Nijman: ‘Gelukkiger door krimp van 95 naar 65 koeien’

Maatschap Nijman ging van 95 naar 65 koeien op één melkrobot. De kosten zijn verlaagd, de productie per koe is omhoog en de maten melken veel efficiënter.De Wijde Blik, de naam van het melkveebedrijf van Gerard en Herma Nijman in Stegeren, doet zijn naam eer aan. Rondom het bedrijf kun je ver van je afkijken. Een ruim blikveld is ook kenmerkend voor het ondernemerschap van de maten. In plaats van groeien met hun veestapel, hebben ze weloverwogen gekozen voor krimp. “Niet alledaags, maar door diverse omstandigheden, zijn we hiermee uiteindelijk veel gelukkiger”, zegt Gerard Nijman.Gerard Nijman (52) heeft in maatschap met zijn vrouw Herma (51) en een melkveebedrijf in Stegeren (Ov.). Daarnaast is hij commissaris van coöperatie CAV Den Ham. - Foto's: Ronald HissinkMaatschap Nijman-Ekkelkamp in Stegeren (Ov.)Bedrijfsgegevens66 melk- en kalfkoeien
55 stuks jongvee
40 hectare grond in eigendom
30 hectare huiskavel
33 hectare gras
7 hectare mais
12.043 kg melk per koe per jaar
4,20% vet
3,50% eiwitOngeluk en fysieke problemenBelangrijke redenen voor deze keuze zijn een ernstig ongeluk van zijn vrouw in 1998 en fysieke problemen van Gerard door hernia’s. “Geen opvolger en een te intensief bedrijf zijn ook redenen. Met 95 koeien op 40 hectare loop je tegen eisen van grondgebondenheid aan. Door fosfaatrechten zijn we gekrompen naar 78 koeien. Dan vraag je je af of je weer wilt investeren in fosfaatrechten en meer koeien wilt melken. Dat zagen we niet meer zitten.”‘Goed privéleven is belangrijker dan meer koeien melken’Die investeringsruimte was er toen ook niet. Onder andere omdat er in 2001 een nieuwe aangepaste woning is gebouwd voor Herma, die in een rolstoel is beland. “Een goed privéleven is belangrijker dan meer koeien melken en daarom zoek je andere oplossingen”, zegt Nijman.Een goed privéleven is belangrijker dan meer koeien melken en daarom zoek je andere oplossingenExtensief: minder kostenGerard en Herma trouwden in 1991 en kwamen naast Herma’s ouders wonen, die toen nog eigenaar van het bedrijf waren. In 2004 was de bedrijfsovername. In 2019 is de ligboxenstal uit 1983 fors gerenoveerd en is de 2x6-visgraatmelkstal vervangen door een Astronaut A5-melkrobot van Lely. “Er is nu nog maar één quotum en dat is de melkrobot, geschikt voor maximaal 60 tot 65 melkgevende koeien”, vat Nijman de nieuwe koers samen. “De service en advisering van Lely helpen ons om het maximale uit de robot en onze koeien te halen.”Door omschakeling van een 2x6-visgraatmelkstal naar een melkrobot wil Nijman met 65 koeien net zoveel melken als voorheen met 90 koeien.Rust in de stalNijman heeft nu een jaar ervaring met de robot en ervaart veel rust in de stal. “De melkproductie is sindsdien gestegen van 10.400 naar 12.043 kilo per koe per jaar. Ons streven is om met 65 koeien net zoveel melk te produceren als vroeger met 90 koeien.”Lagere mestafzet- en voeraankoopkostenNijman merkt dat een extensiever bedrijf voordelen heeft. “Het verlaagt de mestafzet- en voeraankoopkosten. Daar was ik voorheen respectievelijk € 14.000 en € 20.000 per jaar aan kwijt. Er is meer ruimte in de stal, waardoor de koeien meer loop-, lig- en vreetruimte hebben en dat verbetert het comfort.”Er is meer ruimte in de stal, waardoor de koeien meer loop-, lig- en vreetruimte hebben en dat verbetert het comfortKoeborstels en drinkbakkenNet als de installatie van een geïsoleerd dak, koeborstels en meer drinkbakken. Daarnaast past Nijman al meer dan tien jaar dikke fractie toe in diepstrooiselboxen. “Daarvoor komt eens per twee weken de loonwerker met een mobiele scheider. Dat is met € 7.500 per jaar best een kostenpost, maar het koecomfort betaalt zich wel terug in gezondheid en melk.”De koeien liggen comfortabel op biobedding in diepstrooiselboxen. Koecomfort betaalt zich terug in gezondheid en melk.Breng koeien naar robotDe Overijsselse veehouder besteedt veel werk uit, zoals landwerk (behalve schudden), koeien scheren, klauwen bekappen en de jongveeopfok aan Sandra Kleine, zijn buurvrouw. “De koeien voer ik zelf en ik ben graag bezig met koemanagement. Ik loop vaak tussen de koeien door.”BasisrantsoenHet basisrantsoen bestaat uit graskuil (60%), mais (40%) en eiwitbrok (3 kg/koe/dag). Nijman voegt 12 tot 15 liter water per koe toe en mengt het basisrantsoen in zijn zelfrijdende voermengwagen. “Dat voorkomt ontmenging en het stimuleert de voeropname. In de stalperiode voeg ik nog 10% perspulp toe.” In de robot wordt dagelijks maximaal 9,5 kilo krachtvoer per koe verstrekt. Er zijn geen aparte krachtvoerboxen.3,2 melkingen per koe per etmaalHet aantal melkingen is nu, met 58 koeien aan de melk, gemiddeld 3,2 per koe per etmaal. “Ik accepteer niet dat oudmelkte koeien niet vaak genoeg naar de robot komen. Dus ik steek veel energie in het ophalen van koeien naar de robot. Maar die tijd levert een best uurloon op, want het kan zo maar 1.000 liter per koe schelen en dat tikt door.”
Er wordt gevoerd met een AGM zelfrijdende voermengwagen. Toevoeging van water aan het basisrantsoen verhoogt de voeropname.Voor een maximale productie op één melkrobot zorgt de Juno-voerschuifrobot dat de koeien altijd voldoende voer hebben. Nijman steekt veel energie in het ophalen van koeien naar de robot. Maar die tijd levert een best uurloon op, want het levert veel extra melk op.Daarom zorgt Nijman ook voor voldoende goed voer voor het voerhek en draait de voerschuifrobot volop. Aan alle gras- en maiskuilen laat hij middelen toevoegen voor een goede conservering van de kuilen.Verminderen MortellaroEen goede loop op de robot is ook belangrijk voor voldoende melkingen en veel melk. “De koeien hadden te veel last van Mortellaro. Sinds acht weken gebruiken we Claw Clean System van ingenieursbureau Heemskerk. Elke twee weken reinigen en desinfecteren we de klauwen van alle koeien, ook van droge koeien en jongvee. Dat werkt, het aantal dieren met Mortellaro neemt af.”FokkerijIn de fokkerij is er ook aandacht voor uiers en robotmelken. “De robot had soms moeite met grote koeien waarbij de spenen hoog zitten. Dat leidt tot te veel weigeringen, dus die koeien wil ik niet meer.”Bovenaanzicht van het bedrijf van Maatschap Nijman in Stegeren (Ov.). WeidegangNijman levert de melk aan Bel Leerdammer en wil graag de weidepremie van 2 cent per liter blijven ontvangen. “Daarom combineren we weidegang met robotmelken, ik zoek nog naar optimalisatie met separatie achter de robot.”