‘Ouderdom kan financieel positief uitpakken, ook bij koe’

Melkveehouders vergrijzen, maar waar blijft de vergrijzing bij het melkvee?Grijze haren bij boeren, je ziet het steeds meer. De landbouw is een van de meest vergrijsde sectoren en het aantal opvolgers neemt af. Volgens de laatste cijfers is 62% van de melkveehouders boven de 51 jaar en heeft 29% geen opvolger. Voor veel boeren is het lastig om afscheid te nemen van het bedrijf en zo is er een grote groep die tot ver in het pensioen melkveehouder blijft. Gedeeltelijk ook omdat er geen opvolger klaar staat.Duurzame Zuivelketen (DZK)Nu van de boeren naar de koeien. De doelen van Duurzame Zuivelketen (DZK) moeten dit jaar gerealiseerd zijn. Veel daarvan zijn al behaald. Denk aan die voor weidegang, antibioticagebruik en duurzame soja. Enkele doelen liggen op schema om dit jaar nog te halen. De laatste update, uit 2018, toont dat het doel om de levensduur van het melkvee bij afvoer met zes maanden te verhogen ten opzichte van 2011, nog lang niet is behaald. Volgens CRV was de leeftijd bij afvoer in 2011 2.093 dagen. In 2019 was dit zelfs 41 dagen minder. Het doel voor 2020 is 2.275 dagen en lijkt onhaalbaar. Het zijn geen ideale jaren geweest om de levensduur van melkvee te verlengenHet zijn uiteraard geen ideale jaren geweest om de levensduur te verlengen. Eerst is er richting 2015 fors extra jongvee aangezet, daarna moest wegens het fosfaatreductieplan hard in de veestapel gesneden worden. Maar los daarvan ging het ook niet snel vooruit. Tot 2015 was de vooruitgang maar beperkt en de afgelopen jaren ging het ook niet met sprongen vooruit, ondanks de ‘opgeschoonde’ veestapel.Bij een afkalfleeftijd van 24 maanden zal het gemiddelde vervangingspercentage in 2019 ongeveer 27,6% zijn. Mocht de doelstelling gehaald worden, dan gaat deze terug naar 24,3%. Van dit verschil in aangehouden jongvee kun je op een bedrijf met 100 koeien 2,4 extra koeien melken. Dat betekent zo’n € 7.500 extra melkgeld. OpfokkostenHet hierboven getypeerde bedrijf bespaart bij € 1.600 per vaars ook € 5.300 aan opfokkosten. Dat is toch snel verdiend. Oudere koeien hebben misschien meer verzorging nodig, maar die geven ook meer melk.Ik geloof niet dat boeren bewust koeien wegdoen, meestal is dat onvrijwillig, denk aan vruchtbaarheid, klauwen en uiergezondheidDit DZK-leeftijdsdoel is veruit het doel met de grootste directe winst voor de melkveehouder. Dat is helemaal geen nieuws, maar toch gebeurt er nog niet zoveel. Ik geloof ook niet dat boeren bewust koeien wegdoen, de meeste afvoer is niet vrijwillig. Vruchtbaarheid, klauwen en uiergezondheid zijn de belangrijkste oorzaken van afvoer. Die laatste afvoerredenen drukken de slachtwaarde aanzienlijk, dus dit wil je sowieso niet. Er ligt veel potentie in het voorkomen van deze problemen, want oudere koeien betekenen gewoon direct meer melk per kilogram fosfaat. Duurzaam, ook voor de portemonnee.Vervangingspercentage 20%-25% haalbaarEen vervangingspercentage tussen de 20 en 25% (of lager) is goed haalbaar. Het is ook net hoe belangrijk je het vindt een buffer in het jongvee te hebben. Waar krapte is, wordt vaak scherper geboerd. Grijze melkveehouders en oudere koeienWellicht is het met het oudere vee net als met grijze melkveehouders. Als er geen opvolger klaar staat, blijft de oudere generatie vanzelf nog wat langer. Dat is bij koeien overigens ook duurzamer voor de sector dan bij boeren.