Regelmatig verzekeringen checken noodzakelijk

Melkveebedrijven en hun omgeving veranderen waardoor andere risico’s ontstaan. Verzekeren kan, maar vraagt goede afwegingen.Een melkveebedrijf wordt dagelijks blootgesteld aan tientallen risico’s die de continuïteit bedreigen. Dat was altijd al, maar bedrijven en de omgeving veranderen zo snel dat het risicoprofiel verandert. Zo zijn bedrijven steeds meer gespecialiseerd en in omvang gegroeid terwijl de marges, mede door hoge vaste lasten voor financiering en arbeid, steeds dunner zijn. “Het risicoprofiel van een ondernemer ziet er nu heel anders uit dan pakweg tien jaar geleden”, aldus Jan-Menno Zijlstra, verzekeringsadviseur buitendienst agrarisch bij Univé. De omvang maakt ook dat de gevolgen van schade en de bedragen veel groter zijn. “En het duurt langer voordat een bedrijf na bijvoorbeeld brand alle vergunningen in huis heeft en produceert op het oorspronkelijke niveau.” Die tijd moet wel worden overbrugd.Een goede noodstroomvoorziening is een must.Gevolgen stroomuitval groterVerder zijn door de intrede van automatisering de gevolgen van stroomuitval toegenomen en is er meer risico op kortsluiting en brand. Een goede noodstroomvoorziening is een must. Ook zijn er nieuwe technieken zoals luchtwassers, monovergisters, zonnepanelen en straks zelfrijdende machines die weer eigen risico’s met zich meebrengen.Klik op de getallen op de foto voor meer informatie.PersoneelBedrijven werken vaker met personeel. Vaste medewerkers, maar vaak zijn het zzp’ers, stagiaires of zaterdaghulpen. Daarbij is de arbeidsrelatie niet altijd duidelijk of goed vastgelegd op papier. Mensen die op het bedrijf werken kunnen fouten maken maar zelf ook schade oplopen.Daarbij verandert de maatschappij. Het is nog niet zo gek als in de Verenigde Staten, maar ook in Nederland heeft de claimcultuur wortel geschoten. Burgers zijn mondiger en bedrijven zakelijker. In een veranderende omgeving wil de veehouderij juist transparanter zijn. Dat heeft tot gevolg dat er vaker burgers op het bedrijf komen (zie kader Bezoekers brengen risico’s mee, onderaan dit artikel).‘Mensen denken dat ze na bedrijfsbeëindiging een miljoen overhouden maar blijven in werkelijkheid met een restschuld zitten’.Persoonlijk niveauZijlstra merkt dat veehouders de risico’s op bedrijfsniveau redelijk goed inschatten en maatregelen nemen. Voor risico’s op persoonlijk niveau ligt dat een stuk moeilijker. “Nadenken over arbeidsongeschiktheid gaat nog wel. Maar overlijden is een moeilijk onderwerp waar mensen niet graag over praten.”Hij merkt dat mensen vaak onterecht denken dat er voldoende geld in het bedrijf zit om arbeidsongeschiktheid of overlijden op te vangen. “Als je gaat rekenen komen soms grote verrassingen boven. Mensen denken dat ze na bedrijfsbeëindiging een miljoen overhouden maar blijven in werkelijkheid met een restschuld zitten.” Ook niet te onderschatten zijn de kosten voor inkoop van vreemde arbeid. “Toch vliegt de arbeidsongeschiktheidsverzekering er als eerste uit als de melkprijzen lange tijd laag zijn.”Illustratie: Herman RoozenLeeftijd ondernemerBelangrijk is om goed te weten of en hoe het bedrijf verder moet gaan na een ernstig ongeluk van de ondernemer of overlijden. Daarbij spelen onder andere de leeftijd en ambities van de ondernemer of partner, wel of geen opvolger en de financieringspositie een rol.Managen van risico’sOm inzicht te krijgen in alle risico’s op een bedrijf en een juiste afweging te kunnen maken over maatregelen is risicomanagement belangrijk. Melissa van de Kam, adviseur bij Boer & Wet, ziet de interesse toenemen. “Vooral door de grotere omvang en impact van risico’s zijn ondernemers zich er meer van bewust.” Boer & Wet is een samenwerking tussen DLV Advies