‘Melkquotum weg, de prijs van vrijheid’

Afschaffing van de melkquotering heeft veehouders tot nu toe bijna € 20 miljard gekost, of € 860 per koe. Het is zaak de verliezen te beperken door de interventievoorraad weg te werken. Dat kan met een heffing van € 50 per ton bij de verwerkers, zegt Robert Schorsij, managing director van Greenmark Dairy IngredientsOp 1 april 2015 is de Europese melkquotering afgeschaft. Die was in 1984 ingevoerd om een einde te maken aan de doorlopende disbalans tussen vraag en aanbod. De quota zijn succesvol geweest in het terugdringen van de melkproductie. Tussen 1984 en 2010 kromp die met 20%. Daarna groeide ze met 11,6%.De quota waren ook succesvol in beperking van de Europese interventievoorraden. Je zou kunnen zeggen dat de EU rond 2005 een balans had gevonden. Daarna vond nog eenmaal interventie plaats, in 2009, maar dit werd veroorzaakt door de financiële crisis. Hierna liepen de interventievoorraden soepel weg. Tijdens het tijdperk van de melkquota zijn er 8 jaren geweest waarin er geen interventievoorraden mageremelkpoeder (MMP) waren, waarvan 6 in de afgelopen 10 jaar. Kostenpost van € 13,7 miljoen per dagHoewel de tijdsperiode waarnaar we kunnen kijken relatief kort is, wijst de afschaffing van de melkquota op een kostenpost van € 13,7 miljoen per dag. Als we kijken naar gelijke periodes voor en na de afschaffing van de quota, zien we dat de opbrengstprijs van vollemelkpoeder met krap 19% gedaald is, mageremelkpoeder met ruim 30%, weipoeder met 23% en van Cheddar en Goudse kaas met 15%. illustratie: Greenmark Dairy IngredientsAls we deze opbrengstdalingen vermenigvuldigen met de EU-productie hiervan, blijkt het totale verlies circa € 5 miljard per jaar. Natuurlijk moeten hierin ook melkprijzen worden meegenomen. Hier wordt het nog interessanter. De gemiddelde EU-melkprijzen als gepubliceerd door LTO zijn sterker gedaald dan de opbrengsten voor de verwerkers.Op de 153 miljard kilo melk die EU-veehouders jaarlijks produceren, is het verlies € 19,8 miljard geweest. Dat is circa € 860 per koe. Daarnaast heeft de EU circa € 700 miljoen besteed aan de financiering van de interventievoorraden en particuliere opslag. De laatste prijs die EU heeft geaccepteerd, was € 1.390 per ton. Op papier is er nu een verlies van € 120 miljoen voor de EU. De verwerkers hebben tussen april 2015 tot 2018 € 13,8 miljard verloren. llustratie: Greenmark Dairy IngredientsEen eenmalige opruimactie door afzet van de interventievoorraden als biomassa zou de EU circa € 600 miljoen kosten. Dit zou verhaald kunnen worden op verwerkers door een heffing van € 50 per ton melkpoeder geproduceerd in 2018. Het zou dan ongeveer 9 maanden duren voordat een en ander is terugbetaald. Dit hoeft geen probleem te zijn voor verwerkers omdat bij aankondiging van een dergelijke eenmalige maatregel de prijzen onmiddellijk opwaarts reageren. De verwerkers kunnen dan ondanks een heffing uitkijken op een hogere opbrengst.Model ontwikkelen voor beheersen groei melkproductieMet de disbalans tussen vraag naar boter en mageremelkpoeder is het voorliggende structurele probleem niet makkelijk op de lossen. Het zou een eerste stap zou kunnen zijn een werkbaar managementmodel te ontwikkelen voor de beheersing van de groei van de melkproductie. Met de afschaffing van de melkquota ligt dat echter eerder op het pad van de coöperaties en private verwerkers dan bij de EU.Een meerderheid van de zuivelindustrie was sterk vóór afschaffing van de melkquota, maar met de kennis van vandaag zullen met name de veehouders zich afvragen of de last van het gereguleerd worden door Brussel niet een koopje was vergeleken bij hun huidige vrijheid.Lees ook: Interventieverkoop: van ‘pak-me-dan’ naar echt zaken doen