Melkveehouder: ‘PlanetProof én goed rendement’

Maatschap Van der Meer is al jaren bezig met verduurzaming van zijn melkveebedrijf. Daardoor was het bedrijf in 2018 zonder extra inspanning al klaar voor PlanetProof.Het opvallende architectonische dak op de ligboxenstal van melkveebedrijf Van der Meer springt direct in het oog. Acht jaar geleden is de familie vrijwillig verhuisd naar deze nieuwe locatie. “We zijn vanuit de lintbebouwing in het dorp naar veel meer ruimte in het buitengebied gegaan. In 2012 lieten we een stal bouwen die voldoet aan de eisen van de Maatlat Duurzame Veehouderij. Dat betekent veel loopruimte voor onze koeien en ten minste één ligplaats per dier voor alle aanwezige runderen. Dat hielp al veel om te voldoen aan de PlanetProof-eisen van melk.” _{Tekst gaat verder onder de foto}
Fedde van der Meer (59) heeft in maatschap met zijn vrouw Wilma (57) en zoon Feie (31) een melkveebedrijf in Nieuw-Buinen (Dr.). Sinds 2018 is de maatschap PlanetProof-gecertificeerd. - Foto's: Hans BanusHet opvallende architectonische dak op de ligboxenstal van melkveebedrijf Van der Meer springt direct in het oog.Maatschap Van der Meer in Nieuw-Buinen (Dr.)Bedrijfsgegevens
120 melk- en kalfkoeien
65 stuks jongvee
68 hectare grond in gebruik, waarvan 9 hectare natuurland
54 hectare huiskavel
48 hectare gras
11 hectare mais
10.080 kg melk per koe per jaar
4,82% vet
3,62% eiwitNaast weidegang (ten minste 120 dagen 6 uur per dag), veiligheid voor mens en dier en een goede melkkwaliteit, gelden er eisen voor biodiversiteit, beheer van natuur en landschap, dierenwelzijn en diergezondheid.Inspelen op vergroeningseisenDe vraag naar PlanetProof-melk kwam van zuivelonderneming A-ware, die samenwerkt met coöperatie Noorderland Melk. “Daar wilden we graag op inspelen”, vertelt Van der Meer, die ook bestuurder is van Noorderland Melk. Omdat Van der Meer al jaren bezig is met het verduurzamen van zijn melkveebedrijf, kon de familie in 2018 zonder extra inspanning of investeringen direct voldoen aan PlanetProof-eisen. Dat is niet omdat de eisen weinig voor stellen, maar omdat de maten al heel lang hun bedrijf optimaliseren en ze inspelen op toekomstige vergroeningseisen. “We draaien efficiënt en technisch goed en daaruit volgen automatisch goede scores in het PlanetProofcertificeringsschema.”_{Tekst gaat verder onder de foto}
tenminste één lig- en vreetplaats per dier voor alle aanwezige runderen.Feie van der Meer vult de voermengwagen met graskuil. Het basisrantsoen bevat ook mais, maismeel, perspulp en soja-raap. ScoresDe maten halen bijvoorbeeld 75% eiwit van eigen land (topniveau > 60% eiwit), hebben een N-bodemoverschot van 79 kg N/ha (top < 140 kg N/ha), een NH₃-uitstoot/ha van 58 kg/ha (top < 75 kg/ha), 80% blijvend grasland (top > 60%) en 16% extensief kruidenrijk grasland (top minimaal 10%). “Vanwege toenemende eisen aan grondgebondenheid hebben we altijd al veel moeite gedaan om het aantal koeien in evenwicht te houden met de grond onder het bedrijf.”9 hectare natuurland gepachtSinds 2015 pacht de maatschap 9 hectare natuurland van het Drents Landschap. “Het hooi afkomstig van deze grond is erg geschikt voor structuur in het melkveerantsoen. En we hebben hiermee voldoende extensief kruidenrijk grasland.” Wat de uitstoot van broeikasgassen betreft voldoet Van der Meer met 1.123 gram CO₂-equivalent/kg melk aan de basisnorm van < 1.200 gram.Diergezondheid en dierenwelzijnOp de diergezondheidsmonitoring (KoeData-score) haalt het Drentse melkveebedrijf 100 punten (topniveau > 92 punten). De monitoring is gebaseerd op het rollend jaargemiddelde en gegevens over runder- en kalversterfte, gezondheidsstatus van de veestapel, nieuwe uierinfecties en celgetal. “We zijn vrij van BVD, IBR en lepto, zijn salmonella onverdacht en hebben de paratbc A-status. De kalversterfte is 6%, voornamelijk doodgeboortes en het celgetal is 125”, vertelt Van der Meer. _{Tekst gaat verder onder de foto}
Normaliter is het bedrijf zelfvoorzienend in ruwvoer. Bij gedwongen voeraankoop is het lastig om aan de PlanetProof-eisen te voldoen.Dichte vloeren helpen om de uitstoot van broeikasgassen te verlagen. Met koeborstels wordt voldaan aan dierenwelzijnseisen.Diergezondheid verder verbeterenHij wil samen met zijn dierenarts en voeradviseur de diergezondheid nog verder verbeteren. “Met optimaliseren van de voeding is zeker nog meer te halen.” De KalfOK-score, die weergeeft wat de kwaliteit van de opfok van kalveren/jongvee op het bedrijf is, is met 95 punten ook op topniveau (> 80 punten). Net als de gemiddelde leeftijd bij afvoer dat met 6 jaar en 5 maanden boven topniveau (> 5 jaar en 7 maanden) zit. “Je moet op alle aspecten van het bedrijf willen verbeteren. Daarbij helpen de PlanetProofdoelen ook.”Planetproof past niet altijd“Op zowel heel intensieve als extensieve bedrijven is het moeilijk om te voldoen aan de normen voor de broeikasgasuitstoot. Ook de natuurinvulling is voor sommige bedrijven lastig”, zegt Van der Meer, die vindt dat je uit overtuiging mee moet doen aan PlanetProof. “Je moet het doen omdat je zelf graag wilt werken aan biodiversiteit, natuur en verbetering van diergezondheid en -welzijn en niet omdat het volgens de regels moet.”_{Tekst gaat verder onder de foto}Met veel aandacht voor de jongveeopfok, is de KalfOK-score met 95 punten ook op topniveau (> 80 punten).Meer natuur ontwikkelenVan der Meer wil nog meer natuur ontwikkelen en langs watergangen op zijn eigen grasland natuurvriendelijke oevers aanleggen. “Het blijft wel een uitdaging om op alle punten van PlanetProof goed te blijven scoren. Onder normale omstandigheden zijn we zelfvoorzienend in ruwvoer. Maar als we extreme droogte hebben, moeten we voer kopen en dan is het lastig om aan biodiversiteit- en klimaatdoelen te voldoen. Hetzelfde geldt voor calamiteiten qua diergezondheid, dan schieten de punten omlaag en kun je zomaar uit het systeem vallen.”We willen duurzaam optimaliseren, aantal koeien in balans houden met de grond en sturen op gezondheid en een hoge voerefficiënteVan der Meer levert de melk aan Noorderland Melk. Voldoen aan de PlanetProof-eisen leverde vorig jaar 3,5 cent per liter melk extra op. A-ware is nu gestopt met het leveren van PlanetProof-melk aan de retail, omdat het geen goede contracten hierover kon afsluiten. Daardoor vervalt tijdelijk ook de meerprijs. “Die meerprijs is mooi meegenomen. Maar het belangrijkste voordeel van certificering is dat ons rendement met bedrijfsoptimalisatie en verbetering van duurzaamheid ook omhooggaat.”