RIVM: ingrijpend stikstofrapport gaat niet ver genoeg
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) rekende in opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) een stikstofrapport met zeer brede zonering rond Natura 2000-gebieden door. De conclusie: de opgave is nog groter.
Het hoofdkantoor van het RIVM in Utrecht. Foto: ANP
Het ministerie van LVVN liet het RIVM rekenen aan een ingrijpend stikstofrapport. In dit rapport worden extensiveren, verplaatsen en stoppen in zones van 1 tot 2 kilometer rond Natura 2000-gebieden geadviseerd. Rond de Veluwe en de Peel gaat het zelfs om zones van minimaal 2 kilometer. Daardoor zouden duizenden veehouders geraakt worden. Volgens het RIVM zijn sommige data in het rapport niet up-to-date, waardoor de opgave nog groter is.
Het RIVM kwam donderdag 4 juni met een doorrekening van een GISpoint-rapport, in opdracht van Greenpeace, dat in november vorig jaar is gepubliceerd. Dit rapport rekende voor hoe het vorige kabinet-Schoof kan voldoen aan de beruchte Greenpeace-uitspraak van 22 januari 2025. In die zaak tegen de Staat werd Greenpeace grotendeels in het gelijk gesteld. De rechter bepaalde dat het kabinet onvoldoende deed om de natuur te beschermen en dat in 2030 50% van de kwetsbare natuur onder de kritische depositiewaarde (kdw) gebracht moet worden. Oud-minister Femke Wiersma noemde die uitspraak ‘onuitvoerbaar’ en ging in hoger beroep. GISpoint stelt in het rapport dat de Greenpeace-uitspraak in verschillende scenario’s wél haalbaar is. De gevolgen voor boeren zijn evenwel groot, omdat de nadruk op zeer brede zonering rond Natura 2000-gebieden ligt.
RIVM: opgave is groter
Het RIVM noemt de aannames in het rapport van GISpoint ‘logisch en aannemelijk’. Wel merkt het instituut op dat de daadwerkelijke stikstofopgave nog groter is dan waarvan in het rapport is uitgegaan. Dat komt doordat GISpoint in 2025 nog niet over de meest actuele gegevens en modellen van het RIVM beschikte. Zo wordt in het rapport gesteld dat de landbouw 33 kiloton ammoniakuitstoot extra moet reduceren om aan de Greenpeace-uitspraak in 2030 te voldoen. Volgens de actuele data van het RIVM moet dat echter 43 kiloton zijn. Ofwel: er is een derde meer nodig. Specifiek voor de Veluwe is de opgave ook groter. GISpoint rekende in het rapport met een stikstofdepositie van 1.330 mol per hectare per jaar voor de Veluwe. Het RIVM laat weten dat de echte depositie in 2030 bijna 5% hoger ligt: 1.390 mol per hectare per jaar.
Politieke waarde
De vraag is nu wat het GISpoint-rapport en de RIVM-doorrekening politiek gezien waard zijn. Het ministerie van LVVN geeft donderdag geen reactie. Eerder liet een woordvoerder van LVVN weten dat zowel het rapport als de doorrekening losstaan van het stikstofpakket dat 26 juni wordt gepresenteerd. Feit is wel dat het kabinet-Jetten dit jaar geen ander stikstofgerelateerd rapport heeft laten doorrekenen door het RIVM.
