‘Tekort aan donororganen oplossen met mensvarkens?’

Kunnen mensvarkens, varkens met menselijk stamcellen, het tekort aan donororganen oplossen?Nu het Nederlandse debat over het verkleinen van de veestapel zich uitbreidt, zijn er wereldwijd ontwikkelingen die juist een toename van dieren mogelijk kunnen maken. Een recent voorbeeld gaat over een nieuwe markt voor menselijke organen uit varkens. Japan heeft het verbod op het gebruik van menselijke stamcellen in dieronderzoek opgeheven. In een experiment met menselijke stamcellen bij dieren worden embryo’s van varkens eerst genetisch gemodificeerd om de groei van een orgaan, bijvoorbeeld een nier, te voorkomen. Vervolgens worden menselijke stamcellen in deze genetisch gemodificeerde embryo’s gezet, met de hoop dat deze stamcellen uitgroeien tot een menselijk orgaan. Dan is er sprake van een chimera, een combinatie van 2 soorten, in dit geval een mensvarken. Oplossing tekort aan donororganenHet is de bedoeling dat de organen van het mensvarken worden getransplanteerd naar de menselijke donor van de stamcellen. Dit zou niet alleen het probleem van het tekort aan donororganen kunnen oplossen, maar ook de afstotingsproblemen die de huidige transplantatiepraktijk teisteren. Om deze ontwikkeling in Nederland voor iedereen mogelijk te maken, zouden er tientallen miljoenen mensvarkens nodig zijn.EthiekVanuit ethisch perspectief is deze zaak erg opwindend omdat ze complex is. Er zijn minstens 3 toegepaste ethische velden bij betrokken. Ten eerste de dierethiek: mogen we varkens hiervoor gebruiken? Hoe zit het met hun integriteit (bijvoorbeeld hun natuurlijkheid) en hun intrinsieke waarde (dit is hun waarde op zichzelf, los van die voor mensen)?Ten tweede de milieuethiek: mogen we het genetisch materiaal van varkens op een fundamentele manier veranderen? Is er een risico dat deze verandering erfelijk wordt? Hoe zit het met de gevolgen voor het milieu van de drastische uitbreiding van het aantal varkens in elk land? En ten slotte de medische ethiek: bestaat het risico dat de menselijke stamcellen uitgroeien tot hersencellen in het mensvarken, en is het daarmee een persoon geworden? Al deze vragen zal de samenleving moeten beantwoorden, voordat we de varkensstapel kunnen uitbreiden om mensvarkens te fokken.