Melkvee dankzij middeling onder plafond

De mestproductie van de Nederlandse veestapel bleef in 2018 onder de plafonds. Goed nieuws voor de veehouderij, maar het blijft opletten met stikstof.Minister Schouten van LNV kan goede cijfers laten zien in Brussel als de Nederlandse mestproductie ter sprake komt. Bijvoorbeeld als het gaat om verlenging van derogatie. De totale productie van stikstof en fosfaat in mest van de Nederlandse veestapel blijft duidelijk onder de plafonds die met Brussel zijn afgesproken. MiddelingBij melkvee spant het er wel om, want de berekende stikstofproductie komt in eerste instantie net iets hoger uit dan het sectorplafond. Volgens de berekening van het CBS produceerde de melkveestapel 289,9 miljoen kilo stikstof, dat is duidelijk minder dan de 303,5 miljoen in 2017, maar altijd nog net iets meer dan het plafond van 281,8 miljoen kilo. Middeling biedt hier uitkomst. Als de hoogste en laagste waarde van de afgelopen 5 jaar worden weggelaten, komt de productie gemiddeld uit op 277,4 miljoen kilo.FosfaatFosfaat is geen probleem, de melkveestapel zit ruim onder het plafond (84,9 miljoen kilo) met een berekende productie van 78,7 miljoen kilo, ook na middeling waardoor de fosfaatproductie uitkomt op 81,5 miljoen kilo. Meer melk per kilo fosfaatHet CBS berekent de mestproductie volgens een vaste methode die neerkomt op: uitscheiding via mest is opname met voer min de vastlegging in dierlijke producten zoals vlees, eieren en melk. De basis is een groot aantal technische kengetallen per diersoort. Uiteindelijk resulteert dat in een gemiddelde jaarlijkse uitstoot van stikstof en fosfaat per dier. Voor melkkoeien zijn ze weergegeven in de grafiek. In 2018 produceerde een melkkoe gemiddeld 147,1 kilo stikstof en 40,4 kilo fosfaat._{Lees verder onder de grafiek.}Samenstelling voerDe cijfers variëren nogal de afgelopen jaren onder meer door andere samenstelling van het voer. Bij fosfaat is duidelijk de invloed te zien van minder fosfor in het mengvoer voor melkvee. In 2015 was de fosfaatproductie per melkkoe duidelijk hoger met 43,1 kilo. De melkproductie per koe is flink gestegen, van 8.052 kilo per koe per jaar in 2014 naar gemiddeld 8.850 kilo in 2018. Dat resulteert in een flinke stijging van het aantal liters melk per kilo fosfaat: van 198 in 2014 naar 219 kilo in 2018 volgens de CBS-cijfers.Meer stikstof per koeTegenover een duidelijk lager fosfaatproductie per koe staat een hogere stikstofexcretie. In 2017 nam dat al fors toe van gemiddeld 130,1 naar 144,0 kilo per koe, in 2018 steeg dat verder naar 147,1 kilo stikstof. Volgens het CBS komt dat onder meer door een lager aandeel mais in het rantsoen. En door een hoger stikstofgehalte in kuilgras in 2017 en opnieuw een stijging in 2018 mede door de droogte. De hoeveelheid melk per kilo geproduceerde stikstof nam dan ook flink af. In 2014 was dat 63 kilo en in 2015 en 2016 kwam dat gemiddeld uit op 64 kilo melk per kilo stikstof. In 2017 en 2018 daalde dat flink, naar 60 kilo. Stikstof blijkt nu meer dan fosfaat een knelpunt voor de Nederlandse melkveehouderij. Door de afgesproken middeling is er richting Brussel nu nog geen probleem, maar dat biedt geen garantie voor het lopende jaar en volgende jaren.