Knipperlicht tankmelktest (2)

Als je analyseert waar de Q-koortsbacterie zit, en waar de bemonstering en het onderzoek allemaal fout kan gaan, groeit de twijfel aan de uitslagen.Ik weet wel dat melkgeiten niet continue de Coxiella-bacterie in de melk uitscheiden. Besmette dieren doen dat het meest direct na het aflammeren en dan wordt de uitscheiding minder naarmate je verder van het aflammeren af zit. Maar dat is gemiddeld. Per dier en per bedrijf kan ’t verschillen en wellicht kan een dier onder stress wel weer eens net wat meer kiemen gaan uitscheiden. Als het dier sexueel actief wordt of als reactie op een vaccinatie om maar eens wat te noemen.

Voor elke test is er een omslagpunt en ergens moet je die grens trekken. Net zoals er bij melkgeiten en -schapen een grens is getrokken bij 50 dieren. Ik wist wel wat ik zou doen als ik 51 dieren zou hebben. En dan heb je bij elke test nog te maken met gevoeligheid en specificiteit, met herhaalbaarheid, met validatie, maar ik ben een leek.

Velen van u kennen het vast wel: uitslagen van IBR, leptospirose, salmonella en noem maar op waarbij een positieve uitslag soms vervelende consequenties heeft. En als de uitslag dan de ene keer positief en dan weer negatief is, dan is dat lastig en soms uiterst frustrerend.

Bij het onderzoek naar Q-koorts gaat het echter uiteindelijk om 1 cc melk die getest wordt waar je hele toekomst van afhangt. Een monstertje op basis waarvan je drachtige dieren mogelijk worden afgemaakt. Een monstertje dat voor je hele bedrijf het einde kan betekenen.Veel kans op fouten, ondanks ISO-protocollenAls je dan nog niet lamgeslagen bent dan wil je werkelijk alles weten. Is het monster wel goed genomen? Zijn er geen stopjes of stickers los geraakt? Heeft er kruisbesmetting plaatsgevonden? Zijn er geen buisjes verwisseld? Is het monstername-materiaal wel goed schoongemaakt? Terzijde, of er een ontsmettingsmiddel wordt gebruikt en of dat eigenlijk wel werkt maakt denk ik niet uit, omdat de PCR-test het DNA van Coxiella’s aantoont, dood of levend.

Zijn de nummers of de barcodes wel goed afgelezen? Heeft de pipetteer-robot niet even gehaperd? Zijn de uitslagen gekoppeld aan de juiste bedrijfsnummers? Is dat nog steeds zo als de monsters via de RMO, de fabriek, Qlip en GD uiteindelijk bij het CVI zijn terecht gekomen? Wij hebben in de loop van de jaren verschillende keren en heel recentelijk nog gezien dat het ISO-gecertificeerde proces van RMO naar Qlip wel eens hapert en in een volledig geautomatiseerde, foute uitslagen resulteert.

En vooral hoe betrouwbaar is die test nou eigenlijk? Een positieve test is 100 procent betrouwbaar zegt het CVI. Geen enkele test is 100 procent betrouwbaar zegt een hoogleraar. En ik weet (bijna) 100 procent zeker dat de meeste deskundigen dat zullen beamen.Coxiella zit overalEr is ook al uitgerekend dat er per tank melk op een modaal melkgeitenbedrijf rond de 20.000 liter lucht (vooral bij het aansluiten van de melkstellen, maar ook door de gaatjes in de klauwen om de melk door de leiding te transporteren) wordt meegezogen. 20.000 liter lucht waarin Coxiella’s kunnen zitten, want de Q-koortskiem kan overal zitten en zeker ook in de lucht.

Ver gezocht? Misschien wel. Maar ik hoor van Q-koortsdeskundige Verburg zelf dat de vaginaalswab, die ook met de PCR wordt onderzocht, al positief wordt bij één bacterie op een swab (!). En dat met een kiem die overal voorkomt, die met zoveel miljarden tegelijk vrij kan komen dat het ons begrip te boven gaat en tot wel 20 kilometer kan afleggen met de wind. Mag een geitenboer dan twijfelen?