en Goorts + Coppens Advocaten en richt zich op preventie van juridische risico’s. Dat de omgeving verandert, vergroot volgens haar het besef er actief mee aan de slag te moeten.Drie onderdelen risicomanagementRisicomanagement bestaat volgens Van de Kam uit drie onderdelen: In kaart brengen welke risico’s er zijn,wat de impact is als het mis gaat,en of een ondernemer dat kan en wil dragen. Van de Kam ziet daarbij een verschuiving van ‘alles maar verzekeren’ naar preventie en bewuste keuzes maken in verzekeren. In de vraag wat een ondernemer kan dragen maakt ze onderscheid in korte en lange termijn. “Een paar maanden arbeid inkopen is wel te overbruggen, eventueel met hulp van bekenden. Maar het is belangrijk de consequenties voor de lange termijn in beeld te hebben. Structureel € 35.000 per jaar betalen drukt zwaar op het rendement.”Drukt op continuïteitMeer dan vroeger maken verzekeringsmaatschappijen en assurantietussenpersonen verzekeringen op maat. Bij verzekeren geldt volgens Zijlstra van Univé de volgorde: voorkomen, beperken, verzekeren. Alle verzekeringsmaatschappijen hebben meer dan vroeger kennis en advies over preventie in huis.In het algemeen heeft risico’s afdekken een prijs en is daarom alleen nodig als eventuele schade te sterk drukt op de continuïteit. Per bedrijf kan dat een groot verschil maken; een tot de nek gefinancierd bedrijf dat net is overgenomen heeft een heel ander risicoprofiel dan iemand van 60 jaar zonder opvolger.Premies tussen de € 4.000 en € 8.000Een reden om voorzichtig aan te doen met verzekeren is het laag houden van de jaarkosten. Voor een bedrijf met 100 melkkoeien schat Zijlstra een variatie in premies tussen de € 4.000 en € 8.000 per jaar. In het eerste geval zijn het minimaal noodzakelijke verzekeringen zoals WA-dekking voor motorrijtuigen en brandverzekering voor opstallen en roerende zaken. Een duurdere variant kent een uitgebreide dekking op gebouwen, voertuigen en rechtsbijstand. Dat is nog zonder arbeidsongeschiktheidsverzekering. Ook de bank kan eisen stellen aan de verzekeringen.Door automatisering ontstaan nieuwe risico's op melkveebedrijven. Elektra in de stal geeft meer kans op brand. Ook kunnen de gevolgen van stroomuitval groot zijn. Foto: Koos GroenewoldGevoel ondernemerNiet te onderschatten is de houding en gevoel van de ondernemer. Van de Kam: “Hoe risicomijdend zit iemand in elkaar? Er zijn genoeg veehouders die er slapeloze nachten van zouden hebben als niet alles verzekerd is voor de meest uitgebreide dekking.” Ze raadt zulke ondernemers aan om de extra premie gewoon voor lief te nemen en te kiezen voor een gerust gevoel. “Als het maar een bewuste keuze is waar goed over na is gedacht.”Bezoekers brengen risico’s meeSteeds vaker komen burgers op een agrarisch bedrijf. Dat levert extra risico’s op, zoals een ongeluk met een machine, een klap van een koe of een voedselvergiftiging door het eten van een streekgerecht. De bezoeker kan schade oplopen, maar het bedrijf ook: iemand kan brand veroorzaken of de afsluiter van de mestsilo openzetten.
In bijna alle gevallen kan een ondernemer voor schade die hij aanricht zich verzekeren via de normale bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering. Ook productaansprakelijkheid valt daar deels onder. Als de ondernemer netjes heeft gewerkt, is (gedeeltelijke) uitbetaling doorgaans geen probleem.
Het andere type schade is als het bedrijf schade oploopt. Hiervoor zijn de normale bedrijfsverzekeringen, zoals de brand- en milieuverzekering. In het geval van nevenactiviteiten is het belangrijk dat de verzekeringsmaatschappij dat weet. Met de rechtsbijstandsverzekering is schade op de veroorzaker te verhalen. De ondernemer moet wel voldoende voorzorgsmaatregelen hebben genomen.