Verbod op uitzendkrachten in vleessector per 2028, branche naar rechter

Ook medewerkers die bedrijven nodig hebben bij arbeidspieken, de zogeheten flexibele schil, mogen niet meer via uitzendbureaus worden ingevuld. In zijn brief aan de Kamer schrijft Vijlbrief dat dit opgelost moet worden met flexibele contracten, zoals tijdelijke contracten en oproepcontracten voor bijvoorbeeld bijbanen voor studenten.

Het uitzendverbod moet per 1 maart 2028 ingaan. Voor bestaande dienstverbanden is een overgangstermijn voorzien tot 1 juni 2028. Na vier jaar volgt een evaluatiemoment om te kijken of de maatregel effectief is. Hoe de regeling er precies uit komt te zien, zal op korte termijn bij de internetconsultatie zichtbaar worden.

‘Onvoldoende verbetering’

In 2011 constateerde een parlementair onderzoek al malafide praktijken in de vleesverwerkende industrie. Volgens het ministerie zijn er al vijftien jaar steeds weer opnieuw signalen van misstanden. De Arbeidsinspectie concludeert dat bij de inzet van uitzendkrachten twee keer zo vaak sprake is van een overtreding van de arbeidswetten. “We zien te veel misstanden die in de negentiende eeuw thuishoren. De vleessector heeft alle kansen gekregen om zichzelf te verbeteren, maar zij blijkt ontzettend hardleers. Met het uitzendverbod pakken we het probleem aan bij de bron. Alleen de eigenaar van het vleesbedrijf is straks nog verantwoordelijk voor gezonde, veilige en eerlijke werkomstandigheden. Het is afgelopen met jezelf verschuilen achter een uitzendbureau. Het is tijd dat er ook in de vleesindustrie eerlijk werk is voor iedereen”, aldus minister Vijlbrief. Hij vindt dat de vleessector niet serieus genoeg werk heeft gemaakt om de misstanden significant terug te brengen.

Brancheorganisatie VleesNL vindt wel dat de branche concrete stappen heeft gezet. Zo wordt er alleen nog gebruikgemaakt van gecertificeerde uitzendbureaus en heeft 55% van de werknemers een vaste arbeidsrelatie en is het aantal arbeidsongevallen aanzienlijk verminderd. Vijlbrief vindt dat het niet snel genoeg gaat en wijst erop dat per juli 2026 80% van de arbeidskrachten in directe dienst had moeten zijn. “Bij zowel de wit- als roodvleessector is slechts ongeveer de helft van het personeel direct in dienst. Terwijl de werkzaamheden structureel van aard zijn. Dit is te weinig voortgang om de misstanden op te lossen.”

Prijscorrectie in de vleesketen

Vijlbrief ziet het uitzendverbod niet als tovermiddel, maar ziet dat er in Duitsland wel forse verbeteringen zijn opgetreden na een uitzendverbod, zonder grote economische gevolgen. Doordat het vleesbedrijf zelf verantwoordelijk is voor de gezondheid van het personeel zijn er nu minder ongelukken op de werkvloer en krijgt een zieke medewerker gewoon betaald, geeft het ministerie als voorbeeld. Er is ook een onafhankelijk impactonderzoek gedaan. “De impactanalyse laat zien dat het aannemelijk is dat een in- en uitleenverbod in de vleessector bijdraagt aan het verminderen van overtredingen van arbeidswetten en het verbeteren van de arbeidspositie van arbeidsmigranten”, aldus Vijlbrief. De economische effecten worden in het rapport als beperkt ingeschat, al zal het wel leiden tot hogere loon- en arbeidskosten.

“Daarnaast nemen de kosten voor werving, selectie, huisvesting en vervoer van arbeidsmigranten naar verwachting toe, doordat deze activiteiten minder efficiënt kunnen worden georganiseerd dan via gespecialiseerde uitzendbureaus. Door deze hogere kosten kan er mogelijk een kleine prijscorrectie plaatsvinden in de vleesketen. Overigens is er geen prijsstijging waargenomen door de invoering van de maatregel in Duitsland”, schrijft Vijlbrief.

Brancheorganisatie VleesNL: juridische stappen optie

Brancheorganisatie VleesNL noemt de maatregel van Vijlbrief ontluisterend en ongehoord. Ze verwijten de minister niet in te zien dat de misstanden uitzonderingen zijn op de dagelijkse praktijk. “Voor VleesNL is klip en klaar dat je goed moet zorgen voor je mensen en dat misbruik en misstanden nooit acceptabel zijn. Samen met onze leden hebben we de afgelopen periode keihard gewerkt en aantoonbaar verantwoordelijkheid genomen om misstanden rond de inzet van uitzendkrachten aan te pakken en de positie van medewerkers in onze sector te versterken”, aldus de organisatie.

VleesNL overweegt juridische stappen. “Minister Vijlbrief maskeert met het inzetten van deze draconische maatregel het eigen onvermogen van de overheid om malafide praktijken gericht aan te pakken”, aldus de organisatie. Ze zien de maatregel als een nieuwe lastenverzwaring waarmee de sector het land dreigt te worden uitgejaagd. De vleessector vreest dat het zal leiden tot hogere vleesprijzen en dat de maatregel op geen enkele wijze zal bijdragen aan het oplossen van de problemen rond werving, begeleiding en huisvesting van internationale medewerkers.

Brancheorganisatie NEPLUVI reageert met grote verbazing en teleurstelling op het voornemen van het kabinet om een uitzendverbod in te voeren voor de gehele vleessector. Volgens de organisatie wordt hiermee een complete vleessector gestraft voor problemen die niet overal spelen.

De Tweede Kamer stemde eerder deze week voor een uitzendverbod.