Kweek beteugelen? Pas vruchtwisseling toe

Het gebruik van glyfosaat tegen kweek in grasland wordt beperkt. Vruchtwisseling lijkt het enige goede wapen tegen het ongewenste gras.Graslandvernieuwing gebeurt in het algemeen door de zode te scheuren en vervolgens herinzaai toe te passen. In veel gevallen gaat dat gepaard met het vooraf doodspuiten van de bestaande zode. Zeker als er kweek in het spel is. Glyfosaat is het enige gewasbeschermingsmiddel dat een toelating kent tegen kweek in grasland en daar goed tegen werkt. Hoeveel glyfosaat wordt gebruikt op grasland is niet bekend. De schattingen zijn dat circa 50.000 hectare grasland per jaar wordt vernieuwd en dat driekwart daarvan eerst wordt doodgespoten. Veehouder weer in milieuspagaatGebruik van toegelaten middelen die grassen in mais bestrijden in combinatie met de nodige grondbewerkingen voor de maisteelt kunnen het kweekprobleem minimaliseren.
Hermen van Eerden, vertegenwoordiger van Agrowin, plaatst wel een kanttekening bij het beleid en doelen van verschillende partijen waarvoor alles moet wijken. “Verbieden van gebruik van glyfosaat in de voorwaarden van een duurzame melkstroom voor het oog van de burger, heeft ook negatieve effecten. Nu dwing je veehouders min of meer naar meer grondbewerkingen. Dat leidt tot mineralisatie en CO₂-uitstoot. Dat brengt ze in een ‘milieuspagaat’. Het zou goed zijn als alle belanghebbende partijen een gezamenlijk doel kiezen en eventueel met concessies ook een, voor de veehouder, werkbare manier daarvoor weten te vinden.”Gebruik glyfosaat steeds verder beperktDe rol van glyfosaat wordt echter beperkt. Hoewel de Europese Unie eind 2017 de toelating van glyfosaat nog met 5 jaar verlengde, worden er in Nederland al beperkingen opgelegd in gebruik van glyfosaat. Bijvoorbeeld in de eisen voor duurzame melkconcepten als PlanetProof. Er zijn wel ontwikkelingen naar alternatieven, zoals het toepassen van zuren en extracten van blauwalg, maar dat bevindt zich nog in de onderzoeksfase.De beperking op gebruik van glyfosaat door duurzame melkconcepten maakt dat een toenemend aantal veehouders geen goede manier meer heeft om kweek in hun grasland te bestrijden.Mechanisch kweek bestrijden is duurMechanisch bestrijden kan door grond lange tijd braak te leggen en deze elke 3 tot 4 weken te bewerken om zo kweek uit te putten. Dit is echter een optie die duur is, veel tijd kost en zorgt dat de grond niet voor productie kan worden gebruikt. Wiedeggen vergt veel bewerkingOok in het vroege voorjaar kan met wiedeggen nog wel wat worden bereikt, maar ook dat vraagt veel bewerking. En in het vroege voorjaar is de draagkracht voor berijden van het land ook lang niet altijd toereikend. Kweek kan minder goed tegen heel kort afgrazen. Te veel kweek in het grasland gaat ten koste van opbrengst en kwaliteit. - Foto: Mark PasveerOpties om kweek te voorkomenOm inzet van glyfosaat te te beteugelen is het zaak om te voorkomen dat kweek een probleem wordt”, schetst Jan de Wit, onderzoeker veehouderij bij Louis Bolk Instituut. “Kweek houdt niet van kort weiden. Daar kun je op sturen.” Een optie is om vroeg te starten met beweiden met schapen. Als alleen beweid wordt met koeien, dan kort inscharen bij minder dan 1.200 kilo droge stof. Eventueel op basis van ‘kurzrasen’, waarbij het gras tot op 4 centimeter lengte wordt afgegrazen. Als alternatief kan jongvee achter de koeien aan weiden. Met doorzaaien met een productiegras is ook nog winst te halen. Deze hebben een grotere concurrentiekracht en kunnen de kweekontwikkeling ook beteugelen. Wisselen met een ander gewas geeft ruimte om kweek met gewasbeschermingsmiddelen te bestrijdenRouleren met andere gewassen pakt kweek aanRouleren met andere gewassen lijkt hét antwoord om kweek gericht en afdoende aan te pakken. Ten eerste betekent vruchtwisseling dat grondbewerkingen plaatsvinden die de kweek al flink kunnen terugzetten. Tevens zijn in andere gewassen nog mogelijkheden om kweek via gewasbeschermingsmiddelen te bestrijden. “Tegen grassen in de teelt van aardappelen, uien en bieten wordt gebruikgemaakt van middelen op basis van de zogenoemde graminicides, ofwel grassenmiddelen”, zegt Allard Jukema, productmanager bij Corteva. “Deze middelen doden alle grassen, zoals kweek, straatgras en raaigras. Dat is precies de reden waarom er nooit een toelating is gevraagd voor deze middelen ter bestrijding van kweek in grasland. Ze mogen dus niet ingezet worden op grasland.”Of de fabrikanten een toelating gaan aanvragen voor gebruik van graminicides op grasland is niet bekend. Het College voor Toelating Gewasbeschermingsmiddelen (Ctgb) kan en mag daar desgevraagd geen uitspraak over doen. Wel is bekend dat registreren en aanvragen van een toelating van een middel vraagt om minimaal 2-jarig onderzoek en een uitgebreid dossier. Dat kost zomaar 4 à 5 jaar en veel geld. Zolang het goedkope glyfosaat nog is toegestaan op het merendeel van het grasland willen fabrikanten daar niet veel geld in steken.Rouleren met akkerbouwgewassen zal een veehouder niet snel zelf doen, of hij moet al grond kunnen uitruilen met een akkerbouwer.Door te wisselen met mais kunnen bedrijven die geen glyfosaat meer mogen gebruiken, toch nog iets doen aan de bestrijding van kweek. - Foto: Peter RoekRouleren met maisMeer voor de hand liggend is dat een veehouder rouleert met mais. Ook daarin zijn middelen toegelaten voor de bestrijding van grassen. Het gaat hier om de werkzame stof nicosulfuron, beter bekend onder de namen Samson en Milagro. Volgens Herman van Eerden, vertegenwoordiger van Agrowin, hebben deze middelen een redelijk goede werking op kweek. De duurwerking in de bodem is niet lang, zodat een eventuele onderzaai met grassen niet in het gedrang komt. “Tussen het tijdstip van spuiten en onderzaai zit wel een week of 2 à 3. Dan hebben die middelen amper nog effect. Wel moet je goed opletten met gebruik van bodemherbiciden om een geslaagde onderzaai te realiseren.”