‘Is het vak nog wel leuk met zo veel regels?’

Onder een eenvoudiger en meer rigide systeem van regels en rechten blijven er volop kansen voor bedrijfsontwikkeling. Alleen op een andere manier en mogelijk voor een andere categorie boeren.Vakantie is altijd een moment om terug te kijken op het afgelopen jaar. Ik heb dat in Zuid-Frankrijk ook gedaan. De kinderen zwemmen, mijn vriendin is verdiept in een boek en ik denk na over de boeren die ik begeleid. Alle regels die maar opstapelen, houdt dat het vak voor de boer – maar ook voor mijzelf – nog wel leuk?Wirwar aan regelsOp 1.300 kilometer van huis overdenk ik de wirwar aan regels in de sector waar wij als adviseurs de boeren doorheen helpen. Wij zijn uitvoerend en adviserend, maar doen niet aan belangenbehartiging. We hebben het te doen met wat er op het speelveld ligt.‘Als een deel van de sector streeft naar het maximale, dan gaat de rest van de kudde mee’Bij alles wat er op de sector afkomt, wordt iedere keer gezocht naar een oplossing die ruimte biedt aan ondernemerschap. Bijvoorbeeld naast de forfaitaire normen óók een BEX of KringloopWijzer, zodat wie het goed doet meer kan produceren. Persoonlijk vertaal ik dit als: er moet wel ruimte blijven om te groeien en een deel van de ondernemers blijft streven naar het maximale. Als een deel van de sector streeft naar het maximale, dan gaat de rest van de kudde mee.Signaal vanuit de maatschappijDe maatschappij geeft aan geen verdere groei en zeker geen verdere intensivering van de agrarische sector te willen. Gevolgen voor milieu, dierenwelzijn, invloed op menselijke gezondheid, hoe vergezocht sommige items ook zijn: ze leven wel. Hoe meer dit signaal van de maatschappij genegeerd wordt, hoe breder dit gevoel zich verspreidt in die samenleving. Toch wordt er met fosfaatrechten, BEX, KringloopWijzer, emissiearme vloeren, et cetera iedere keer gezocht naar ruimte om te groeien en te intensiveren.Kat-en-muisspelGeleidelijk zie ik een kat-en-muisspel ontstaan. Ondanks de wet grondgebonden melkveehouderij kunnen de meeste bedrijven nog steeds intensiveren. Dit heeft weer tot gevolg dat er aanvullende regels voor fosfaatproductie komen. En als de BEP fosfaatruimte creëert, gooit bijvoorbeeld de provincie een extra slot op de deur met ammoniakregels. Of ze wijst weer een nieuw Natura2000-gebied aan, met alle gevolgen van dien.Kansen zoekenAls de sector blijft streven naar ‘ondernemersruimte’, blijft ze ook geconfronteerd worden met aanvullende regels en beperkingen, want zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Overigens is het maar de vraag of er met een eenvoudiger en meer rigide systeem minder kansen liggen. Die zijn er dán ook, daar ben ik van overtuigd. Alleen op een andere manier en mogelijk voor een andere categorie boeren.Het zal ook leiden tot een sector met minder adviseurs en minder juridische en bureaucratische kosten. Dat zorgt dat wij, vanuit ons vak, ook weer meer ondernemerschap kunnen laten zien. Ik maak me daar geen zorgen om, sterker nog: ik kijk uit naar de gesprekken die ik dan kan hebben met mijn klanten. Kansen zoeken in een simpel en overzichtelijk speelveld.‘Ik zie daarna veel werkplezier terugkomen’Als de sector, en haar belangenbehartigers, de aanpak wil veranderen zal dit eerst wel pijn doen. Maar ik zie daarna veel werkplezier terugkomen. Over hoe die visie dan ingevuld moet worden denk ik graag mee, als de sector daar aan toe is.