Plantuien heffen uientekort niet op

Het areaal tweedejaars plantuien krimpt in 2019, omdat er minder plantgoed beschikbaar is. Wie per se vroege plantuien wil telen, heeft het uitgangsmateriaal tijdig besteld en het dezer dagen waarschijnlijk al in de grond zitten.Eind februari barstte het plantwerk mooi op tijd los. Eerstejaars plantgoed reserveren was noodzaak, want door het droge teeltseizoen 2018 was er 30% minder geproduceerd. Dat zegt Siem Beers, directeur van plantuiendistributeur Broer bv, dochteronderneming van veredelaar Bejo/De Groot en Slot. Na jaren van groei – 6.240 hectare poot- en plantuien in 2010 naar 9.080 hectare in 2018 – krimpt het plantuienareaal naar verwachting dus in 2019.Medio februari zit het bedrijf middenin de afleverpiek. De 6 sorteerlijnen draaien op volle toeren. Bigbags worden klaargezet voor de volgende vrachtwagen. “Het is nu een paar dagen mooi weer en de voorspellingen zijn heel goed”, legt Beers uit. “Dan moeten plantuien in rap tempo worden geleverd.”
Siem Beers, directeur van plantuienleverancier Broer BV. - Foto: Ruud PloegDe panden van Broer BV in Creil. Het bedrijf produceert, verwerkt en verkoopt (in meer dan 40 landen) plantuien. - Foto: Broer BVExtra aantrekkelijke teeltDoor de actuele uienschaarste en daarmee hoge prijsniveau is de plantuienteelt dit seizoen extra aantrekkelijk. Dit segment loopt net voor de zaaiuienoogst uit en kan daarmee een gat in de markt vullen. De lagere opbrengst van het plantgoed maakt de investering echter ook weer groter en daarmee risicovoller. Daarbij is de plantuienteelt vooral een zuidwestelijke aangelegenheid, daar waar akkerbouwers de laatste jaren bar weinig aan uien hebben verdiend. Gelegenheidstelers zullen naast het net vissen en hun kans proberen te grijpen met – waarschijnlijk – zaaiuien. Dat areaal lijkt daardoor niet zo hard te krimpen als gedacht.
Akkerbouwer Marijn Veraart uit Dinteloord voorziet in de derde week van februari een stabiele 35 hectare van plantuien. - Foto: Peter RoekEerstejaars plantuien zijn het uitgangsmateriaal voor de teelt van tweedejaars plantuien. - Foto: Ruud PloegStabiele prijzenTekorten leiden vaak tot prijsstijgingen, maar Beers zegt dat marktleider Broer (60% van het aanbod) de prijzen van het plantmateriaal stabiel houdt. “Als je vorig jaar voor 30 cent verkocht, kun je nu niet € 1,50 gaan vragen. Zulke fluctuaties zijn voor telers niet hanteerbaar. Wij hanteren stabiele prijzen voor onze genetica, met een normale verhoging.”
In de leeskamer van Broer BV draait de productie op volle toeren. Akkerbouwers willen plantgoed, want het is vroeg lente dit seizoen. - Foto: Ruud PloegDe grootste stofzuiger ter wereld, noemt Johan Voragen deze stap in het sorteerproces. Partijen plantuitjes worden geschoond op gewicht, wat heel secuur werkt. - Foto: Ruud PloegZeeuwse telers die nu plantuien op de vrije markt willen kopen, krijgen volgens Luc Remijn van adviesbureau Delphy prijzen van wel € 1,60 voor de kiezen. Dat is zo duur dat zaaiuien weer in beeld komen voor zo’n perceel. “Want van graan word je ook niet vet.” Areaal plantgoed stabielHet areaal van de eerstejaars plantuienteelt blijft stabiel in areaal, schetst Beers voor zijn bedrijf. Het weer bepaalt dus of daar veel of weinig plantgoed beschikbaar komt voor 2020. “We werken hiervoor met een vaste groep telers. Achter de markt aan telen doen we niet, dus het areaal blijft redelijk gelijk.”
De eerste stap in het sorteerproces: het plantgoed krijgte en eerste selectie in deze volop bewegende sorteerlijn. - Foto: Ruud PloegIn de preparatiecel is het 28 graden. Warm en benauwd (RV: 83%). Plantuien krijgen deze behandeling om schieters te voorkomen. - Foto: Ruud PloegDe opslag van eerstejaars plantuien. Broer BV gebruikt de condensdroogtechniek. Eigenlijk een heel grote airco. - Foto: Ruud PloegPlantgoed wordt klaargezet voor het transport. Dit is de echte piek voor Broer. Begin mei gaan de laatst uitjes de deur uit. Dan volgt de teeltbegeleiding. - Foto: Ruud PloegHet tweedejaars plantuienseizoen is vroeg begonnen dankzij het mooie vroege lenteweer. “Dit is prachtig; als je ploegt, droogt de grond mooi grijs op en rij je er zo overheen met de plantmachine”, zegt Johan Voragen, locatiemanager van de productieafdeling van Broer in Creil. Johan Voragen is locatiemanager van de productieafdeling van Broer in Creil. - Foto: Ruud PloegHij begrijpt de voorjaarskriebels van uientelers heel goed, aangezien hij als teeltbegeleider het hele seizoen met akkerbouwers meeleeft. Voor nu zorgt hij voor een goede uitlevering van plantgoed. De trend hierin is grove uien, vertelt hij. “De markt vraagt grofte en dat kun je met plantuien goed bereiken.”
Akkerbouwer Marijn Veraart (32) is erg tevreden over het mooie, vroege begin van seizoen 2019. - Foto: Ruud PloegHet planten gaat 'perfect', zegt Marijn Veraart, hier bezig in de buurt van Oud Gastel. "Dankzij het lekkere weer zijn we heel vroeg dit jaar." - Foto: Ruud Ploeg