Antibioticagebruik veehouderij in 2025 gedaald
Bij vleeskuikens werd vorig jaar gemiddeld 25% meer antibiotica gebruikt dan het jaar ervoor. Mogelijk komt dit door de kwaliteit van de aangeleverde kuikens. Verder onderzoek moet dit uitwijzen. Afbeelding ter illustratie. Foto: Bert Jansen
Het antibioticagebruik in de totale veehouderij is in 2025 gedaald. De totale verkoop van antibiotica voor de Nederlandse pluimvee-, varkens-, rundvee-, kalver-, geiten- en konijnenhouderij is in 2025 met 6,9% gedaald ten opzichte van 2024.
Daarmee is de stijging (+4%) die in 2024 plaatsvond weer ruim tenietgedaan. Ten opzichte van referentiejaar 2009 werd er vorig jaar 77,2% minder antibiotica gebruikt in de totale veehouderij. Autoriteit Diergeneesmiddelen (SDa) spreekt van een positief resultaat. “Het geeft bovendien een duidelijk signaal af aan bedrijven en dierenartsen met nog een relatief hoog gebruik of voorschrijfpatroon om actief verdere stappen te zetten richting vermindering. Wij moedigen deze partijen nadrukkelijk aan om deze verantwoordelijkheid te nemen”, aldus de organisatie die het gebruik van antibiotica registreert en monitort. Meerjarig is sprake van een licht dalend tot stabiliserend antibioticagebruik in de veehouderij.
Oorzaak forse toename bij vleeskuikens onbekend
De verschillen per sector zijn groot. In de vleeskuikensector is het antibioticagebruik in 2025 onverwacht met 24,7% toegenomen van 5,2 naar 6,5 dierdagdoseringen. De oorzaak hiervan is na de eerste overleggen met de sectorpartijen nog niet duidelijk. Er zijn signalen dat de kwaliteit van de aangeleverde kuikens is afgenomen, wat leidt tot meer antibioticagebruik in de eerste week. Verder onderzoek loopt. De sector heeft een werkgroep ingesteld die mogelijke oorzaken gaat achterhalen.
Wel 25% meer antibioticagebruik bij vleeskuikens
SDa hoopt dat dit duidelijkheid geeft voor pluimveehouders en dierenartsen over welke maatregelen ze kunnen nemen om het antibioticagebruik weer te verlagen. De stijging in het totale gebruik in de vleeskuikensector kan voornamelijk worden toegeschreven aan een stijging in gebruik bij reguliere rassen. Ook bij trager groeiende rassen is het gebruik gestegen, maar blijft het gebruik laag. De meeste bedrijven met trager groeiende rassen gebruiken geen antibiotica. Ook bij leghennen en eenden wordt op het merendeel van de bedrijven geen antibiotica gebruikt.
Nieuwe systematiek voor vleeskalveren
In de vleeskalverhouderij is het gebruik van antibiotica al jaren hoog. In 2025 kwam de sector uit op een gemiddelde van 15,8 dierdagdoseringen. In geen van de diercategorieën is sprake van een duidelijke daling van het gebruik. SDA en de kalverhouderij werken samen aan een nieuwe aanpak van de huidige werkwijze. “Alleen met nieuw, effectiever beleid zal de sector erin slagen het gebruik terug te dringen”, aldus voorzitter Henry Meijdam en directeur Hetty Schreurs van SDa. Er wordt daarbij onder andere gekeken naar een registratie per koppel. Verwacht wordt dat het zal leiden tot meer bewustwording bij de veehouders en dierenartsen.
Daling in varkenshouderij
In de varkenshouderij is in 2025 veel progressie geboekt. Het antibioticagebruik is in 2025 na een eerdere stijging weer gedaald naar het oude niveau van 6 dierdagdoseringen. Bij zeugen en zogende biggen werd gemiddeld 2,8 dierdagdosering antibiotica gebruikt; bij vleesvarkens was het gemiddeld 2,3 dierdagdoseringen. Bij speenbiggen wordt in de varkenshouderij de meeste antibiotica gebruikt. Bij deze diercategorie werden vorig jaar gemiddeld 14,5 dierdagdoseringen toegediend: dat was het laagste niveau tot nu toe.
Gebruik blijft laag bij geiten en rundvee
In de geitenhouderij is het antibioticagebruik in 2025 eveneens iets gestegen, al is het gemiddelde gebruik laag. SDa maakt zich wel zorgen over de beschikbaarheid van gebruiksgegevens. Het is voor de SDa niet duidelijk of de voorschrijfgegevens van de melkleverende geitenbedrijven volledig zijn. Bij niet-melkleverende bedrijven zijn er onzekerheden over de dieraantallen en de categorisering van de dieren.
In de rundveehouderij is het antibioticagebruik stabiel op een laag niveau. Bij melkvee werd vorig jaar gemiddeld 3,0 dierdagdosering gegeven, terwijl bij de overige rundveesectoren gemiddeld 0,3 dierdagdosering werd toegediend.
Kritische middelen
Het gebruik van zogenaamde kritische antibiotica, die zoveel mogelijk gereserveerd moeten worden voor de humane gezondheidszorg, is opnieuw verder gedaald. Van deze kritische middelen wordt vooral gekeken naar colistine. In de varkenssector is het gebruik van colistine sinds 2020 met 62,2% afgenomen. Bij leghennen is het gebruik van colistine met 22% gedaald, maar ligt het nog altijd boven de Europese benchmarkwaarde.
