de koeien vanaf 4 uur ’s morgens vanuit de melkrobot naar buiten. Van der Zijl doet dit met het Nieuw Nederlands Weidensysteem. Hierbij verdeel je de huiskavel in meerdere percelen. “De koeien krijgen elke dag een nieuw stuk land van ruim een hectare.” Om met dit systeem te werken, is het volgens de veehouder slim om vroeg in het voorjaar te beginnen met weiden. Door het rubber op de vloer hebben de koeien minder last van klauwproblemen. In de diepstrooiselboxen liggen de koeien meer en beter.JongveeHet jongvee staat in een oude zeugenstal op het erf. Ze leven in groepjes in strohokken. Sinds twee jaar voert de veehouder ze onbeperkt melk met de drinkautomaat. “We zijn daarmee begonnen toen er geschikte poeder op de markt kwam. Hiermee behalen we een snellere groei en een verhoogde weerstand”, zegt Jacob.De serrestal is nog niet helemaal bezet. Dat wil Van der Zijl voorlopig zo houden. “Eén melkrobot kan ruim 2.000 liter melk per dag aan. We zitten nu op 1.800 liter per robot. Die vrije tijd geeft ons werkplezier en helpt met de weidegang. We zouden nog een stuk of 10 koeien erbij kunnen melken. Maar wij willen juist met minder koeien meer melk leveren voor een zo hoog mogelijk voersaldo.”Het bedrijf vanuit de lucht gezien.