‘Kennisgebrek leidt tot schade aan de bodem’

Plantenveredeling kan helpen om grasteelt te verbeteren, maar het belangrijkste is de bodem, betoogt Pius Floris. En in die bodem is mycorrhiza cruciaal.De teelt van ruwvoer moet beter, zo begint een interview met Edward Ensing van Barenbrug Holland in Boerderij. Daar zullen velen het mee eens zijn. De kwaliteit van het ruwvoer kan inderdaad stukken beter. Wat zou een melkveehouder op krachtvoer kunnen besparen als het gras en de mais (ook een grassoort) 1% meer eiwit zouden bevatten? De specialist van Barenbrug heeft gelijk dat het rendement van grasland veel beter kan. Dat kan voor een deel worden bereikt met geselecteerde grasmengsels. Bodem bepaaltMet andere grassoorten en andere mengsels kan wel een hoger rendement worden bereikt, maar de echte rendementsverbetering in tonnage, eiwitgehalte en vezels moet toch echt uit de grond komen. De bodemgezondheid is in alle opzichten bepalend voor de kwaliteit van het gewas. Hoe goed de nieuw ontwikkelde grasrassen ook mogen zijn, wat er aan mineralen wordt opgenomen, wordt exclusief door de bodem bepaald. De literatuur geeft aan dat CO2 het beste wordt gebonden in de bodem onder grasland. Foto: Mark PasveerCO2-binding en bodemversterking.De literatuur geeft aan dat CO₂ het beste wordt gebonden in de bodem onder grasland. Maar hoe komt dat eigenlijk? Voor een groot deel wordt dat toegedicht aan het feit dat deze grond langere tijd niet wordt bewerkt, waardoor zich een grotere massa bodembiologie kan ontwikkelen. Maar dat is slechts een klein deel van het verhaal. Op de een of andere manier blijft het idee dat wortels verantwoordelijk zijn voor de opname van water en mineralen door de opleidingen in de agrarische sector spoken. Helaas wordt er zelden of nooit bij verteld dat worteltjes dit maar een week of drie kunnen. Als zij in de groeitijd van circa drie weken geen samenwerking hebben gevonden met rhizobacteriën en mycorrhiza-schimmels, sterven de jonge wortels af. ‘Meer zuurstof en mycorrhiza-schimmeldraden in de bodem houdt in dat ziekten als fusarium, pythium en verticillium geen groeikracht meer kunnen ontwikkelen’Het is van elementair belang dat telers en veehouders zich realiseren dat mycorrhiza in de wortels van de meeste gewassen net zo normaal is als bladgroen in het blad. Als de opnamewortels gekoloniseerd raken met mycorrhiza, neemt de opnamecapaciteit enorm toe. Daarnaast vormen de schimmeldraden een onvoorstelbaar groot en fijn netwerk waarbij minerale en organische delen met elkaar worden verweven. Lees ook: 'Ongegronde claims over microben'GlomalineEr zijn nog veel meer functies die schimmels in de bodem uitvoeren. Twee van de belangrijkste wil ik hier vernoemen. Mycorrhizaschimmels produceren een stof met de naam glomaline. Dit is een soort superlijm die gronddeeltjes en organische stoffen bindt en tot grotere klontjes maakt. Grond in deze aggregaattoestand neemt beter zuurstof op en bindt meer CO₂. Daarnaast neemt de draagkracht toe, omdat de grotere grondkorrels zich niet meer laten verdichten. Meer zuurstof en mycorrhiza-schimmeldraden in de bodem houdt in dat ziekten als fusarium, pythium en verticillium geen groeikracht meer kunnen ontwikkelen. Zij groeien nu eenmaal het liefst onder zuurstofarme omstandigheden. Bovendien ondervinden ze van de mycorrhiza veel groeiweerstand. Mycorrhiza zorgt voor gezondere (gras)planten die een grotere spreiding van verschillende mineralen kunnen opnemen en daardoor ook bijdragen aan voedzamer ruwvoer met een hoger eiwitgehalte. ‘Elke grondbewerking dieper dan 15 cm geeft langdurige schade aan de bodem’Gebrek aan kennisHet is door een gebrek aan kennis van de bodem dat deze jaar op jaar geweld wordt aangedaan. En dat terwijl de grond voor alle bedrijven het meest kostbare bedrijfsmiddel is. Daarom is het om vele redenen belangrijk voor telers en veehouders om de structuur van de grond niet meer jaarlijks te vernielen met ploegen of spitten. Elke grondbewerking dieper dan 15 centimeter geeft langdurige schade aan de bodem. Het is goed mogelijk om het proces van biologisch bodemherstel te versnellen door de sporen van mycorrhiza en rhizobacteriën direct tussen de wortels te injecteren. Hiervoor is met VisscherHolland al twee jaar ervaring opgedaan op circa 15 hectare grasland. Daarnaast loopt er een onderzoek naar het effect van een gezonde bodembiologie in grasland bij het Louis Bolkinstituut.