Productiedip door haperende krachtvoerboxen

Sam en Tineke Oosterink verplaatsten hun bedrijf in 2011 van Gelderland naar Groningen. Na een tegenvallend begin hebben ze hun draai gevonden.Koning Winter is in het land. Bevroren dauw zorgt in Groningen voor feeërieke taferelen. Bomen en boerderijen zijn betoverd door de rijp. In Noordlaren wordt de eerste marathon op natuurijs geschaatst. Zo'n 30 kilometer verderop - aan de andere kant van de stad Groningen - bevindt zich sinds vijf jaar het melkveebedrijf van Sam en Tineke Oosterink. In Sint Annen namen zij in november 2011 een nagelnieuwe stal in gebruik. Het eerste jaar verloopt er voor hen bepaald niet vlekkeloos.Sam (51) en Tineke (44) Oosterink houden 160 melk- en kalfkoeien en 160 stuks jongvee in het Groningse Sint Annen. De Oosterinks hebben 70 ha in eigendom en huren 19 ha. Het rjg is 9.737 liter, met 4,24% vet en 3,40% eiwit. Sam en Tineke zetten het werk hoofdzakelijk samen rond. In november 2011 verhuizden ze met hun drie kinderen vanuit het Gelderse Velp naar het Groningse Sint Annen. - Foto's: Jan Willem van VlietProductieverlies"We hadden ontzettend lang nagedacht over de indeling en inrichting van de stal. Het viel verschrikkelijk tegen dat de productie aanvankelijk zo ver achterbleef bij onze verwachtingen." Tineke Oosterink vertelt eerlijk over de moeizame start die zij en haar man Sam na de bedrijfsverplaatsing beleven. In de nieuwe ligboxenstal gaat alles de eerste dagen nog volgens plan. De koeien zijn vlot gewend aan het melken in de 40-stands buitenmelker. Maar aan het teruglopende aantal liters zien de melkveehouders al snel dat er iets niet in de haak is. Ze lopen de instellingen van de melkstal na en checken het rantsoen. Daar mankeert niets aan. Pas na twee maanden komt het euvel aan het licht. De oorzaak van de lage productie blijkt in de krachtvoerverstrekking te zitten. De zes boxen in de stal zijn niet goed gekalibreerd. "De koeien kregen maar 10 procent van wat feitelijk de bedoeling was. De gemiddelde productie was altijd 32 tot 33 liter per koe per dag. Op dat moment gaven ze niet meer dan 27 liter", vertelt Sam.Het tegenvallende begin blijft de Oosterinks zeker een jaar lang achtervolgen. "Zo lang duurde het voordat we terug waren op het gewenste productieniveau", vertelt Tineke. Tijdens de eerste maanden blijkt ook de afstelling van de ligboxen niet optimaal. De oudere koeien hebben moeite met de ruime boxafmetingen en missen steun bij het opstaan. Sam en Tineke halen de schoftbomen naar voren. Daarmee voorkomen ze dat de dieren bij het opstaan onder de schoftbomen doorsteken. Tineke: "Het is een paar keer gebeurd dat dieren daardoor klem kwamen te zitten. Dat had beschadigde ruggen tot gevolg."De 40-stands carrousel (buitenmelker van Dairymaster) zorgt voor arbeidsgemak, werkplezier en tijdsbesparing.Arbeidsgemak en -plezierDe Oosterinks laten zich niet zomaar uit het veld slaan door tegenslag. Ze lossen de problemen op en richten zich alweer enige jaren op het optimaliseren van hun bedrijfsvoering. Ze hebben hun draai gevonden in Sint Annen, zowel bedrijfsmatig als privé. Daarbij profiteren ze volop van de door henzelf gecreëerde omstandigheden. De capaciteit van de carrousel zorgt voor veel arbeidsgemak, tijdsbesparing én werkplezier. Het melken kan door één persoon worden gedaan. Sam en Tineke lossen elkaar meestal af. In anderhalf uur hebben ze de koeien gemolken en de bijbehorende werkzaamheden gedaan. De looplijnen op het bedrijf zijn kort. Attentiekoeien worden automatisch gesepareerd. De melkveehouders hoeven nooit de stal in om een koe te zoeken. Het drukke gezinsleven met drie opgroeiende kinderen wordt er door ontlast.De ligboxenstal heeft 209 plaatsen. Bij de financiering wordt in 2011 uitgegaan van een melkprijs van 29 cent. De Oosterinks schalen met eigen aanwas in vijf jaar tijd op van 130 naar 160 melk- en kalfkoeien. Verdere groei is voorlopig aan banden gelegd. Ook Sam en Tineke ontkomen niet aan de gevolgen van het fosfaatreductieplan. "Het ondereind van de melkveestapel moet weg en we gaan minder jongvee aanhouden", aldus Sam.In deze vier voersilo's is gerstemeel, maismeel, soja en tarwemeel opgeslagen. Het rantsoen bestaat uit 47,37 kilo product, waarvan 22,1 kilo droge stof.TMR-voerenDe vermaledijde krachtvoerboxen zijn uit de stal verdwenen. De koeien krijgen nog hooguit een kilo brok per dag in de melkstal gevoerd. Sam en Tineke zijn vorig jaar overgegaan op TMR-voeren. Alle ruwvoer- en krachtvoercomponenten worden gemengd in één rantsoen. Met deze manier van voeren willen ze de potentie van hun koeien optimaal benutten en het aantal lebmaagdraaiingen terugdringen. Sam: "Ik vond het basisrantsoen niet toereikend. Het kwam te vaak voor dat koeien zich tegoed deden aan krachtvoer en het ruwvoer lieten liggen. Daardoor trad pensverzuring op. Een aantal koeien moesten we vervroegd wegdoen."Na een jaar TMR-voeren is het aantal probleemkoeien rigoureus afgenomen. De melkproductie blijft langer op niveau, terwijl de voerkosten niet toenemen. Het samenstellen van een uitgebalanceerd rantsoen is wel een behoorlijke opgave, zo ervaren de Oosterinks. Sam heeft inmiddels de nodige kennis over voer verzameld en steekt veel tijd in het finetunen van het rantsoen. De aankoop van bijproducten en krachtvoer in de melkstal kost de melkveehouders 8,7 cent per kilo melk. Bij het opschroeven van de productie per koe houden ze de kostprijs scherp in de gaten. "We willen wel naar 10.000 liter melk per koe, maar niet ten koste van alles", aldus Tineke.Lees ook de fotoreportage over de bedrijfsverplaatsing in 2011: 40-stands carrousel van Dairymaster