Sensoren effectief in aanpak hittestress

Een veelgebruikte maatstaf ter indicatie van hittestress bij koeien is de temperatuur- vochtigheidsindex (THI). De THI is gebaseerd op een combinatie van de luchttemperatuur met de relatieve luchtvochtigheid. Bij koeien treedt al een lichte vorm van hittestress op boven een THI-waarde van 68 (zie figuur 1). In de praktijk kan hittestress in Nederland al optreden vanaf 20°C. Bij toenemende hittestress vertonen de dieren op korte termijn signalen zoals een verhoogde ademhalingsfrequentie, verminderde eetlust, een lagere activiteit en een lagere melkproductie.

---

Schade aan gezondheid en productie

Een verminderde eetlust met kans op pensverzuring^[1] en daling van melkproductie is vaak direct zichtbaar. Minder bekend zijn de gevolgen van hittestress op de langere termijn. Een periode van hittestress bij een drachtige koe heeft namelijk ook effect op het ongeboren kalf. Kalveren van droge koeien die zijn blootgesteld aan hittestress, hebben een 0,5 tot 5,7 kg lager geboortegewicht ^[2], zie figuur 2. Ook vreten en drinken deze kalveren minder, waardoor de dieren na de geboorte minder goed groeien en ontwikkelen.

---

Niet alleen het geboortegewicht van deze kalveren ligt lager. In hun productieve leven ligt ook de melkproductie in de eerste, tweede en derde lactatie op een lager niveau dan dochters van koeien die tijdens de dracht geen hittestress hebben gehad, zie figuur 3.

---

Sensoren detecteren hittestressniveaus

Het voorkomen of verminderen van hittestress loont dus op zowel de korte als lange termijn. Tijdige detectie en direct maatregelen nemen is dan cruciaal. Sensoren spelen daarin een onmisbare rol. Zo detecteert het koemonitoringssysteem van Nedap op groepsniveau vier niveaus van hittestress: geen hittestress, milde hittestress, ernstige hittestress en zeer ernstige hittestress. De hittestressberekening wordt elke 15 minuten in real time geüpdatet.

In het kudde-overzicht is zowel het hittestressniveau als de duur van de hittestress op groepsniveau te zien, zie figuur 4. De melkveehouder kan dan direct preventieve stalmaatregelen nemen, zoals het aanzetten van ventilatoren of een sprinklerinstallatie om de omgeving te koelen. Of aanpassingen doorvoeren in bijvoorbeeld rantsoen, melk- en weidetijden. Nog voordat de koeien een reactie tonen. Een validatiestudie op testbedrijven toonde aan dat dergelijke maatregelen direct leiden tot het verlagen van het hittestress-level met ten minste één niveau. Vroege detectie heeft dus als voordeel dat je snel kunt handelen.

---

Meer weten over hittestressdetectie met Nedap CowControl?

Wil je meer info over hittestressdetectie met Nedap CowControl, het koemonitoringssysteem van Nedap? Of wil je op de hoogte blijven van de nieuwste technologische ontwikkelingen in de melkveehouderij? Ga naar de website of meld je aan voor de nieuwsbrief.

_{[1] Koeien vreten met warm weer minder ruwvoer. Als ze daarnaast vaker blijven staan om te koelen en minder herkauwen, omdat ze sneller ademen door de hitte, kan pensverzuring optreden. Bron: Gezondheidsdienst voor Dieren.}

_{[2]Onderzoek van Laporta et al, Late-gestation heat stress impairs daughter and granddaughter lifetime performance, 2020.}