Melkveehouders in Liemers proberen plaag te stoppen

In de regio Liemers hebben melkveehouders veel last van muizenschade. Eén van hen is Jan van Huet. Kant-en-klare oplossingen tegen de muizen zijn er niet. Maar door samen te werken, kunnen boeren de plaag wel beter indammen, zegt hij.In de veertig jaar waarin hij melkveehouder is, is Jan van Huet uit Duiven al best wat muizen tegengekomen. Maar zo’n ravage als de beestjes sinds vorige zomer hebben aangericht op zijn weiland, zag hij nooit eerder. Zijn 55 hectare grasland ziet bruin, nadat veldmuizen er eerst het gras en daarna de wortels opvraten. In totaal is al 800 hectare weidegebied in de Liemers, de regio ten oosten van Arnhem, helemaal kaal gevreten.Muizen zijn snelOog in oog met de kleine bruine plaaggeesten staat de melkveehouder zelden. De muizen zijn snel en verstoppen zich overdag om uit het zicht te blijven van meeuwen, ooievaars en andere predatoren. Alleen als je in het donker met een zaklamp over het land schijnt, zie je de oogjes oplichten, vertelt Van Huet. De kiem voor de muizenplaag werd gelegd tijdens de extreem warme zomer van 2018. Door de langdurige droogte barstte de zware kleigrond in de Liemers open. Er volgde een winter met weinig regen, waardoor de scheuren in de grond niet meer dichttrokken – ideale omstandigheden voor muizen. Zomer 2019 was ook droog. Strenge vorst in de afgelopen winter had kunnen helpen, maar bleef uit. En al is de grond sinds een aantal weken kletsnat, het is nu al te laat. SchadeVan Huet zit met schade. Hij heeft sinds half juni vorig jaar niet meer kunnen maaien. Zijn voorraad kuilgras bereikt in juni de bodem. En de maatregelen die hij nu neemt tegen de muizen, kosten hem zo’n € 1.000 per hectare. Ook collega’s van Van Huet hebben last. Op een bijeenkomst over het muizenoverschot, die in februari op zijn erf werd gehouden, kwamen zo’n veertig boeren af. Met het waterschap, de provincie en boeren uit andere muizengebieden keken ze naar oplossingen. “Het is belangrijk samen te werken”, zegt Van Huet. Een muis kan in een jaar honderden nakomelingen krijgen. Als die allen overwinteren, heb je het in het jaar daarna al over tienduizenden nakomelingen. “In een mum van tijd springen ze over naar een ander perceel. Alleen als iedereen meedoet, kun je de plaag indammen.”Werkbare oplossingen bedenkenDie bereidheid is er, zag de veehouder. Maar het bedenken van werkbare oplossingen die niet te veel in de papieren lopen, is een ander verhaal. Het onder water laten lopen van land, zoals in Friesland gebeurt, is in Gelderland nauwelijks te doen. “Het waterschap wil wel meewerken als er voldoende water is. Het peil staat nu hoog, maar alleen boeren met percelen langs watergangen hebben er wat aan”, legt Van Huet uit. Bovendien is inunderen niet gunstig, nu het groeiseizoen aanbreekt en de mest uit de volle kelders weer moet worden uitgereden. Als ze eenmaal op je land zitten, vreten muizen alles wat ze tegenkomenEr wordt wel gesproken over het inzaaien van grasmengsels die muizen niet lusten, maar daarover is hij weinig enthousiast. “Muizen eten liever raaigras dan zuring, maar als ze eenmaal op je land zitten vreten ze uiteindelijk alles wat ze tegenkomen.” Een hoopvolle methode is om via grondbewerking van de muizen af te komen. Van Huet is er zelf mee aan de slag gegaan. Een intensieve klus, die effect heeft omdat het de gangen verstoort. Van Huet zaait 80% opnieuw in, de overige 20% wordt maisland voor aankomend jaar. “In de toekomst gaan we misschien stroken van ongeveer 50 meter mais aanleggen om uitbreiding van muizenschade te voorkomen”, vertelt Van Huet. Door het grasland te onderbreken met mais, kunnen de muizen zich minder snel verspreiden.Voorkomen van muizenplagenUit de bijeenkomst in februari ontstond een werkgroep, die onder meer bekijkt of ze het weidegebied in de regio als geheel kunnen monitoren. Zo kan sneller worden ingegrepen. In elk geval is het belangrijk samen te werken aan het voorkomen van muizenplagen in de toekomst. Van Huet: “Muizen komen in cycli van drie tot vier jaar. We hebben er niet eerder bij stilgestaan dat ze zoveel schade zouden kunnen aanrichten. Een volgende keer moeten we ze een stap voor blijven.”